Μέρες του Δεκέμβρη του 2019 μ.Χ.

(Γράμμα στον συνθέτη Θάνο Μικρούτσικο από τη μακρινή Κω μέσω του Νίκου Καββαδία)
{ARX}Α{ARX}ν ο έρωτας αποφάσιζε να μεταμορφωθεί σε ποιητική φωνή, δημιουργώντας ένα σύμπαν εξωτικό, διάχυτο από τη νοσταλγία των ναυτικών, λιμάνια γεμάτα πόρνες και ναρκωτικά, σίγουρα θα διάλεγε την παράξενη, αλλά τόσο αληθινή φωνή σου. Εναν λυπημένο ποιητή θα διάλεγε, ταξιδευτή των γαλάζιων πόντων που δεν δαμάζει τα στοιχεία της θάλασσας για να γίνει ο ίδιος θαλασσόλυκος, αλλά μιλά με την πιο ανθρώπινη φωνή που διαθέτει, την πιο ξεκάθαρη, για τη Γυναίκα που ποθεί, που ονειρεύεται, έλκεται από τη γοητεία της και την απουσία της και που ποτέ δεν κατάφερε ν’ αγγίξει. Σου γράφω αυτό το γράμμα, αγαπητέ Νίκο, γιατί για μένα ήσουν ο πιο ερωτικός έλληνας ποιητής, αυτός που μίλησε για την παράξενη ελευθερία «πάνω στο φτερό του καρχαρία» και για τη δύναμη που κρύβει η ζωή όταν ανατρέπονται οι συμβάσεις της.
Αγαπητέ Θάνο, μέσω της μουσικής σου μάς έμαθες να σκύβουμε πάνω στο αδύνατο όπως έλεγες, να βλέπουμε τον κόσμο από το φτερό του καρχαρία. Μας έμαθες να ταξιδεύουμε στη Γη, να καθόμαστε στην ψηλότερη κορφή της, όχι για να καρφώσουμε τη σημαία μας, αλλά για να χαρούμε το γιγάντιο δρασκέλισμά της που μας παρασέρνει σαν σβούρα μαζί της, με όλες τις αγωνίες μας, τις επιθυμίες μας, τους φόβους μας, τις ανησυχίες μας, τις λαχτάρες μας, τους έρωτές μας, τα κρυφά φιλιά μας, την υπέροχη ευθυμία μας, τις ξαφνικές ανατριχίλες μας, τα μαγευτικά μεσημέρια μας, τους αξέχαστους ιριδισμούς μας, τις κοπιαστικές προσπάθειές μας σαν των Τρώων, αλλά που κομμάτι κατορθώνουμε κομμάτι προχωράμε, για τις στοχαστικές νέες δράσεις μας, για τα νέα επαναστατικά σχέδιά μας, για τα νέα αδύνατα να κατακτήσουμε. Οσο μπορούμε…
Μας έμαθες πως η μελοποιημένη ποίηση μπορεί να φωτίσει κρυμμένα επίπεδα του ποιήματος. Ισως η τέχνη, μέσω της μουσικής, της ποίησης, να εξανθρωπίζει και να απελευθερώνει τον άνθρωπο, μαθαίνοντάς του τις αιώνιες και τόσο οδυνηρές αλήθειες. Η μουσική σου ήταν ένα νέο παράθυρο οπτικής για την κατανόηση του κόσμου. Ισως γιατί τα τραγούδια σου ήταν μια ασπίδα για μένα, για μας. Τα καλά βιβλία, λένε οι συγγραφείς, «συνασπίζονται» για να μας προφυλάξουν. Μας μαθαίνουν όχι μόνο πώς να πεθάνουμε, αλλά και πώς να ζήσουμε. Νομίζω πως το ίδιο ισχύει και για τα τραγούδια. Αυτά τα τρίλεπτα με την ομορφότερη ιστορία του κόσμου που μας αναγκάζει να ταξιδεύουμε μουσικά και στιχουργικά. Επιασες τον παλμό της εποχής σου και αυτό σου το χρωστάμε. Η μουσική σου μας έδωσε τη λεπτότητα κατανόησης της ζωής. Μας έδωσε το κουράγιο σ’ εποχές δύσκολες όπως η σημερινή να ανακαλύψουμε ξανά τη ζωή. Μας έπιασες από το χέρι και μας έδειξες όχι πώς να σωθούμε, αλλά μας έδειξες τη ζωή μέσα από τον πόνο των ανθρώπων και των πραγμάτων.
Οι φιλολογικοί κύκλοι, αγαπητέ Νίκο, για χρόνια σ’ έχουν εξορίσει από τα εγχειρίδια της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Είναι οι ίδιοι κύκλοι, σημερινοί προστάτες τής ηθικής, που θέλουν να μας προστατεύσουν από τους «βέβηλους», τους «μιαρούς», τους «ασεβείς», τους «άπιστους». Είναι οι ίδιοι σωτήρες ενός κόσμου που βουλιάζει οριστικά, οι ίδιοι ηθικοί προστάτες με τις έκνομες ηδονές τους, την πανίσχυρη τιάρα και μίτρα τους, φορείς διαπλοκής, ακλόνητων προνομίων και μεταφυσικής. Είναι οι ίδιοι που δωροδοκούν για Α’ θέση στον Παράδεισο, ενώ στη Γη σέρνονται κάτω από αργυρά και χρυσά πέπλα. Σε μια Ελλάδα γεμάτη κάστρα από θεοκρατικά απομεινάρια και σατραπείες τού πλούτου, η ποίησή σου μας έδωσε τη δυνατότητα ν’ αποκτήσουμε την άλλη αντίληψη για να βλέπουμε πίσω και μέσα στα πράγματα, γιατί λάμπει πέρα και πάνω από τις αναθυμιάσεις τής νεοελληνικής ηθικής, χαμένη λες σ’ έναν κόσμο τόσο μακρινό, τόσο εξωτικό, αλλά και οικείο.
Αγαπητέ Θάνο, σου αφιερώνω αυτές τις λέξεις σαν ένδειξη ευγνωμοσύνης για τα μουσικά ταξίδια που μου πρόσφερες, για εκείνες τις μικρές ανατριχίλες που νιώθει κάποιος όταν ακούει την εκτέλεση των «7 Νάνων». Ισως η ποίηση να ήταν για σένα μια «Σκοτεινή Λάμψη», όπως είχε γράψει ο Κορνέιγ, ή όπως έλεγε ο ζωγράφος Μπουζιάνης για τη ζωγραφική: «Σας χαρίζω το φως. Εγώ κρατώ την αντανάκλασή του!». Αν ισχύει η ρήση ότι θάνατος ίσον χρόνος και όχι το αντίστροφο, τότε ο θάνατος δεν είναι άλλος από τον χρόνο της ζωής που ζήσαμε επάνω στη Γη και για αυτό άξιζε η προσπάθεια και τότε ίσως δούμε την αντανάκλασή της από αυτό που ζήσαμε, γιατί κάθε άνθρωπος πάνω στη Γη, πάνω σε αυτόν τον ταλαιπωρημένο πλανήτη από τον άνθρωπο, αξίζει την προσπάθεια για να ζήσει, και εσύ, αγαπητέ και μακρινέ Θάνε Μικρούτσικε, μας έμαθες με ποιο τρόπο να κατακτήσουμε το αδύνατο, αφήνοντας ένα παράθυρο στο όνειρο, και ίσως για αυτό να έχει αξία η ζωή, για να προσπαθούμε στην αναζήτηση του πολύτιμου. Θέλω να σου αποκαλύψω κάτι. Οταν σε παρακολουθώ να ερμηνεύεις τους «7 Νάνους», έχεις φύγει ήδη σε άλλη διάσταση και απλώς έρχεσαι μετά για το χειροκρότημα. Σε χειροκροτώ από τη μακρινή Κω και σου αφιερώνω τις παρακάτω λέξεις.
Οι άνθρωποι ξεχνιούνται… όταν σταματήσουμε να τους θυμόμαστε.
Πρώτο ταξίδι έτυχε ναύλος για τον Νότο
Αλλά το τελευταίο ταξίδι έτυχε
Για τις δύσκολες βάρδιες τ’ ουρανού
Με τα παράξενα φανάρια
Που δεν τα βλέπεις καθώς λένε με το πρώτο.
Βασίλης Ν. Πης
Συγγραφέας, Κως

Στους δρόμους και στα πεζοδρόμια της Αθήνας

Κύριε Διευθυντά,
{ARX}Μ{ARX}έσα από τις φιλόξενες στήλες της εφημερίδας εύχομαι στον νέο Δήμαρχο Αθηναίων Καλή και Δημιουργική θητεία! Θέλω, χωρίς πολλά λόγια, να επισημάνω τα εξής χρονίζοντα ζητήματα στα οποία οφείλει να δώσει άμεσα λύσεις:
1) Βυθιζόμενοι κάδοι απορριμμάτων. Είτε δεν υπάρχουν εκεί όπου είναι απολύτως αναγκαίοι (π.χ. Πλατεία Κάνιγγος – που θυμίζει τους τελευταίους μήνες πόλη της υποσαχάριας Αφρικής και όχι ευρωπαϊκή πόλη, από τους σωρούς των σκουπιδιών που αποθέτουν τα καταστήματα υγιειονομικού ενδιαφέροντος πέριξ της πλατείας στον έναν ή δύο το πολύ κάδους που έχει τοποθετήσει ο Δήμος επί της οδού Ακαδημίας, δίπλα στην πολυπληθή στάση των λεωφορείων και τρόλεϊ) είτε, όπου έχουν κατασκευαστεί τα προηγούμενα χρόνια (π.χ. Υμηττού και Φρύνης στο Παγκράτι ή επί της Μιχαλακοπούλου κοντά στη διασταύρωσή της με την Παπαδιαμαντοπούλου), ΔΕΝ έχουν λειτουργήσει ποτέ! (Γιατί άραγε;).
2) Στην Πατησίων (από τη γωνία της με την Πανεπιστημίου έως τουλάχιστον το Αρχαιολογικό Μουσείο) δεν υπάρχουν ούτε καλαθάκια απορριμμάτων στις κολόνες ούτε και πακτωμένοι κάδοι απορριμμάτων (τύπου: σωλήνα) στα πεζοδρόμια, και στις δύο πλευρές του δρόμου! Σκεφτείτε ότι στο πιο πάνω κομμάτι της Πατησίων βαδίζουν καθημερινά εκατοντάδες τουρίστες που επισκέπτονται το Αρχαιολογικό Μουσείο. Αναρωτιέμαι: δεν περπατάει κανείς από τους Δημοτικούς Συμβούλους στους κεντρικούς αυτούς δρόμους της πόλης; (Το ίδιο συμβαίνει και στη νησίδα της οδού Ακαδημίας, όπου και οι πολυσύχναστες στάσεις των λεωφορείων, αλλά και σε όλο το μήκος της Ακαδημίας. Φυσικά, καλαθάκια και πακτωμένοι στα πεζοδρόμια κάδοι απουσιάζουν απ’ όλους τους κεντρικούς – και όχι μόνο – δρόμους της πρωτεύουσας).
3) Σε πολλά σημεία της πόλης μας οι ορειχάλκινες πράσινες κολόνες με τα δίδυμα φωτιστικά σώματα έχουν καταστραφεί. Ομως, παρά την καταγραφή του ζητήματος από τους δημότες στο 1595, εδώ και πολλά χρόνια ουδέν έγινε. Αναφέρω ενδεικτικά: στην Πανεπιστημίου μπροστά στο Ρεξ, στη γωνία Ακαδημίας και Εμμ. Μπενάκη, στην Ακαδημίας και Κανάρη κ.λπ.
4) Ασφαλτόστρωση οδών. Χωρίς πολλά λόγια, μια επίσκεψη στην οδό Δοξαπατρή στον Λυκαβηττό (δρόμος μόνο 250-300 μέτρων μήκους!) και θα καταλάβετε το μέγεθος του προβλήματος.
5) Eίναι επιτακτική η τοποθέτηση καινούργιων πινακίδων ονοματοδοσίας και αρίθμησης όλων των δρόμων του Δήμου Αθηναίων. Ταυτοχρόνως, όμως, πρέπει με νομοθετική ρύθμιση να προβλέπονται – και να επιβάλλονται! – πρόστιμα σε όσους καταστηματάρχες (κυρίως) ανακαινίζουν τα καταστήματά τους και δεν αποκαθιστούν τις πινακίδες ονοματοδοσίας των οδών στις προσόψεις των καταστημάτων τους.
6) Από τα πεζοδρόμια δεκάδων δρόμων της Αθήνας έχουν αφαιρεθεί τα μεταλλικά καπάκια των φρεατίων των απορροών των νερών (βρόχινων και ποτίσματος) εκατοντάδων πολυκατοικιών – κυρίως του κέντρου της πόλης. Ετσι πάνω στα πεζοδρόμια έχουν δημιουργηθεί παγίδες για τους πεζούς. Χρειάζεται ο Δήμος Αθηναίων να αντικαταστήσει τα κλεμμένα μεταλλικά καπάκια με πλαστικά ώστε οι πεζοί να κυκλοφορούμε ασφαλείς στα πεζοδρόμια.
Με εξαιρετική Τιμή,
Πάνος Δημόπουλος