Εμβόλια δεν κάνουν μόνο τα παιδιά!

Ο τραγικός θάνατος του 8χρονου αγοριού την περασμένη εβδομάδα, για τον οποίο έχει σημάνει στη χώρα μας υγειονομικός συναγερμός, καθώς ελέγχεται εάν ο βασικός «ύποπτος» ήταν η διφθερίτιδα – μια ξεχασμένη (και) στη χώρα μας ασθένεια για περισσότερες από τρεις δεκαετίες -, έχει αναζωπυρώσει τον δημόσιο διάλογο για την αναγκαιότητα των εμβολιασμών.

Παράλληλα, έφερε στην επικαιρότητα το νευραλγικό θέμα του εμβολιασμού των ενηλίκων, καθώς οι περισσότεροι από εμάς άκουσαν (ίσως) για πρώτη φορά με αφορμή το θλιβερό αυτό περιστατικό ότι θα πρέπει να επαναλαμβάνουν το εμβόλιο τετάνου-διφθερίτιδας ανά 10ετία.

Υπό τα δεδομένα αυτά, το ένθετο «Υγεία» παραθέτει το επίσημο Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων, σε μια προσπάθεια να μην αναβιώσουν ξεχασμένα λοιμώδη νοσήματα.

Εμβόλιο τετάνου-διφθερίτιδας και ακυτταρικού κοκίτη (Td / TdaP).Συνιστάται σε:

– Κάθε κύηση χορηγείται μία δόση, κατά προτίμηση από την 27η έως την 36η εβδομάδα κύησης, όπως και σε ανεμβολίαστες λεχωίδες.

–  Ατομα ηλικίας 11 ετών και άνω που δεν έχουν εμβολιασθεί ή είναι άγνωστο το ιστορικό εμβολιασμού τους θα πρέπει να λάβουν μία δόση εμβολίου TdaP και ακολούθως κάθε 10 χρόνια να εμβολιάζονται για τέτανο και διφθερίτιδα (Td).

– Ενήλικοι με άγνωστο η ελλιπή εμβολιασμό έναντι τετάνου πρέπει να αρχίζουν ή να συμπληρώνουν με μία δόση Tdap. Σε ενηλίκους που εμβολιάζονται για πρώτη φορά θα πρέπει να χορηγούνται οι πρώτες δύο δόσεις με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 4 εβδομάδων και η τρίτη δόση 6-12 μήνες μετά τη δεύτερη. Σε ατελώς εμβολιασμένους ενηλίκους (λιγότερες από 3 δόσεις) θα πρέπει να συμπληρώνονται οι δόσεις που υπολείπονται.

Εμβόλιο ιλαράς, παρωτίτιδας, ερυθράς (MMR). Οσοι γεννήθηκαν πριν από το 1970 έχουν ανοσία. Οσοι έχουν γεννηθεί μετά το 1970 θα πρέπει να έχουν εμβολιασθεί με δύο δόσεις MMR, εκτός και εάν υπάρχει αντένδειξη ή επιβεβαιωμένη ανοσία.

Ομάδες με αυξημένο κίνδυνο είναι:

– Εργαζόμενοι σε μονάδες Υγείας.

– Φοιτητές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

– Ενήλικοι που πρόκειται να ταξιδέψουν στο εξωτερικό.

– Μέλη οικογένειας ατόμων σε ανοσοκαταστολή.

– Ασθενείς με HIV λοίμωξη και CD4>200/mL

Η ανοσία έναντι ερυθράς θα πρέπει να εκτιμάται με μέτρηση αντισωμάτων σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, ανεξαρτήτως του έτος γέννησής τους. Αν δεν υπάρχει ανοσία θα πρέπει να εμβολιασθούν και να αποφύγουν την εγκυμοσύνη για έναν περίπου μήνα. Τυχόν εμβολιασμός κατά τη διάρκεια εγκυμοσύνης δεν αποτελεί λόγο διακοπής κύησης.

Εμβόλια ανεμοβλογιάς (VAR). Ολοι οι ενήλικοι που γεννήθηκαν μετά το 1990 χωρίς αποδεδειγμένη ανοσία στην ανεμοβλογιά πρέπει να εμβολιάζονται με 2 δόσεις εμβολίου, εκτός αν υπάρχει αντένδειξη.

Πρέπει να εμβολιάζονται:

– Μέλη του οικογενειακού περιβάλλοντος, καθώς και υγειονομικό προσωπικό σε στενή επαφή με ασθενείς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο νόσησης (π.χ. με ανοσοανεπάρκειες ή με ανοσοκαταστολή).

– Οσοι έχουν αυξημένο κίνδυνο έκθεσης και μετάδοσης του ιού, π.χ. εκπαιδευτές, νηπιαγωγοί, πληθυσμοί ιδρυμάτων, φοιτητές που διαμένουν σε εστίες, στρατιώτες, έφηβοι, μη έγκυες γυναίκες σε ηλικία αναπαραγωγής και διεθνείς ταξιδιώτες.

– Γυναίκες που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία και πρόκειται να τεκνοποιήσουν (θα πρέπει να αποφύγουν την εγκυμοσύνη για έναν μήνα).

Εμβόλιο ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV). Συνιστάται σε γυναίκες και άνδρες 18 – 26 ετών, εφόσον ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου (π.χ. MSM και ανοσοανεπάρκεια, συμπεριλαμβανομένης και της HIV λοίμωξης). Τα HPV εμβόλια δεν συνιστώνται σε έγκυες γυναίκες.

Εμβόλιο μηνιγγιτιδόκοκκου τετραδύναμο συζευγμένο (MenACWY). Συστήνεται μία δόση και επανάληψη σε 5 χρόνια σε:

– Ανεμβολίαστους νεοσύλλεκτους στρατιώτες ή επαγγελματίες οπλίτες, σε πρωτοετείς μαθητές παραγωγικών σχολών των ενόπλων δυνάμεων και της αστυνομίας και σε μόνιμο στρατιωτικό προσωπικό. Σε πρόσωπα που μένουν ή ταξιδεύουν σε υπερενδημικές περιοχές ή όπου υπάρχει επιδημία σε εξέλιξη. Ταξιδιώτες στη Μέκκα κατά το ετήσιο Hajj. Σε άτομα που κινδυνεύουν να νοσήσουν κατά τη διάρκεια επιδημικών εξάρσεων (οδηγίες ΚΕΕΛΠΝΟ – Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών) και σε προσωπικό εργαστηρίων που είναι δυνατόν να εκτεθούν σε καλλιέργειες μηνιγγιτιδόκοκκου.

Συστήνονται δύο δόσεις σε μεσοδιάστημα οχτώ εβδομάδων και επανάληψη σε 5 έτη σε:

– Ατομα με ανατομική ή λειτουργική ασπληνία ή ανεπάρκεια τελικών κλασμάτων συμπληρώματος. Σε περιπτώσεις προγραμματισμένης σπληνεκτομής ο εμβολιασμός να έχει ολοκληρωθεί 14 ή περισσότερες ημέρες πριν από την επέμβαση. Επίσης, σε άτομα με HIV λοίμωξη και όσους λαμβάνουν θεραπεία με μονοκλωνικό αντίσωμα Eculizumab.

Εμβόλιο ηπατίτιδας Α (HepA). Συστήνεται στις εξής κατηγορίες:

– Ανδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες.

– Χρήστες ναρκωτικών ουσιών.

– Οσοι ασχολούνται με πειραματόζωα και με επεξεργασία ή διακίνηση τροφίμων.

– Ασθενείς με χρόνια ηπατική νόσο ή ασθενείς που λαμβάνουν παράγοντες πήξης καθώς και άτομα του στενού περιβάλλοντος.

– Ταξιδιώτες σε περιοχές με ενδημικότητα της νόσου.

– Υγιείς ενήλικοι ηλικίας έως και 40 ετών που εκτέθηκαν πρόσφατα στον ιό.

Επίσης προτείνεται σε ανθρώπους που έχουν υιοθετήσει παιδί προερχόμενο από χώρα με υψηλή ενδημικότητα, κατά τις πρώτες 60 ημέρες από την άφιξή του στη χώρα.

Εμβόλιο ηπατίτιδας Β (HepB). Το εμβόλιο συστήνεται (3 δόσεις) σε όλους τους επίνοσους ενηλίκους  που δεν εμβολιάστηκαν στην παιδική ηλικία.

Επίσης ο εμβολιασμός κρίνεται απαραίτητος σε:

– Ατομα με περισσότερους από έναν ερωτικούς συντρόφους στη διάρκεια των τελευταίων έξι μηνών.

– Ανδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες.

– Χρήστες ναρκωτικών ουσιών.

– Ατομα με σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.

– Οι επαγγελματίες που εκτίθενται σε αίμα και δυνητικά μολυσμένα βιολογικά υγρά (π.χ. επαγγελματίες υγείας).

– Ταξιδιώτες σε χώρες με υψηλή και μέση ενδημικότητα ηπατίτιδας Β.

– Ατομα με τελικού σταδίου νεφρική ανεπάρκεια.

– Ατομα με χρόνιες παθήσεις του ήπατος (ηπατίτιδα C, κίρρωση, λιπώδης διήθηση ήπατος, αλκοολική ηπατοπάθεια, αυτοάνοση ηπατίτιδα).

– Ατομα με HIV λοίμωξη.

– Ατομα με σακχαρώδη διαβήτη.

– Ατομα του στενού περιβάλλοντος πασχόντων από χρόνια λοίμωξη με τον ιό ηπατίτιδας Β.