Ταινίες απλώς ενδιαφέρουσες

Η φράση «η αλλαγή και ο συμβιβασμός είναι δύο διαφορετικά πράγματα» ακούγεται παραπάνω από μία φορά στην ταινία «Οι δύο Πάπες» («The two Popes», 2019) και πάνω σε αυτή την ιδέα, κατά κάποιον τρόπο, είναι δομημένη η ιστορία της, βασισμένη σε πραγματικά περιστατικά. Οταν ο Πάπας της Ρώμης Βενεδίκτος ΙΣΤ’ (Αντονι Χόπκινς) καλεί για μια συνάντηση τον (συνυποψήφιo και βασικό αντίπαλό του τη χρονιά της εκλογής του) αργεντινό καρδινάλιο Μπεργκόλιο (Τζόναθαν Πράις), ο δεύτερος δεν μπορεί να υποψιαστεί τον απίστευτο λόγο αυτής της συνάντησης (παρότι ο ίδιος είχε σκοπό, αν και για άλλον λόγο, να κλείσει ραντεβού με τον Πάπα). Η συνάντηση των δύο κληρικών, που καλύπτει ένα αρκετά μεγάλο μέρος της διάρκειας του φιλμ, είναι στην ουσία μια φιλολογική σύγκρουση ιδεών – ενδιαφέρουσα μέσα στη γεροντική στατικότητά της – ανάμεσα στην παράδοση που υποστηρίζει ο Πάπας και την πρόοδο που θέλει ο καρδινάλιος. «Δεν ανήκουμε σε αυτόν τον κόσμο» λέει ο Μπεργκόλιο για τη στάση που κρατά η Καθολική Εκκλησία και έχει δίκιο, παρότι και η δική του φωλιά είναι λερωμένη, το παρελθόν του διακρίνεται από σκοτεινές σελίδες που σχετίζονται με την περίοδο της χούντας στην Αργεντινή της δεκαετίας του 1970.

Με εργαλεία δύο σπουδαίους ηθοποιούς (και οι δύο υποψήφιοι για Χρυσή Σφαίρα), ο βραζιλιάνος σκηνοθέτης Φερνάντο Μεϊρέλες («Ο επίμονος κηπουρός») κάνει ό,τι μπορεί για να διατηρήσει το ενδιαφέρον μας, αν όχι αμείωτο, τουλάχιστον ζωντανό σε μια ταινία που τελικά έχει κάποια πράγματα να πει για τον ρόλο που στις μέρες μας πρέπει να έχει η Εκκλησία: η πραγματική θέση της είναι ανάμεσα στον λαό, τον φτωχό λαό και όχι στα πολυτελή παλάτια.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του ντοκιμαντέρ «Marianne and Leonard: Λόγια αγάπης» («Marianne and Leonard: Words of love», ΗΠΑ, 2019) του Νικ Μπρούμφιλντ για τον έρωτα ανάμεσα στον καναδό ποιητή, συγγραφέα και βεβαίως μουσικό Λέοναρντ Κοέν (1934- 2019) και τη Νορβηγή Μαριάνε Iχλεν είναι ότι μας δίνει μια άγνωστη εικόνα των πρώτων χρόνων του καλλιτέχνη, πριν καν μπει στον χώρο της μουσικής. Στη δεκαετία του 1960, ο Κοέν ήταν ένας από τους δεκάδες ανέμελους νέους που είχαν βρει στο νησί της Υδρας τον επίγειο παράδεισο. Εκεί γνώρισε και ερωτεύτηκε τη Μαριάνε, δύσκολο αλλά γοητευτικό χαρακτήρα, η οποία τελικά τον ενέπνευσε για τη δημιουργία μιας από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της καριέρας του, το «So long Marianne». Εκείνη την εποχή ο Κοέν ήταν συγγραφέας και ένα από τα βιβλία που έγραψε στην Υδρα, το «Υπέροχοι απόκληροι», είχε προκαλέσει αρκετό θόρυβο και διχάσει. Μετά την έκδοσή του ο Κοέν έφυγε από την Υδρα, πήγε στη Νέα Υόρκη και άρχισε να πειραματίζεται με τη μουσική. Γεύτηκε σχεδόν αμέσως την επιτυχία και έτσι έφτιαξε έναν «ρόλο» (σοβαρός, αγέλαστος, διανοούμενος καλλιτέχνης) τον οποίο ακολουθούσε πιστά. Χωρίς να αγιοποιεί τον Κοέν, το ντοκιμαντέρ καταγράφει διάφορα περιστατικά της ζωής του, εμμένοντας αρκετά στην αδυναμία του για το σεξ, αλλά και στην εμπλοκή του με τον κόσμο των παραισθησιογόνων.

Το παρελθόν δείχνει να γοητεύει τον γάλλο σκηνοθέτη Νικολά Μπεντός, αρκεί να θυμηθούμε την πρώτη ταινία του, «Ο κύριος και η κυρία Αντελμάν», ένα καλειδοκόπιο στον χρόνο μέσα από το οδοιπορικό ενός ζευγαριού. Ετσι λοιπόν το «Ραντεβού στο Belle Epoque» («Belle Epoque», Γαλλία, 2019) είναι στην ουσία ένας ύμνος προς τη δεκαετία του 1970, όταν τα πράγματα, σε όλους τους τομείς, ήταν πολύ πιο ξεκάθαρα συγκριτικά με την μπερδεμένη, σύγχρονη εποχή μας. Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει ο Βιτόρ, κάποτε πασίγνωστος σκιτσογράφος (Νανιέλ Οτέιγ), ο οποίος ζει με μια γυναίκα που πλέον τον βαριέται (Φανί Αρντάν), δεν έχει όρεξη για τίποτε και απεχθάνεται καθετί τεχνολογικά μοντέρνο. Τι θα μπορούσε να συμβεί όμως αν μέσω μιας τηλεοπτικής εκπομπής που διευθύνει ένας εκκεντρικός σκηνοθέτης (Γκιγιόμ Κανέ) ο Βιτόρ ξαναβρεθεί στο παρελθόν και στη νιότη του; Πάνω σε αυτή την τρυφερή ιδέα ο Μπεντός στήνει μια ολόκληρη εποχή, περιορίζοντάς τη σε ένα κλασικό seventies μπαρ όπου ο ήρωας θα ξαναζήσει τα χρόνια της ελεύθερης ζωής, της νιότης, θα ερωτευτεί από την αρχή και τελικά ίσως διορθώσει το παρόν του. Αεικίνητη, νοσταλγική όσο χρειάζεται και με πολύ καλές προθέσεις, η ταινία προσφέρεται για ένα πλήρες ευχάριστο δίωρο και εν συνεχεία ξεχνιέται.

Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος γίνεται για μια ακόμη φορά αρένα για ένα εντυπωσιακό και άδειο, α λα Χόλιγουντ θέαμα στην πολεμική περιπέτεια «Η ναυμαχία του Μίντγουεϊ» («Midway», ΗΠΑ, 2019). Ο Ρόλαντ Εμεριχ υπογράφει ένα όργιο καταστροφής και θανάτου, χωρίς βάθος και στο μοντέλο του «Pearl Harbor», άντε μια σκάλα καλύτερο (η επίθεση στη βάση των Αμερικανών στη Χαβάη καθώς και η αντεπίθεση των Αμερικανών με τον βομβαρδισμό στο Τόκιο υπάρχουν και εδώ). Στους μοιρασμένους ρόλους των υψηλόβαθμων αμερικανών στρατιωτικών βλέπουμε αρκετά γνωστά πρόσωπα να δίνουν το «παρών» (Ντένις Κουέιντ, Ααρον Εκχαρτ, Πάτρικ Γουίλσον, Γούντι Χάρελσον), ενώ σε εκείνους των μαχητών της αμερικανικής αεροπορίας τον πρώτο λόγο έχουν νέοι ηθοποιοί, από τους οποίους, προσωπικά, κανέναν δεν ξεχώρισα (Εντ Σκρέιν, Κίαν Τζόνσον, Νικ Τζόνας κ.ά.),

Ελληνικές ταινίες. Δύο εντελώς διαφορετικού τύπου ελληνικές ταινίες διανέμονται από σήμερα στις αίθουσες, πράγμα ευχάριστο γιατί αποδεικνύει ότι ο ελληνικός κινηματογράφος κινείται και με το παραπάνω. Στη μία πλευρά το δράμα «Ζίζοτεκ» (2019), δεύτερη μεγάλου μήκους δημιουργία του Βαρδή Μαρινάκη, δέκα χρόνια μετά το «Μαύρο λιβάδι». Εδώ ένα ανήλικο αγόρι (Αύγουστος Λάμπρου Νεγρεπόντης), αποξενωμένο από τη μητέρα του (Πηνελόπη Τσιλίκα) και χωρίς πατέρα, καλείται να επιβιώσει μόνο του, κάπου την επαρχία, όπου η μάνα για άγνωστους λόγους το έχει εγκαταλείψει. Η ταινία παρουσιάζει την προσπάθεια του παιδιού να τα βγάλει πέρα αβοήθητο, τρώγοντας ότι να ‘ναι και βρίσκοντας καταφύγιο σε κουφάλες δέντρων. Η αλλαγή σελίδας θα γίνει όταν ο μικρός έρχεται σε επαφή με έναν μυστηριώδη, αμίλητο άνδρα (Δημήτρης Ξανθόπουλος) που οπλοφορεί κρυμμένος στη φύση. Ο σκηνοθέτης θα κτίσει μια σχέση αποστασιοποιημένης συγκίνησης σε μια ταινία που ποτέ δεν απογειώνεται, αλλά σίγουρα ενδιαφέρεται να μιλήσει για τη θέση του απροστάτευτου παιδιού στη σημερινή, αδίστακτη κοινωνία.

Ο «Τσάρλι» (2019) του Θανάση Τσαλταμπάση είναι στην ουσία ένας φόρος τιμής στον Τσάρλι Τσάπλιν, τον θεό της βωβής κωμωδίας, τον οποίο ο ίδιος ο σκηνοθέτης μιμείται παίζοντας τον σύγχρονο ανθρωπάκο που παλεύει με τους πάντες για να τα βγάλει πέρα στην εχθρική πόλη. Οποιος έχει δεί ταινία με τον Σαρλό θα τη θυμηθεί εδώ· ο Τσαλταμπάσης έχει πάρει όλα σχεδόν τα γνώριμα συστατικά των ταινιών του Τσάπλιν και τα χρησιμοποιεί με τον δικό του τρόπο και με ευγένεια.

– Προβάλλεται επίσης το θρίλερ της Σοφία Τακάλ «Μαύρα Χριστούγεννα» («Black Christmas», ΗΠΑ, 2019), με τους Ιμογκεν Πουτς, Αλέισι Σάνον, Λίλι Ντόναχιου κ.ά

Βαθμολογία {LF}(από 1 έως 10)

– Οι δύο Πάπες: 5
– Marianne and Leonard: Λόγια αγάπης: 6
– Ραντεβού στο Belle Epoque: 6
– Η ναυμαχία του Μίντγουεϊ: 3
– Ζίζοτεκ: 4
– Τσάρλι: 4
– Μαύρα Χριστούγεννα: –