Οι γέφυρες της ζωής μας

Μεγαλωμένη σε νησί – ή, τέλος πάντων, με τη νησιωτική κουλτούρα – άργησα κάπως να καταλάβω τη σπουδαιότητα, την αναγκαιότητα αλλά και το συμβολισμό της γέφυρας. Στην πραγματικότητα, οι γέφυρες είναι για τους στεριανούς ό,τι για εμάς τους νησιώτες τα καράβια. Ο τρόπος για να περάσεις απέναντι. Με αυτό το «απέναντι» να σημαίνει, σημειολογικά, ό,τι υπάρχει πέρα από τον μικρόκοσμό μας. Αγνωστο, μπορεί κι επικίνδυνο. Αλλά οπωσδήποτε ενδιαφέρον. Αν μη τι άλλο, επειδή είναι διαφορετικό. Το «απέναντι» είναι που θα μας κάνει πιο «πλούσιους». Κυριολεκτικά και μεταφορικά αφού χωρίς τις γέφυρες και τα καράβια δεν υπάρχει εμπόριο. Ούτε ανταλλαγή ιδεών, πολιτισμών, ηθών. Με δυο λόγια, δεν υπάρχει επικοινωνία. Ο βασικός, δηλαδή, μοχλός στην εξέλιξη του ανθρώπου. Ενας τόπος με γέφυρες που έχουν καταρρεύσει είναι σαν ένα νησί με απαγορευτικό απόπλου. Η απόλυτη εικόνα της απομόνωσης. Πολύ δυσοίωνη έννοια.

Ιστορικά τώρα, η γέφυρα είναι από τις αρχαιότερες μηχανικές και αρχιτεκτονικές κατασκευές του ανθρώπου. Κάτι που αποδεικνύει πόσο απαραίτητη, πόσο εκ των ων ουκ άνευ του πολιτισμού είναι. Στον ελλαδικό χώρο οι αρχαιότερες γέφυρες ανάγονται στην εποχή του χαλκού, δηλαδή περίπου στον 13ο αιώνα π.Χ. Και είναι εκπληκτικό πως κάποιες από αυτές, όπως, για παράδειγμα, η γέφυρα του Αρκαδικού στην Πελοπόννησο, σώζονται και χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα.

Βέβαια οι γέφυρες έχουν πάντα μια γοητεία όπου κι αν βρίσκονται, ό,τι κι αν συνδέουν. Ολοι ξέρουμε τον θρύλο για το γεφύρι της Αρτας ακόμη και αν δεν ξέρουμε τίποτα άλλο από την παράδοση της Ηπείρου – και τώρα που το σκέφτομαι, αμφιβάλλω ότι ο πρωτομάστορας θα θυσίαζε τη γυναίκα του αν επρόκειτο για άλλης χρήσης κτίσμα. Οπως ξέρουμε τη γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου έστω και αν δεν έχουμε περάσει ποτέ από εκεί. Και δεν νομίζω ότι υπάρχει πιο κινηματογραφημένη εικόνα της Νέας Υόρκης από αυτήν με τη Γέφυρα του Μπρούκλιν είτε ως φόντο, είτε ως βασική πρωταγωνίστρια.