Μια πραγματική μάχη{CR} δισεκατομμυριούχων

Ηταν Απρίλιος του 2007 όταν το πρωτάθλημα επαγγελματικής πάλης WWE διοργάνωσε τη «μάχη των δισεκατομμυριούχων». Αντίπαλοι στη «στημένη μάχη» ήταν ο επιχειρηματίας Ντόναλντ Τραμπ και ο ιδιοκτήτης της εταιρείας Βινς Μακμάν. Οι δύο επιχειρηματίες ανέβηκαν στο ρινγκ με τα κοστούμια, έκαναν μερικές στημένες και προετοιμασμένες εκ των προτέρων τάχα μου αντιπαραθέσεις και η «μάχη» τους κατεγράφη στη σόουμπιζ. Εννέα χρόνια αργότερα, στην προεκλογική εκστρατεία του 2016 στις ΗΠΑ οι εικόνες ανασύρθηκαν, κάνοντας πολλούς να πιστέψουν ότι κάποιος που πήρε μέρος σε μια τέτοια φτιαχτή σαχλαμάρα δεν θα μπορούσε ποτέ να εγκατασταθεί στον Λευκό Οίκο.

Η ιστορία εξελίχθηκε διαφορετικά. Και σήμερα βλέπουμε να εξελίσσεται στις Ηνωμένες Πολιτείες μια πραγματική «μάχη των δισεκατομμυριούχων». Ισως είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας που τόσοι πολλοί μεγιστάνες του πλούτου εμπλέκονται ανοιχτά στη δημόσια ζωή. Δεν είναι μόνο υποψήφιοι αλλά στηρίζουν ανοιχτά τον ένα ή τον άλλον υποψήφιο – πολλοί μάλιστα του Δημοκρατικού Κόμματος. Κι ας είναι φέτος η φορά που δύο από τους διεκδικητές του χρίσματος των Δημοκρατικών για την προεδρία, έχουν περιλάβει στο προεκλογικό τους πρόγραμμα τα πιο σκληρά μέτρα εις βάρος των πάμπλουτων Αμερικανών.

Η πολιτική και οικονομική ισχύς που έχουν στα χέρια τους οι περίπου 750 πλουσιότεροι Αμερικανοί αναδεικνύεται σε κρίσιμο στοιχείο για τις προεδρικές εκλογές του 2020, καθώς οι δισεκατομμυριούχοι των ΗΠΑ αντιδρούν με όλο και μεγαλύτερη σφοδρότητα στις εκκλήσεις να ελεχθεί η επιρροή τους. Την περασμένη εβδομάδα, ο Μάικλ Μπλούμπεργκ, δισεκατομμυριούχος και πρώην δήμαρχος της Νέας Υόρκης, εισήλθε στην προεδρική κούρσα, μια κίνηση που τον κάνει έναν από τους τέσσερις δισεκατομμυριούχους που έχουν εκφράσει ενδιαφέρον να εγκατασταθούν στον Λευκό Οίκο. Η απόφασή του ήρθε μόλις μια εβδομάδα αφότου η υποψήφια για το χρίσμα των Δημοκρατικών Ελίζαμπεθ Ουόρεν πρότεινε επέκταση του «φόρου των πλουσίων» και έναν μήνα αφότου ο άλλος Δημοκρατικός υποψήφιος Μπέρνι Σάντερς δήλωσε πως η Αμερική δεν θα έπρεπε να έχει κανέναν δισεκατομμυριούχο.

Βέβαια, ο Λευκός Οίκος έχει ήδη αλωθεί από έναν δισεκατομμυριούχο που χρησιμοποιεί την εξουσία του για να εξασφαλίζει δουλειές για τις επιχειρήσεις του και να αβγαταίνει την περιουσία του κατά την παραμονή του στην Ουάσιγκτον. Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ένας πρόεδρος που κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί πριν από μερικά χρόνια. Η δημοκρατία κινδυνεύει ήδη, λένε αναλυτές. Ο Μπλούμπεργκ που θέλει να τον αντικαταστήσει είναι ακόμα πιο πλούσιος – η περιουσία του ανέρχεται στα 44 δισ. δολάρια έναντι 3,5 δισ. του Τραμπ. «Δεν μπορούμε να αντέξουμε ακόμα 4 χρόνια των απερίσκεπτων και ανήθικων αποφάσεων του Τραμπ», δήλωσε ο 77χρονος μεγιστάνας που ξεκίνησε την εκστρατεία του με ένα ρεκόρ: ξόδεψε 31 εκατομμύρια δολάρια για να αγοράσει τηλεοπτικό διαφημιστικό χρόνο – τα περισσότερα χρήματα που έχει ξοδέψει ποτέ υποψήφιος για μια εβδομάδα πολιτικών διαφημίσεων. Υπάρχει κάτι που να σχολιάζει καλύτερα τη σημερινή κατάσταση της δημοκρατίας από έναν δισεκατομμυριούχο που αγοράζει την πορεία του στις εκλογές προσπαθώντας να αντικαταστήσει έναν άλλο δισεκατομμυριούχο στο ύπατο αξίωμα μιας χώρας; Ολα φαίνεται να ξεκίνησαν πέρσι όταν ο πιο πλούσιος άνθρωπος του κόσμου, ο Τζεφ Μπέζος της Amazon, πήρε τηλέφωνο τον Μπλούμπεργκ και τον παρότρυνε να σταθεί απέναντι στον Τραμπ.

Και προηγούμενες προεδρικές εκλογές έχουν προκαλέσει σχόλια για την πάλη των τάξεων, όμως σπανίως οι συζητήσεις έχουν επικεντρωθεί σε μια τόσο μικρή ομάδα ανθρώπων. «Για πρώτη φορά στην ιστορία, έχουμε μια εθνική πολιτική συζήτηση για τους δισεκατομμυριούχους στην αμερικανική ζωή», σχολιάζει ο ιστορικός Τίμοθι Ναφτάλι. «Και αυτό επειδή όλοι πια παρατηρούν τις τεράστιες διαφορές σε πλούτο και ευκαιρίες». Οι ανισότητες γίνονται πλέον βασικό θέμα της προεκλογικής καμπάνιας του 2020 – είναι μεγαλύτερες από οποιαδήποτε άλλη στιγμή τον τελευταίο αιώνα.

Δεν είναι όμως μόνο ο Τραμπ και ο Μπλούμπεργκ. Ο Τομ Στάγερ (1,6 δισ.), πρώην επικεφαλής μεγάλου hedge fund διεκδικεί επίσης το χρίσμα των Δημοκρατικών, κάτι που ξεκίνησε αλλά σταμάτησε στην πορεία και ο πρώην πρόεδρος της εταιρείας Starbucks Χάουαρντ Σουλτς (3,3 δισ.). Ομως οι δισεκατομμυριούχοι δεν εξαντλούνται εδώ. Το Forbes εξέτασε τον κατάλογο με τους 2,5 εκατομμύρια δωρητές της προεκλογικής εκστρατείας και βρήκε ότι 110 από τους 750 δισεκατομμυριούχους των ΗΠΑ έχουν φέτος κάνει δωρεές στις επιτροπές που στηρίζουν Δημοκρατικούς υποψηφίους για το προεδρικό χρίσμα. Τρεις είναι οι Δημοκρατικοί που συγκεντρώνουν το «μεγάλο χρήμα»: η γερουσιαστής της Καλιφόρνια Καμάλα Χάρις, ο πρώην αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν και ο γερουσιαστής του Νιου Τζέρσεϊ Κόρι Μπούκερ έχουν ο καθένας εξασφαλίσει την υποστήριξη τουλάχιστον 40 δισεκατομμυριούχων. Κάποιοι εκ των σούπερ πλουσίων δεν περιορίζονται να ενισχύουν μόνον έναν υποψήφιο. Για παράδειγμα ο πρόεδρος της Blackstone Τζόναθαν Γκρέι, έχει δώσει αρκετά εκατομμύρια σε 10 υποψήφιους του Δημοκρατικού Κόμματος. Και βέβαια δεν λείπουν και άλλοι που στηρίζουν ρεπουμπλικανούς υποψήφιους, όπως ο ιδρυτής του Home Depot Μπέρνι Μάρκους που δίνει περισσότερα εκατομμύρια απευθείας σε υποψηφίους για την προεδρία, από οποιονδήποτε άλλον αμερικανό πολίτη.

Βέβαια, η υποστήριξη των μεγιστάνων δεν κρίνει το αποτέλεσμα. Ο Μπέτο Ο’ Ρουρκ, ανερχόμενο αστέρι των Δημοκρατικών, τον οποίο στήριζαν 13 δισεκατομμυριούχοι, αποχώρησε από την κούρσα τον Νοέμβριο. Αντίθετα ο Μπέρνι Σάντερς που ζητά τα πιο αυστηρά φορολογικά μέτρα εις βάρος των πλούσιων έχει συγκεντρώσει τα περισσότερα χρήματα από οποιονδήποτε άλλον υποψήφιο των Δημοκρατικών χωρίς να έχει καμία στήριξη δισεκατομμυριούχου.

Το Business Insider συνέκρινε τη φετεινή λίστα με τους μεγαλύτερους πολιτικούς δωρητές με εκείνη του 2018 και βρήκε ότι είναι ακριβώς ίδια – δηλαδή εκείνοι που κινούν οικονομικά τα νήματα της προεκλογικής εκστρατείας στις ΗΠΑ είναι η ίδια ομάδα δισεκατομμυριούχων: επικεφαλής αμοιβαίων κεφαλαίων, κληρονόμοι τεράστιων περιουσιών, επενδυτές, ιδιοκτήτες μεγάλων επιχειρήσεων. Τα χρήματα που δωρίζουν στους υποψηφίους της προτίμησής τους δαπανώνται κυρίως σε διαφημίσεις – που σημαίνει ότι συμβάλλουν στη διακίνηση ιδεών (που συμφέρουν τις επιχειρήσεις τους) και προσώπων (που ευνοούν τα συμφέροντά τους) πολύ περισσότερο απ’ όσο θα περίμενε κάποιος σε μια δημοκρατική κοινωνία, όπου υποτίθεται ότι όλοι έχουμε ίσο δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι.