Απειλούν να μετατρέψουν τη Λιβύη σε πυριτιδαποθήκη

Σε μια γεωπολιτική πυριτιδαποθήκη απειλούν να μετατρέψουν τη Λιβύη οι ολοένα και πιο θεατρικές κινήσεις που κάνει η Τουρκία προκειμένου να στηρίξει την κυβέρνηση εθνικής συμφωνίας (GNA) της Τρίπολης και να απαντήσει στην ήδη επιβεβαιωμένη εμπλοκή της Ρωσίας, της Αιγύπτου και των ΗΑΕ στο πλευρό του στρατάρχη Χαφτάρ και του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού (ANL) του. Την περασμένη Πέμπτη ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε δηλώσει ότι η Αγκυρα αποδέχθηκε πρόσκληση της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης του Φαγέζ Αλ Σάρατζ να στείλει στρατεύματα στη Λιβύη και ότι η τουρκική Εθνοσυνέλευση θα ψηφίσει επί του σχετικού νομοσχεδίου στις 8 ή στις 9 Ιανουαρίου. Δύο ημέρες αργότερα, το Σάββατο, ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλέτ Τσαβούσογλου κατέστησε σαφές πως η Αγκυρα επιδιώκει να επιταχύνει τις νομοθετικές διαδικασίες: ο Τσαβούσογλου πρόκειται να συναντηθεί με τους ηγέτες των τριών κομμάτων της αντιπολίτευσης σήμερα, και το προσχέδιο για την αποστολή δυνάμεων που θα καταθέσει η κυβέρνηση αναμένεται να συζητηθεί στο Κοινοβούλιο εντός της εβδομάδας. Πληροφορίες όμως θέλουν την Αγκυρα να έχει ήδη αναπτύξει, ή να σκοπεύει να αναπτύξει άμεσα, στη Λιβύη φιλότουρκους σύρους αντάρτες-μισθοφόρους, αντίστοιχους με τους ρώσους μισθοφόρους που πολεμούν ήδη από τον Σεπτέμβριο με το αντίπαλο στρατόπεδο.

Το βίντεο και οι διαψεύσεις. Μόλις χθες εκπρόσωπος της GNA έσπευσε να δηλώσει ότι ένα βίντεο το οποίο κυκλοφορεί στο Internet και φέρεται να δείχνει φιλότουρκους σύρους μαχητές να πολεμούν στο πλευρό των δυνάμεών της στις μάχες που μαίνονται γύρω από την Τρίπολη είναι ψευδές και έχει στην πραγματικότητα γυριστεί στην επαρχία Ιντλίμπ της Συρίας. Σύμφωνα ωστόσο με την εφημερίδα «Le Monde», πολλές πηγές έχουν επιβεβαιώσει από μέρες την ανάπτυξη αυτών των επικουρικών δυνάμεων: μάλιστα γαλλική πηγή που χαρακτήρισε τον Ερντογάν «ανεξέλεγκτο» επισήμανε πως, πέραν των μαχητών αυτών, έχουν σταλεί στην Τρίπολη ώστε να συντονίσουν την επιχείρηση και αξιωματούχοι των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών που ασχολούνταν μέχρι πρότινος με τη Συρία. H χρήση ξένων άτακτων δυνάμεων, σημείωνε χθες η γαλλική εφημερίδα, που στάλθηκαν από ένα πεδίο μάχης σε ένα άλλο, επιτρέπει στην Τουρκία να επιδιώξει τα στρατηγικά της σχέδια χωρίς να πληρώσει το πολιτικό κόστος: «Ο θάνατος τούρκων στρατιωτών στο εξωτερικό, σε πολέμους που ο λαός δεν στηρίζει απαραίτητα, θα μπορούσε να πλήξει τη δημοτικότητα του Ερντογάν» δήλωνε χαρακτηριστικά η ερευνήτρια Ελιζαμπέτ Τσουρκόφ. «Ο λαός, αντιθέτως, είναι  απολύτως αδιάφορος σε συριακές απώλειες υπό τη σημαία της χώρας τους».

Μιλώντας στη βρετανική «Independent», λίβυοι αξιωματούχοι της GNA επιβεβαίωσαν ότι η κυβέρνηση της Τρίπολης έχει ζητήσει χερσαία, εναέρια και θαλάσσια υποστήριξη από την Αγκυρα υποστηρίζοντας πως, εν αναμονή της έγκρισης από το τουρκικό Κοινοβούλιο, ναυτικές δυνάμεις θα σταλούν να προστατεύσουν την Τρίπολη ενώ τουρκικά στρατεύματα θα βοηθήσουν στην εκπαίδευση των φιλοκυβερνητικών δυνάμεων. Οι συγκεκριμένες πηγές επικαλέστηκαν άγνοια όσον αφορά την αποστολή σύρων ανταρτών, άλλος λίβυος αξιωματούχος ωστόσο δήλωσε την Παρασκευή στο Bloomberg ότι ομάδες τουρκμένιων σύρων ανταρτών που πολέμησαν στο πλευρό της Τουρκίας στη Βόρεια Συρία, εναντίον των κουρδικών δυνάμεων, αναμενόταν να ενισχύσουν «άμεσα» την κυβέρνηση στην Τρίπολη. Ενας ερευνητής ονόματι Μζαχέμ Αλσαλούμ επιβεβαίωσε πως πρόκειται για μαχητές της υποστηριζόμενης από την Τουρκία συριακής Λεγεώνας Σαμ, μιας μετριοπαθούς ισλαμιστικής ομάδας ανταρτών που διατηρεί δεσμούς με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Ο ιστότοπος Middle East Eye, από την πλευρά του, υποστήριξε πως η Αγκυρα έχει έρθει σε επαφή, πέραν της Λεγεώνας Σαμ, και με άλλες ομάδες τουρκμένιων σύρων ανταρτών που πολέμησαν μαζί της στο Αφρίν και στο Τελ Αμπιάντ, όπως η Μεραρχία Σουλτάν Μουράντ και η Ταξιαρχία Σουκούρ αλ Σαμ.

Πόλεμοι δι’ αντιπροσώπων. Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πόσο πιο περίπλοκους και επικίνδυνους θα κάνει τους πολλαπλούς πολέμους δι’ αντιπροσώπων που μαίνονται επί του παρόντος στη Συρία η ανάπτυξη σύρων μισθοφόρων ή/και τουρκικών δυνάμεων. Τον Εθνικό Απελευθερωτικό Στρατό του στρατάρχη Χαφτάρ στηρίζουν ήδη περί τους 500-1.400 ρώσους μισθοφόρους, μέλη της ιδιωτικής εταιρείας παροχής ασφαλείας Wagner, που διατηρεί γνωστούς δεσμούς με το Κρεμλίνο, καθώς και ένα σώμα 1.000 σουδανών μισθοφόρων. Χάρη σε αυτούς, καθώς και τα drones που έχουν στείλει τα ΗΑΕ, ο ANL έχει καταφέρει τις τελευταίες εβδομάδες να κερδίσει έδαφος σε κάποια νότια προάστια της λιβυκής πρωτεύουσας – την Παρασκευή υποστήριζε πως βρισκόταν σε απόσταση περίπου 10 χιλιομέτρων από το κέντρο της Τρίπολης. Εντονη κινητικότητα όμως παρατηρείται και στο διπλωματικό μέτωπο, με την ΕΕ και όχι μόνο να ανησυχεί ιδιαίτερα για τις πιθανές επιπτώσεις των δύο συμφωνιών (για τη στρατιωτική συνεργασία και τις θαλάσσιες ζώνες) που υπέγραψε τον Νοέμβριο η GNA με την Τουρκία.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν χθες Βλαντίμιρ Πούτιν και Ανγκελα Μέρκελ συμφώνησαν στην αναγκαιότητα ενίσχυσης των διπλωματικών προσπαθειών προκειμένου να επιλυθεί η κρίση στη Λιβύη. Η γερμανίδα καγκελάριος είχε στη συνέχεια τηλεφωνική επικοινωνία και με τον τούρκο πρόεδρο.  Ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής Ζοζέπ Μπορέλ σκοπεύει σύμφωνα με την GNA να μεταβεί στις 7 Ιανουαρίου στην Τρίπολη συνοδευόμενος από τους υπουργούς Εξωτερικών της Γαλλίας, της Γερμανίας, του ΗΒ και της Ιταλίας. Μία ημέρα αργότερα προγραμματίζεται επίσκεψη του Πούτιν στην Τουρκία για συνομιλίες με τον Ερντογάν. Αρκετοί αναλυτές παραμένουν πεπεισμένοι πως πολλοί από τους λεονταρισμούς του τούρκου προέδρου αποβλέπουν, ακριβώς, στην ενίσχυση της θέσης του ενόψει της συνάντησης αυτής.