Για τη Βρετανία, τα δύσκολα τώρα αρχίζουν

Την επομένη του εκλογικού του θριάμβου, ο Μπόρις Τζόνσον εθεάθη να γλεντά μέχρι πρωίας στη χλιδάτη κατοικία του Εβγκένι Λεμπέντεφ, στο Μέιφερ, μία από τις ακριβότερες γειτονιές του Λονδίνου, αλλά και όλου του πλανήτη. Στο πάρτι του ρώσου πλέιμποϊ και εκδότη, ο 55χρονος βρετανός πρωθυπουργός αντάλλαξε αστεία και πειράγματα – και τσούγκρισε πολλά ποτήρια – με τον Μικ Τζάγκερ, τον Μπομπ Γκέλντοφ και τον Ντέιβιντ Κάμερον.

Το γλέντι, όμως, τελείωσε. Ναι, η έξοδος της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση θα γίνει σε έξι εβδομάδες. Τα δύσκολα, όμως, τώρα αρχίζουν. Το «Ας κάνουμε το Brexit πραγματικότητα» ήταν πετυχημένο ως σλόγκαν, δύσκολα όμως θα μετουσιωθεί σε πράξη. Παρά τα όσα ισχυρίζεται ο Τζόνσον, η 31η Ιανουαρίου δεν θα σηματοδοτήσει το τέλος του δράματος. Ενας λόγος είναι ότι οι πληγές που άνοιξε το δημοψήφισμα παραμένουν ανοικτές και ο λαός εξακολουθεί να είναι βαθιά διχασμένος. Ενας άλλος είναι ότι το ερώτημα «τι είδους Brexit θα γίνει;» θα απαντηθεί μετά την ολοκλήρωση – άγνωστο πότε – των διαπραγματεύσεων για τη μελλοντική εμπορική σχέση Λονδίνου και Βρυξελλών. Κανονικά, η συμφωνία πρέπει να είναι έτοιμη πριν από το τέλος της λεγόμενης μεταβατικής περιόδου (κατά τη διάρκεια της οποίας, κατ’ ουσίαν, δεν θα αλλάξει τίποτε), στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Ωστόσο, ευρωπαίοι και βρετανοί αξιωματούχοι – οι πρώτοι δημοσίως, οι δεύτεροι κατ’ ιδίαν – συνομολογούν ότι ο χρόνος δεν επαρκεί.

Εάν αυτό αποδειχθεί ακριβές, και εφόσον η μεταβατική περίοδος δεν επιμηκυνθεί, η Βρετανία θα οδηγηθεί στο no deal, με δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία, το εμπόριο, τις μεταφορές και την ασφάλεια. Ο Τζόνσον έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο παράτασης, σπεύδοντας να απαγορεύσει διά νόμου στην ίδια του την κυβέρνηση να υποβάλει σχετικό αίτημα στις Βρυξέλλες! «Ηταν σαφής προεκλογική μας θέση ότι η μεταβατική περίοδος δεν θα παραταθεί. Αυτό ακριβώς επιχειρούμε να διασφαλίσουμε», δήλωσε στα «ΝΕΑ» πηγή της Ντάουνινγκ Στριτ, απορρίπτοντας τις εικασίες ότι η Βρετανία θα στραφεί προς ένα ήπιο Brexit. «Δεν πρόκειται να μαλακώσουμε το Brexit, ούτε να διαπραγματευθούμε κάποιο μοντέλο υψηλής ευθυγράμμισης με την ΕΕ».

«Ο πρωθυπουργός εμμένει στο χρονοδιάγραμμά του. Ωστόσο, η κοινοβουλευτική του πλειοψηφία του επιτρέπει, αν το θελήσει, να περάσει στο μέλλον άλλον νόμο που θα αλλάζει την ημερομηνία αυτή», έγραψε στο Twitter ο πρώην σύμβουλος της Ντάουνινγκ Στριτ Ραούλ Ρούπαρελ. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι το Λονδίνο θα επιδιώξει μια περιορισμένη σε εύρος συμφωνία η οποία δεν θα καλύπτει όλους τους τομείς συνεργασίας, κάτι που θα οδηγούσε σε (σχετικά) σκληρό Brexit. Ο προσωπάρχης της Τερίζα Μέι Γκάβιν Μπάργουελ, ο οποίος μετείχε στην πρώτη φάση των διαπραγματεύσεων, ανέφερε ότι ο Τζόνσον ίσως καταφύγει σε ένα τέχνασμα που θα επιτρέψει στη Βρετανία να αποχωρήσει με συμφωνία στο τέλος του 2020 χωρίς να παραμείνει εναρμονισμένη με το ρυθμιστικό πλαίσιο της ΕΕ. «Θα πρόκειται για μία λάιτ, κατ’ αρχήν συμφωνία ελεύθερου εμπορίου που θα χτίζεται σε βάθος χρόνου. Τεχνικά, δεν θα επεκταθεί η μεταβατική περίοδος, αλλά η Βρετανία θα μπορεί να αγοράσει χρόνο μέχρι να διευθετηθούν τα υπόλοιπα ζητήματα».