Η μητέρα όλων των μαχών για τον Μακρόν

Μία μάχη που μπορεί να κρίνει το σύνολο της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας, και μαζί με αυτή όλη την προεδρική θητεία του Εμανουέλ Μακρόν, ξεκίνησε χθες στη Γαλλία με απεργίες και διαδηλώσεις εναντίον μιας συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης που δεν έχει καν ανακοινωθεί ακόμα λεπτομερώς. Συνολικά 806.000 (σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών) έως 1,5 εκατομμύριο (σύμφωνα με το συνδικάτο CGT) άνθρωποι διαδήλωσαν σε ολόκληρη τη χώρα, 65.000 – 250.000 (αντιστοίχως) ήταν οι διαδηλωτές μόνο στο Παρίσι, από όπου δεν έλειψαν τα επεισόδια και οι δεκάδες συλλήψεις. Τρένα, Μετρό και λεωφορεία παρείχαν μόνο τις επιβεβλημένες από τον νόμο «ελάχιστες υπηρεσίες», πολλά σχολεία παρέμειναν κλειστά, ο Πύργος του Αϊφελ δεν άνοιξε στους τουρίστες, χιλιάδες πτήσεις ακυρώθηκαν. Συνάδελφοι των ίδιων αστυνομικών που απωθούσαν με δακρυγόνα μαυροντυμένους ταραξίες του Black Bloc κοντά στην place de la République απέκλεισαν συμβολικά ορισμένα αστυνομικά τμήματα. Οι σιδηροδρομικοί υπάλληλοι θα συνεχίσουν την απεργία τους και σήμερα, οι συνδικαλιστές των αστικών συγκοινωνιών του Παρισιού μέχρι και τη Δευτέρα. Πηγές του Ελιζέ, εντούτοις, ήθελαν τον γάλλο πρόεδρο «ήρεμο και αποφασισμένο»: οι εντυπώσεις, και η εξέλιξη της κοινής γνώμης, θα παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο μπρα-ντε-φερ ανάμεσα σε αυτό που οι Γάλλοι αποκαλούν «τον δρόμο» και την κυβέρνηση.

Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος ήταν προεκλογική υπόσχεση του Εμανουέλ Μακρόν και προαναγγέλλεται ως «η μητέρα όλων των μεταρρυθμίσεων», «μία επανάσταση», ένα πραγματικό «μπιγκ μπανγκ» – για τους αντιπάλους της ωστόσο είναι μία «καταστροφή» ή και «η ληστεία του αιώνα». Η κυβέρνηση Μακρόν θέλει να θεσπίσει ένα νέο, «οικουμενικό σύστημα» συνταξιοδότησης, μέσω μοριοδότησης, καταργώντας έτσι τα 42 «ειδικά» καθεστώτα που ισχύουν σήμερα για διάφορους κλάδους εργαζομένων, από τους σιδηροδρομικούς υπαλλήλους έως τους εργαζόμενους στην Οπερα του Παρισιού. Υπόσχεται ένα «πιο λογικό», «πιο δίκαιο» αλλά και περισσότερο βιώσιμο οικονομικά, δεδομένης της γήρανσης του πληθυσμού, σύστημα. Ο διάλογος με τους κοινωνικούς φορείς είναι ακόμα σε εξέλιξη, οι λεπτομέρειες της μεταρρύθμισης αναμένεται να ανακοινωθούν την επόμενη εβδομάδα. Σε μία Γαλλία όμως βυθισμένη -σύμφωνα με το 89% των ερωτηθέντων σε πρόσφατη δημοσκόπηση της Libération – σε «κοινωνική κρίση», με το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων να σιγοκαίει ακόμα, πολλοί βλέπουν σε αυτή την πρωτοβουλία του Μακρόν μία ακόμα επίθεση στην ασφάλεια των εργαζομένων.

Οι δημοσκοπήσεις αναδεικνύουν, για μία ακόμα φορά, τα παράδοξα της Γαλλίας. Εως και 69% των Γάλλων θεωρούν τις κινητοποιήσεις «δικαιολογημένες». Παράλληλα, όμως, ένα 76% εκτιμούν πως το σύστημα των συντάξεων «πρέπει να μεταρρυθμιστεί». Το λογικό κενό έρχεται να καλύψει μία άλλη σφυγμομέτρηση, που θέλει το 64% των Γάλλων να μην έχουν εμπιστοσύνη στον Εμανουέλ Μακρόν να «εφαρμόσει με επιτυχία αυτή τη μεταρρύθμιση» – γιατί θεωρούν πως δεν καταλαβαίνει «καθόλου», ή καταλαβαίνει «ανεπαρκώς» τις κοινωνικές δυσκολίες. Από τις διακυμάνσεις σε αυτά τα ποσοστά, ιδιαίτερα το πρώτο, θα κριθεί η έκβαση αυτής της σύγκρουσης. Οπως επεσήμαινε χθες η Le Monde, αδύνατο να πει κανείς επί του παρόντος αν η επίμαχη μεταρρύθμιση θα έχει την τύχη της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης που επιχειρήθηκε το 2010 επί προεδρίας Σαρκοζί ή εκείνης που επιχειρήθηκε το 1995 επί προεδρίας Σιράκ – γιατί σχεδόν κάθε γάλλος πρόεδρος επιχειρεί και από μία. Η πρώτη είχε υιοθετηθεί τελικά, παρά τα εκατομμύρια των διαδηλωτών. Η δεύτερη ναυάγησε, γιατί οι απεργίες που πυροδότησε ήταν οι μεγαλύτερες μετά τον Μάη του ’68, και η κοινή γνώμη τις στήριζε κάθε εβδομάδα και περισσότερο. Αλλες εποχές, βέβαια. Με πολύ πιο ισχυρά συνδικάτα. Για την ιστορία, πάντως, η μεγαλύτερη διαδήλωση του 1995 είχε κινητοποιήσει ένα εκατομμύριο ανθρώπους σύμφωνα με την αστυνομία, 2,2 εκατομμύρια σύμφωνα με τους διοργανωτές.