Οι τρεις βασικές προτεραιότητες για περαιτέρω ανάπτυξη

Η πτώχευση της Thomas Cook σημάδεψε το 2019, παρά το γεγονός πως η σεζόν κινήθηκε θετικότερα της αναμενόμενης «διόρθωσης» που διαφαινόταν στην αρχή της χρονιάς. Ηταν ένα μεγάλο πλήγμα στην καρδιά του τουρισμού, στην καρδιά της πραγματικής οικονομίας. Με τη ζημιά στον ξενοδοχειακό τζίρο να «σκαρφαλώνει» κοντά στα 200 εκατ. ευρώ, έχοντας πολλαπλασιαστικές αρνητικές συνέπειες σε όλη την αλυσίδα αξίας που δημιουργεί το ξενοδοχείο. Σε μισθούς, σε εξωτερικούς συνεργάτες, σε προμηθευτές, σε επενδύσεις αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού. Είναι χαρακτηριστικό πως αυτήν τη στιγμή 48 ξενοδοχεία δίνουν μάχη επιβίωσης έχοντας αποκλειστική συνεργασία με την Τhomas Cook. Το αποτύπωμα λοιπόν αυτής της κατάρρευσης είναι βαθύ και αναμένουμε από το υπουργείο Οικονομικών στο φορολογικό νομοσχέδιο που θα εισαγάγει στη Βουλή να προχωρήσει στις φορολογικές ρυθμίσεις που απαιτούνται ώστε να μετριαστούν όσο γίνεται οι άμεσες συνέπειες του πλήγματος.

Ωστόσο, όπως λέει και μια διάσημη ρήση, «το παρμπρίζ του αυτοκινήτου είναι πιο μεγάλο από τον καθρέφτη γιατί αυτό που έχεις πίσω σου έχει πάντα πολύ μικρότερη σημασία από αυτό που έχεις μπροστά σου». Το ερώτημα στο μυαλό όλων των ανθρώπων του τουρισμού είναι αν και σε ποιον βαθμό μπορεί, μέσα στο 2020, να καλυφθεί το κενό που άφησε η Thomas Cook. Η απάντηση δεν είναι ούτε απλή, ούτε εύκολη. Σίγουρα θα υπάρξει μια κάλυψη του κενού από άλλους «παίκτες» του διεθνούς tour operating αλλά είναι δύσκολο να προσδιοριστεί σήμερα η έκτασή της.

Η πρόσφατη WTM του Λονδίνου έδειξε πως το τουριστικό προϊόν μας διατηρεί τη ζήτησή του και δημιουργεί τη βάσιμη αισιοδοξία πως το κενό στη βρετανική αγορά θα κλείσει σε ένα πολύ μεγάλο μέρος. Μένει να φανεί το πώς θα κινηθεί η γερμανική αγορά και πώς θα μοιάζει το τοπίο μετά την κατάρρευση της Neckermann που συμπαρασύρθηκε από τη μητρική Thomas Cook και αν θα κερδηθεί τελικά το στοίχημα της επιβίωσης για τη διασωθείσα Condor. Η γερμανική αγορά αυτή την ώρα είναι σε «χαμηλή πτήση», προϊόν και της οικονομικής ανασφάλειας που δημιουργούν οι χαμηλοί ρυθμοί ανάπτυξης στην Ευρώπη. Επίσης σημαντικό ρόλο θα παίξει και το πώς θα κινηθεί σε σχέση με τη γερμανική αγορά η ανταγωνίστρια Τουρκία. Η εξίσωση για τον τουρισμό το 2020 έχει πολλές μεταβλητές. Γι’ αυτό και η εικόνα θα είναι πιο ξεκάθαρη τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο της νέας χρονιάς. Δεν χρειάζεται όμως να είναι κανείς μάντης για να προβλέψει πως η κάλυψη του κενού δεν θα είναι ομοιόμορφα κατανεμημένη σε όλους τους προορισμούς. Αυτό άλλωστε φάνηκε και πριν από την πτώχευση της Thomas Cook, με σοβαρές διαφοροποιήσεις ως προς τη ροή επισκεπτών ανάμεσα στις γεωγραφικές περιφέρειες της χώρας.

Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, αναδεικνύονται οι βασικές προτεραιότητες για τον ελληνικό τουρισμό, ο οποίος είναι εθνική υπόθεση και οι αποφάσεις που θα πάρουμε σήμερα θα δημιουργήσουν το αύριο.

Προτεραιότητα πρώτη, η στόχευση στον θεματικό εμπλουτισμό του προϊόντος μας ώστε να πετύχουμε την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, μεγαλύτερη μέση δαπάνη ανά επισκέπτη και διάχυση των ωφελειών σε όλη τη χώρα. Στην κατεύθυνση αυτή θα πρέπει να γίνει μια ιεράρχηση των θεματικών εμπειριών στις οποίες θα δώσουμε προτεραιότητα και εκεί να στρέψουμε όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία και προγράμματα. Μπορούμε, για παράδειγμα, να κάνουμε θαύματα στον περιηγητικό τουρισμό. Εχουμε μοναδικές και πανέμορφες διαδρομές. Οπότε θα δουλέψουν και ο ορεινός ξενώνας και η ταβέρνα στην πλατεία του χωριού. Ο ποδηλατικός τουρισμός έχει επίσης ανάλογες δυνατότητες. Ο ιστορικός και πολιτιστικός τουρισμός είναι αυτονόητο πως είναι μοναδικό πλεονέκτημα.

Προτεραιότητα δεύτερη, οι υποδομές. Τουρισμός δεν γίνεται χωρίς λιμάνια, μαρίνες, αεροδρόμια, υδροπλάνα, οδικά διευρωπαϊκά και εθνικά δίκτυα, όταν από τη Νότια Γερμανία ένας επισκέπτης μπορεί να βρίσκεται σε 10 ώρες στην Ελλάδα. Αλλωστε ο οδικός τουρισμός είναι παγκόσμια τάση και συνδυάζεται μάλιστα και με άλλες θεματικές, όπως οι περιηγήσεις και το ποδήλατο.

Προτεραιότητα τρίτη, η απελευθέρωση των δυνατοτήτων του ξενοδοχείου. Ολοι συμφωνούμε πως δεν υπάρχει ελληνικός τουρισμός χωρίς ελληνικά ξενοδοχεία. Ολοι συμφωνούμε πως ο τουρισμός είναι πολύ μεγάλο μέγεθος για την ελληνική οικονομία και είναι αναντικατάστατη η συμβολή του στην ανάπτυξη, στην απασχόληση και στην κοινωνική συνοχή. Δέκα χιλιάδες ξενοδοχεία σε όλη την Ελλάδα έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους προκειμένου η χώρα να σταθεί στα δύσκολα και να κάνει τα πρώτα βήματά της προς την κανονικότητα. Αυτή η κανονικότητα όμως πρέπει να περάσει και την πόρτα των ξενοδοχείων. Η απελευθέρωση του ξενοδοχείου από τα υπέρογκα βάρη του πρέπει να είναι προτεραιότητα γιατί έτσι θα απελευθερώσει όλη τη δυναμική του. Δεν μπορεί να τιμωρούμαστε μόνο και μόνο επειδή παλεύουμε και πετυχαίνουμε. Αυτό πρέπει να αλλάξει για να αλλάξει σε τελική ανάλυση και η ίδια η Ελλάδα. Να γίνει χώρα της προσπάθειας και της επιτυχίας.

Ο Γρηγόρης Τάσιος είναι πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων