Η δεκαετία που άλλαξε τους ήρωες της οθόνης

Η δεκαετία κλείνει χωρίς συναίνεση για το τι θα έπρεπε να την ονομάσουμε ούτε για το τι έδαφος έχει κερδηθεί ή χαθεί στις μεγάλες κινηματογραφικές συζητήσεις των τελευταίων 10 ετών. Ο Στίβεν Σπίλμπεργκ προειδοποίησε για μια κολοσσιαία εξελικτική κρίση στην κινηματογραφική διανομή, ενώ η κινηματογραφική βιομηχανία το παρακάνει κάθε χρόνο βασιζόμενη σε τρεις ή τέσσερις μεγάλες ταινίες που αργότερα θα καταρρεύσουν και θα μας αφήσουν με το αντίστοιχο των ταινιών του 2008 ή ακόμα και του 1929. Και η μία ταινία για την οποία όλοι βάζουν στοιχήματα αφορά φιλμ με σούπερ ήρωες, τα οποία ο Σπίλμπεργκ προειδοποίησε ότι θα ακολουθήσουν τον δρόμο των western. Λοιπόν, αυτό δεν έχει συμβεί ακόμα.

Ετσι δημιουργήθηκε ένας νέος ήρωας / κακός: τα Marvel Studios, τα οποία απήλαυσαν μια έκρηξη του box-office, με τις ευλογίες αλυσίδων κινηματογράφων για την παραγωγή σίγουρων επιτυχιών, αλλά ολοένα και περισσότερο κατακρίθηκαν από τους σινεφίλ ότι καταστρέφουν τις ταινίες. Ο Μάρτιν Σκορσέζε, στο ευρέως διαδεδομένο άρθρο του για τους «New York Times», πήγε λίγο πιο πέρα την προσωπική του άποψη ότι οι ταινίες υπερηρώων είναι απλώς ωραιοποιημένες βόλτες σε θεματικά πάρκα χωρίς την ατομική τέχνη και την ανθρωπιά του πραγματικού κινηματογράφου.

Αλλά ο Σκορσέζε δημιούργησε μια δική του διαμάχη, φέρνοντας τη νέα του ταινία στο Netflix. Δύο από τις καλύτερες ταινίες του έτους, η ταινία «O Ιρλανδός» του Σκορσέζε και «Marriage Story» του Νόα Μπάουμπαχ, είναι προϊόντα του Netflix, που κυκλοφόρησαν για λίγο στους κινηματογράφους και στη συνέχεια απορροφήθηκαν στην πλατφόρμα για να προσελκύσουν νέους συνδρομητές και να ικανοποιήσουν τους υπάρχοντες.

Και δεν είναι μόνο το Netflix. Μία από τις καλύτερες ταινίες αυτού του έτους – και της δεκαετίας – ήταν το «Beanpole», από τον λαμπρό νέο ρώσο σκηνοθέτη Καντεμίρ Μπαλαγκόφ. Είχε λίγες προβολές στο φεστιβάλ ταινιών του Λονδίνου και στη συνέχεια πήγε κατευθείαν στο Mubi Streaming. Είναι μια φοβερή ντροπή, αν και τα streaming sites προσφέρουν μεγάλης κλίμακας πρόσβαση σε θεατές και φιλοξενία σε νεότερους κινηματογραφιστές.

Οσο για τις ταινίες υπερηρώων, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι πολλά στελέχη στούντιο γοητεύονται από την ευρηματικότητά τους και είναι λιγότερο πιθανό να δοκιμάσουν άλλα είδη ταινιών. Εχω, ωστόσο, γράψει για τις τάσεις γύρω απ’ αυτές που είναι πιο ανησυχητικές: υψηλός ρυθμός καρέ και «εξομάλυνση της κίνησης» σε νέες τηλεοράσεις που μπορούν να κάνουν τις ταινίες πιο ξεκάθαρες, αλλά πιο επίπεδες και αδιάφορες, όπως η τηλεόραση κατά τη διάρκεια της ημέρας.

ΣΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΟΥ #METOO. Στη δεκαετία αυτή, το Χόλιγουντ ξύπνησε, ή ξαφνικά ξύπνησε, σε ζητήματα πολυμορφίας και κοινωνικής δικαιοσύνης από τα κινήματα #OscarsSoWhite και #MeToo, τα οποία κατευθύνθηκαν από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η ψηφοφορία για την ιδιότητα μέλους της Ακαδημίας έχει επίσης αλλάξει για να προσελκύσει μια νεότερη γενιά δημιουργών, γυναίκες και μαύρους. Ο Χάρβεϊ Γουάινστιν μπορεί να είναι έτοιμος να επιτύχει μια συμφωνία στα πολιτικά δικαστήρια, αλλά ο Ρόμαν Πολάνσκι έχει αντιμετωπίσει μια αναζωπύρωση της δυσαρέσκειας για τη φήμη του. Η νέα του ταινία, «An officer and a spy» – αν και είχε θετική απήχηση στους ανθρώπους των φεστιβάλ κινηματογράφου – δεν είχε καμία προβολή στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Οσο για το auteur cinema, μερικοί σχολιαστές το έχουν βρει επίσης πολύ συνδεδεμένο με το προνόμιο των ανδρών. Αλλά η σπουδαία – ακόμα και ιστορική – δουλειά ήρθε από τις Τζέσικα Χάουσνερ, Μία Χάνσεν-Λοβ και Martel, καθώς και άλλους καθιερωμένους όπως οι Κουέντιν Ταραντίνο, Γιώργος Λάνθιμος και Πολ Τόμας Αντερσον. Από την Ασία, οι Χιροκάζου Κόρε Εντα, Jia Zhangke και Μπονγκ Τζουν Χο συνέχισαν να παράγουν εκθαμβωτικά έργα. Αλλά αν υπάρχει ένας μεγάλος κινηματογραφιστής του οποίου οι μετοχές εκτοξεύτηκαν, αυτός πρέπει να είναι ο Αμπντελατίφ Κεσίς.