Ο σταθεροποιητικός ρόλος της Ρωσίας

Σε καιρούς αναστάτωσης είναι αναγκαία κάποια κράτη στηρίγματα στις διεθνείς σχέσεις. Χώρες δηλαδή που επιλέγουν τη σταθερότητα, την κατανόηση και τον συμβιβασμό. Στην Ανατ. Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή η Ρωσία δείχνει να παίζει έναν τέτοιο ρόλο.

Στη Συρία η Ρωσία επέλεξε να στηρίξει τη νόμιμη κυβέρνηση Ασαντ. Απέναντι στο ακραίο Ισλαμικό Κράτος και σε φωνές που υποστήριζαν άμεση δυτική επέμβαση, τη στήριξη άλλων ισλαμιστικών στοιχείων και την τουρκική επαμφοτερίζουσα συμπεριφορά, η Ρωσία επέλεξε τη λογική και τη σταθερότητα. Η νόμιμη κυβέρνηση υπήρξε η τελική της επιλογή μαζί και με την προσέλκυση αντίθετων μουσουλμανικών δυνάμεων. Σιίτες να επιτίθενται στους Σουνίτες δίχως την ανάμειξη δυτικών δυνάμεων στο έδαφος. Δυνάμεις του Ιράν, σιιτικές πολιτοφυλακές απ’ το Ιράκ και άλλες τοπικές δυνάμεις (κούρδοι μαχητές) σχημάτισαν, με τους Αλαουίτες του Ασαντ, την πολεμική συμμαχία που τελικά συνέτριψε το Ισλαμικό Κράτος.

Η ρωσική παρεμβολή συνέβαλε στην εξαφάνιση του ISIS δίχως τη στρατιωτική παρουσία δυνάμεων εκτός της περιοχής. Η απουσία των ΗΠΑ και της ΕΕ υπήρξε προφανής. Η Ρωσία επίσης συνέβαλε στον περιορισμό των επιδιώξεων της Τουρκίας να πλημμυρίσει την περιοχή και να εξολοθρεύσει τους Κούρδους. Ανεκτή έγινε μόνο η σύσταση μιας ουδέτερης μικρής ζώνης στα σύνορά της με το Κουρδιστάν. Η τελική ρύθμιση ακόμα εκκρεμεί.

Η ρωσική παρουσία είναι κρίσιμη για κάθε εξέλιξη στη ΝΑ Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Καμία τοπική δύναμη δεν μπορεί να επιβάλει απόψεις ή να παίξει ηγεμονικό ρόλο δίχως τη συγκατάθεση και συνεργασία της Ρωσίας. Μπορεί επίσης να οδηγήσει παράγοντες της περιοχής σε αναζήτηση λύσεων σε αμοιβαία προβλήματα δίχως εντάσεις κι εχθρότητες. Η Τουρκία λ.χ. είναι αδύνατον να διαδραματίσει τον ρόλο που θα ήθελε δίχως την καλή θέληση και την κατάφαση της Ρωσίας. Η χειροτέρευση των σχέσεων Ελλάδας – Ρωσίας επέτρεψε στην Τουρκια να παίρνει ριψοκίνδυνες πρωτοβουλίες. Με τη Ρωσία δυσαρεστημένη οι χώρες της περιοχής δεν μπορούν να εξασφαλίσουν ασφάλεια και να απολαύσουν ειρηνική ομαλότητα.

Η Τουρκία και η Ελλάδα βρίσκονται συχνά σε μεταξύ τους αντιπαράθεση, με την ΕΕ, το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ να μην μπορούν ή να είναι απρόθυμες να παρέμβουν. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο ρόλος της Ρωσίας μπορεί να φανεί κρίσιμος. Μπορεί εύκολα να ακυρώσει τις όποιες τουρκικές φιλοδοξίες προς την Ανατολή και να αποδείξει προς την Ελλάδα τη δυνατότητά της να αποκαταστήσει ρήγματα και να γεφυρώσει διαφορές. Είναι και για τη Ρωσία πολύ σημαντικότερο αυτό από την καλλιέργεια ενδοΝΑΤΟϊκών αντιθέσεων και την εκμετάλλευση διαφορών. Είναι εξίσου πολύ περισσότερο ουσιαστικό και για την Τουρκία να έχει και τη Ρωσία και την Ελλάδα ικανοποιημένες. Ούτως ώστε να είναι σε θέση να προωθήσει τις φιλοδοξίες της για σημαντικό ρόλο στην Ανατ. Μεσόγειο δίχως προβλήματα και σοβαρές οπισθοδρομήσεις.

Η Ρωσία κατά συνέπεια εμφανίζεται για την ώρα σαν σοβαρή δύναμη σταθεροποίησης. Κανένας βέβαια δεν μπορεί να προβλέψει το μέλλον. Η διευθέτηση διαφορών στη Μέση Ανατολή δεν είναι εύκολη επιλογή. Τώρα πάντως η Ρωσία δείχνει να έχει σημαντικά χαρτιά στα χέρια της κι είναι δικό της θέμα να τα χρησιμοποιήσει δίκαια κι αποτελεσματικά…