«Οδοιπορικό» {LF}μετά τη Λαγκάρντ

Πότε θα ανοίξουν οι δουλειές στην αγορά; Ξεφύγαμε, επιτέλους, από την κρίση;

Οπως μαρτυρούν οι αριθμοί και επιβεβαιώνουν οι δανειστές, η ελληνική οικονομία έχει ξεφύγει από την κρίση που την ταλάνισε για μία ολόκληρη δεκαετία. Αυτό εννοούσε και η Κριστίν Λαγκάρντ μιλώντας για εντυπωσιακή πρόοδο της Ελλάδος στην πρώτη της συνεδρίαση από τη θέση της προέδρου της ΕΚΤ κατά την οποία, όχι τυχαία, τάχθηκε στο πλευρό της χώρας μας για τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων.

Η ελληνική οικονομία δεν έχει λύσει όμως μεγάλα προβλήματα που κληρονόμησε από την κρίση, που της στερούν τις υψηλές επιδόσεις που χρειάζεται για να φανεί η διαφορά στους μισθούς, στα εισοδήματα και στις δουλειές στην αγορά.

Σημαντικότερο από αυτά, το μεγάλο ύψος των χρεών των πολιτών προς το Δημόσιο και τις τράπεζες. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των ιδιωτών προς το Δημόσιο, κυρίως από απλήρωτους φόρους, υπερβαίνουν σήμερα τα 104 δισ ευρώ, ενώ άλλα 70 δισ. ευρώ είναι τα κόκκινα δάνεια προς τις τράπεζες.

Αυτό που συμβαίνει σήμερα περιγράφεται χαρακτηριστικά στην ενδιάμεση έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ για την ελληνική οικονομία: Κατά τη διάρκεια της κρίσης τα νοικοκυριά κοίταξαν να προστατέψουν το επίπεδο διαβίωσής τους, αυξάνοντας τα χρέη τους προς την Εφορία και προς τις τράπεζες. Αν δεν είχε γίνει αυτό, οι απώλειες του εθνικού εισοδήματος στην κρίση θα ήταν πολύ μεγαλύτερες από το 25% που έδειξαν τα επίσημα στοιχεία. Σήμερα τα ελληνικά νοικοκυριά, πιεζόμενα από τους νόμους των κατασχέσεων, δίνουν προτεραιότητα στην εξόφληση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεών τους βάζοντας σε δεύτερη μοίρα την κατανάλωση. Και αυτό έχει επίπτωση σε μια οικονομία που το 70% του ΑΕΠ της προέρχεται από την κατανάλωση.

Από την άλλη, και οι τράπεζες με τόσα κόκκινα δάνεια στους ισολογισμούς τους αδυνατούν να βρουν ρευστότητα για να δανείσουν την υγιή επιχειρηματικότητα και άλλους τομείς της ιδιωτικής οικονομίας, όπως την αγορά ακινήτων.

Υπό το βάρος των δεδομένων αυτών θα κυλήσει και το 2020. Θα είναι, σε κάθε περίπτωση, καλύτερο από το 2019, όπως προβλέπουν αξιόπιστοι παράγοντες της ελληνικής οικονομίας και ως αποτέλεσμα της θετικής δυναμικής που διαμορφώθηκε στην οικονομία το δεύτερο εξάμηνο φέτος μετά την πολιτική αλλαγή, τις εξαγγελίες και τις αποφάσεις της νέας κυβέρνησης. Ετσι, όσον αφορά το 2019 προβλέπεται ότι η ανάπτυξη μπορεί να ξεπεράσει και το 2,1% με αρχικό στόχο το 2%. Για το 2020 προβλέπεται ανάπτυξη που, με βάση τις νεότερες εξελίξεις, μπορεί πλέον να αγγίξει το 2,8% που προβλέπει ο προϋπολογισμός. Αν όλα αυτά επιβεβαιωθούν, και οι τράπεζες βοηθηθούν από το σχέδιο «Ηρακλής» μειώνοντας τα κόκκινα δάνεια, τότε καλά νέα θα πρέπει να αναμένονται και στο μέτωπο των ελληνικών ομολόγων. Στην περίπτωση αυτή, του χρόνου τέτοιον καιρό η χώρα μας θα περιμένει την τρίτη και μοναδική αναβάθμιση (θα έχουν προηγηθεί οι δύο) για να πιάσει την πολυπόθητη επενδυτική βαθμίδα και να ενταχθεί στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, αυξάνοντας τα επίπεδα ρευστότητας που θα μπορούν να διοχετευθούν για την ανάπτυξη. Και αναμφισβήτητα δηλώσεις σαν και αυτές της Λαγκάρντ δίνουν ένα πολύ θετικό σήμα για τον στόχο αυτόν και για το μέλλον.