«Ο Ντόναλντ Τραμπ πέταξε δυναμίτη σε μπαρουταποθήκη»

«Πρέπει να προετοιμαζόμαστε, γιατί ουσιαστικά πλέον βρισκόμαστε σε πόλεμο». Τα λόγια του πρώην αξιωματούχου της αμερικανικής κυβέρνησης απηχούν την αίσθηση που κυριαρχεί διεθνώς, μετά τη δολοφονία του κορυφαίου στρατιωτικού διοικητή του Ιράν Κασίμ Σουλεϊμανί, με πυραύλους στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης. Την ίδια αίσθηση των απρόβλεπτων συνεπειών περιέγραψε και η δήλωση του πρώην αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν: «Ο πρόεδρος Τραμπ μόλις πέταξε δυναμίτη σε μπαρουταποθήκη. Ισως βρισκόμαστε ενόψει μιας μεγάλης σύρραξης στη Μέση Ανατολή».

Ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε την εντολή, που πριν από εκείνον είχαν απορρίψει τόσο ο Τζορτζ Μπους όσο και ο Μπαράκ Ομπάμα, φοβούμενοι ότι θα οδηγούσε σε γενικευμένη σύρραξη. Καθώς οι ΗΠΑ έχουν εισέλθει σε προεκλογική περίοδο ο Τραμπ επιθυμεί να παρουσιάσει ως επιτυχία την εκτέλεση ενός επικίνδυνου εχθρού της χώρας του – όμως την ίδια στιγμή ρισκάρει την κλιμάκωση μιας αντιπαράθεσης που μπορεί να βάλει φωτιά στη Μέση Ανατολή, με απρόβλεπτες συνέπειες για το προσωπικό των ΗΠΑ και των συμμαχικών τους χωρών σε πολλά μέρη του κόσμου.

Το Πεντάγωνο επιβεβαίωσε χθες ότι ο Κασίμ Σουλεϊμανί, επικεφαλής της δύναμης Κοντς των Φρουρών της Επανάστασης, δολοφονήθηκε ως «αμυντική πράξη». Κάποια ιρακινά μέσα αναφέρουν πως η επίθεση από αέρος έγινε με αμερικανό drone στο διεθνές αεροδρόμιο της Βαγδάτης, όμως το Πεντάγωνο δεν έδωσε περισσότερες πληροφορίες. «Ο στρατηγός Σουλεϊμανί επεξεργαζόταν σχέδια για επιθέσεις σε αμερικανούς διπλωμάτες και στρατιωτικούς στο Ιράκ και σε όλη την περιοχή», προστίθεται στην ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Αμυνας, στην οποία ο 62χρονος ιρανός αξιωματικός κατηγορείται για τις πρόσφατες επιθέσεις σε αμερικανικά στρατεύματα και στην πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βαγδάτη. «Αυτό το πλήγμα έγινε με στόχο να αποτραπούν τα ιρανικά σχέδια για μελλοντικές επιθέσεις».

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Τζαβάντ Ζαρίφ κατηγόρησε τις ΗΠΑ για «διεθνή τρομοκρατία», προσθέτοντας ότι «φέρουν την ευθύνη για όλες τις συνέπειες του ασυγκράτητου τυχοδιωκτισμού τους». Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος και ορκίστηκε ότι η χώρα θα «εκδικηθεί» τον θάνατο του Κασέμ Σουλεϊμάνι. «Αν το θέλει ο Θεός», πρόσθεσε, «το έργο και ο δρόμος του δεν θα σταματήσουν εδώ, και τους εγκληματίες που έβαψαν τα χέρια τους με το αίμα του και με αυτό των άλλων μαρτύρων τους περιμένει αδυσώπητη εκδίκηση», κατέληξε.

«Είναι δύσκολο να μεγαλοποιήσουμε τη σημασία αυτού που έγινε», σχολίασε ο στρατηγός ε.α. Ντέβιντ Πετρέους, που ήταν υπεύθυνος για τη σημαντική ενίσχυση των αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράν, στα βίαια χρόνια μετά την αμερικανική επέμβαση του 2003. «Είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν ιρανικές απαντήσεις στο Ιράκ, στη Συρία και σε όλη την περιοχή». Είναι πολλοί οι αναλυτές που θεωρούν πως η δολοφονία αποτελεί μια κίνηση κλιμάκωσης πολύ μεγαλύτερη από όσο μπορούν να φανταστούν. «Δεν υπάρχει πιθανότητα να μην απαντήσει το Ιράν», λέει στο Politico ο Αφσόν Οστοβάρ, συγγραφέας του βιβλίου «Η εμπροσθοφυλακή του Ιμάμη», με θέμα τους Φρουρούς της Επανάστασης. Από την αμερικανική επίθεση σκοτώθηκε επίσης και ο διοικητής της ιρακινής πολιτοφυλακής Αμπού Μαχντί αλ-Μουχαντίς, που ταξίδευε στο ίδιο κονβόι με τον Σουλεϊμανί.

Οι ειδικοί στη Μέση Ανατολή θεωρούν πως τα αντίποινα από το Ιράν μπορούν να λάβουν χώρα σε πολλά μέρη. «Μπορεί να πρόκειται για στόχους στην Αφρική, μπορεί στη Λατινική Αμερική ή στις χώρες του Κόλπου», εξηγεί. «Δεν πρόκειται να δεχθούν τη δολοφονία ενός τόσο κομβικού προσώπου, γυρνώντας και το άλλο μάγουλο». Πάντως, αρκετά στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσαν χθες την έκπληξή τους, καθώς όπως είπαν δεν είχε συζητηθεί πρόσφατα μια επίθεση με στόχο τον Σουλεϊμάνι, παρότι τόσο ο πρόεδρος Τραμπ όσο και ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο, αναφέρονταν σε αυτόν συχνά. Οι αμερικανικές υπηρεσίες προετοιμάζονται πάντως για ιρανικά αντίποινα, που πιθανώς θα περιλαμβάνουν κυβερνοεπιθέσεις και τρομοκρατικά χτυπήματα σε αμερικανικά και συμμαχικά συμφέροντα. Τις πιο άμεσες επιπτώσεις αναμένεται να έχει το Ιράκ, μια χώρα η οποία επί πολλά χρόνια αποτελούσε πεδίο διεκδίκησης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.