«Η σύγκρουση {LF}δεν θα τερματιστεί, θα παγώσει»

Ελπίδες για μια ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία ύστερα από μια πολεμική αντιπαράθεση που διαρκεί εδώ και πέντε χρόνια γεννά η χθεσινή ανταλλαγή 200 κρατουμένων ανάμεσα στις ουκρανικές Αρχές και τους υποστηριζόμενους από τη Ρωσία αντάρτες στα ανατολικά της χώρας.

Η κίνηση αυτή προκάλεσε όμως και αρνητικές αντιδράσεις, καθώς το Κίεβο παρέδωσε στους αυτονομιστές πέντε αστυνομικούς οι οποίοι κατηγορούνται ότι σκότωσαν διαδηλωτές στη διάρκεια της εξέγερσης υπέρ της δημοκρατίας που σημειώθηκε το 2014. Σε εκείνη την εξέγερση είχαν χάσει τη ζωή τους περί τους 100 διαδηλωτές.

Συνολικά παραδόθηκαν στην ουκρανική κυβέρνηση 76 κρατούμενοι, μεταξύ των οποίων και δύο δημοσιογράφοι που εργάζονταν στον ραδιοσταθμό Radio Free Europe/Radio Liberty, και στους αντάρτες 124 κρατούμενοι.

Μεταξύ εκείνων που απελευθερώθηκαν από τους αντάρτες ήταν και άνθρωποι που συνελήφθησαν και κρατήθηκαν για χρόνια ενώ επισκέπτονταν τους συγγενείς τους. «Δεν κατάλαβα ποτέ τι συνέβη», είπε ο 36χρονος Βολοντίμιρ Ντανιλτσένκο, που συνελήφθη όταν επισκέφθηκε τη μητέρα του στο Λουγκάνσκ και πέρασε τρία χρόνια στη φυλακή. «Είμαι τόσο χαρούμενη», είπε η 24χρονη Βικτόρια, που συνελήφθη κι αυτή στο Λουγκάνσκ όταν πήγε να δει τους γονείς της. Καταδικάστηκε σε κάθειρξη 12 ετών για εσχάτη προδοσία κι έμεινε στη φυλακή για τρία χρόνια.

Με κοινή τους ανακοίνωση, η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ και ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισαν την ανταλλαγή θετική. Πρόκειται άλλωστε για το αποτέλεσμα της συνάντησης που είχαν στις 9 Δεκεμβρίου στο Παρίσι ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν και ο ουκρανός ομόλογός του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Πριν από τρεις μήνες είχαν ανταλλαγεί 70 κρατούμενοι μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, ενώ το 2017 είχαν ανταλλαγεί περισσότεροι από 230 αυτονομιστές με 70 ουκρανούς πολίτες.

Οι σχέσεις μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας επιδεινώθηκαν μετά την ανατροπή του φιλορωσικού καθεστώτος το 2014. Η Μόσχα προσάρτησε στη συνέχεια την Κριμαία και υποστήριξε με όλα τα μέσα τους αυτονομιστές αντάρτες στην ανατολική Ουκρανία, οι οποίοι είχαν κηρύξει την ανεξαρτησία τους. Από τότε μέχρι σήμερα έχουν σκοτωθεί στις μάχες πάνω από 14.000 άνθρωποι. Ο πόλεμος αυτός είναι έτσι ο αιματηρότερος στην Ευρώπη μετά τη σύρραξη στα Βαλκάνια τη δεκαετία του 1990.

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΟΝΤΑ Η ΛΥΣΗ. Θα οδηγήσει η χθεσινή ανταλλαγή κρατουμένων στην πολυπόθητη ειρήνη; Οι αναλυτές δεν είναι τόσο σίγουροι. «Η κίνηση αυτή θα ανακουφίσει τους εμπλεκόμενους και τις οικογένειές τους, δεν θα φέρει όμως πιο κοντά τη λύση του προβλήματος», έγραψε στο Twitter ο Ντμίτρι Τρένιν, διευθυντής του Moscow Carnegie Center. «Το πιθανότερο είναι ότι η σύγκρουση δεν θα τερματιστεί, αλλά θα παγώσει».

Οπως και ο προκάτοχός του Πέτρο Ποροσένκο, ο Ζελένσκι έχει απορρίψει τις απαιτήσεις των Ρώσων να παραχωρηθεί από το Κίεβο μόνιμη αυτονομία στις ανατολικές περιοχές. Αντί γι’ αυτό, ο ουκρανός πρόεδρος προτείνει την ίδια αποκεντρωμένη μορφή διακυβέρνησης που ισχύει και σε άλλες περιοχές της χώρας.

Η απελευθέρωση πάντως των πέντε αστυνομικών από το Κίεβο έχει προκαλέσει φόβους ότι η χώρα πληρώνει πολύ υψηλό τίμημα για να λάβει πίσω όλους εκείνους που κρατούνται από τους αυτονομιστές. «Η χώρα αυτή δεν έχει μέλλον», έγραψε στο Facebook ο Βολοντίμιρ Γκολόντνιουκ, πατέρας ενός 19χρονου διαδηλωτή που σκοτώθηκε στην εξέγερση του 2014.

Την αντίθεσή του εξέφρασε και ο ουκρανός σκηνοθέτης Ολεγκ Σεντσόφ, που συνελήφθη στην Κριμαία το 2014, φυλακίστηκε στη Ρωσία και αφέθηκε ελεύθερος μόλις φέτος. «Δεν πρόκειται να αφεθούν ελεύθερα όλα τα παιδιά μας», είπε, αναφερόμενους στους Τατάρους της Κριμαίας και άλλους κρατούμενους στις ρωσικές φυλακές. «Η Ουκρανία παραδίδει πραγματικούς δολοφόνους και αυτό μας στερεί το πιο σημαντικό απ’ όλα – τη δικαιοσύνη».