«Παντού υπήρχε καπνός και σκόνη, όλοι ούρλιαζαν»

Ο πιο δυνατός σεισμός που σημειώθηκε στην Αλβανία εδώ και δεκαετίες χτύπησε λίγο πριν από τις 4 τα ξημερώματα της Τρίτης και έγινε ιδιαίτερα αισθητός στα Τίρανα, αλλά και σε όλες τις περιοχές στα δυτικά και βόρεια της χώρας, με αποτέλεσμα να καταστραφούν κτίρια και πολίτες να θαφτούν ζωντανοί στα ερείπια. Ο σεισμός μεγέθους 6,4 έβγαλε όλους τους κατοίκους στους δρόμους ενώ ακολούθησαν περισσότεροι από 180 μετασεισμοί, δύο εξ αυτών μεγέθους 5. «Ηταν η πιο άγρια νύχτα εδώ και πολλά χρόνια στην Αλβανία» έλεγαν χαρακτηριστικά πολίτες στα τοπικά ΜΜΕ.

Ο απολογισμός των νεκρών μέχρι στιγμής φθάνει τους 21, αλλά εκφράζονται φόβοι πως θα αυξηθεί καθώς άγνωστος αριθμός ατόμων παραμένει εγκλωβισμένος στα ερείπια των σπιτιών που κατέρρευσαν, μια και οι περισσότεροι εκείνη την ώρα κοιμόντουσαν στα σπίτια τους. Οι τραυματίες ξεπερνούν τους 600 και οι άστεγοι είναι χιλιάδες. Το επίκεντρο εντοπίστηκε 10 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πόλης Σιάκ, ανάμεσα στο Δυρράχιο και στα Τίρανα, και το εστιακό βάθος ήταν μόλις 10 χιλιόμετρα. Ενας πενηντάχρονος σκοτώθηκε καθώς πήδηξε από κτίριο την ώρα του σεισμού μέσα στον πανικό του, ενώ άλλοι έχασαν τη ζωή τους όταν κατέρρευσαν κτίρια στο Δυρράχιο και το Θουμάνι. Μια ηλικιωμένη σκοτώθηκε την ώρα που προσπαθούσε να σώσει το εγγόνι της προστατεύοντάς το με το σώμα της.

Στον πανικό που προκλήθηκε συνέβαλε και η μεγάλη διάρκεια του σεισμού που έφθασε το ένα λεπτό. «Ξύπνησα σε σύγχυση, καθώς αισθανόμουν το κρεβάτι μου να κινείται έντονα» περιγράφει ο Φάμπιο Χασάνι. «Κατάλαβα ότι όλα γύρω μου κουνιόντουσαν και οι τοίχοι είχαν ρήγματα». Η Μαριάνα Γκιόκα στο Θουμάνι κοιμόταν επίσης στο διαμέρισμά της στον τέταρτο όροφο μιας πενταώροφης πολυκατοικίας όταν χτύπησε ο σεισμός. Στο διαμέρισμα βρίσκονταν άλλα τέσσερα άτομα, μεταξύ των οποίων και η νεαρή ανιψιά της. «Η οροφή κατέρρευσε πάνω μας και δεν ξέρω πώς γλιτώσαμε» λέει. «Ο Θεός μάς βοήθησε». Τα σωστικά συνεργεία χρησιμοποιώντας εκσκαφείς άρχισαν να αναζητούν επιζώντες στα ερείπια. Η αλβανική τηλεόραση μετέδωσε τις εικόνες των διασωστών να βγάζουν από κτίριο που κατέρρευσε ένα νεαρό αγόρι αφότου ένα μηχάνημα απομάκρυνε μεγάλα κομμάτια μπετόν. Η υπουργός Αμυνας Ολτα Ξάκα δήλωσε πως οι προσπάθειες έρευνας και διάσωσης συνεχίζονται, όμως τις περιέγραψε ως «εξαιρετικά δύσκολες». Τα σωστικά συνεργεία «πρέπει να δουλεύουν πολύ αργά επειδή υπάρχει μεγάλος κίνδυνος νέων καταρρεύσεων, που θα βάλουν σε κίνδυνο όσους βρίσκονται εγκλωβισμένοι, αλλά και τους ίδιους τους διασώστες» ανέφερε σε τηλεοπτικό της μήνυμα.

Τουλάχιστον 42 άτομα διασώθηκαν από τα ερείπια κτηρίων που καταστράφηκαν ολοσχερώς από τον σεισμό, καθώς συνεχίζονται οι έρευνες διάσωσης σε όλες τις περιοχές που έχουν πληγεί, δήλωσε η υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Προστασίας Ογκέρτα Μαναστιρλίου, προσθέτοντας ότι περισσότεροι από 300 γιατροί και νοσηλευτές παρέχουν την απαραίτητη φροντίδα στους τραυματίες. Η υπουργός δήλωσε ότι «35 τραυματίες εξακολουθούν να νοσηλεύονται στο Νοσοκομείο Τραυμάτων των Τιράνων, με εννέα από αυτούς σε σοβαρή κατάσταση». Η ίδια τόνισε ότι στο περιφερειακό νοσοκομείο του Δυρραχίου τουλάχιστον νοσηλεύονται 25 τραυματίες, αλλά η κατάστασή τους δεν είναι ανησυχητική. Οι ιστορίες των πολιτών μάς θυμίζουν ανάλογες που έχουμε ζήσει εδώ στην Ελλάδα. Το σπίτι της Ροζίνα Μίρτα απείχε μόλις 20 μέτρα από ένα μεγάλο κτίριο που κατέρρευσε την ώρα του σεισμού. «Ευτυχώς το σπίτι μας άντεξε» περιγράφει. «Πεταχτήκαμε έξω γρήγορα. Παντού υπήρχε καπνός και σκόνη. Οι άνθρωποι ούρλιαζαν και έκλαιγαν κάθε φορά που σημειωνόταν μετασεισμός. Ο Ηρακλής Σιμόνι ζει σε χωριό που απέχει 20 χιλιόμετρα από το Θουμάνι. Εσπευσε να προσφέρει τη βοήθειά του σε ένα τετραώροφο κτίριο που είχε καταρρεύσει. Επειτα από ώρες βγήκε από εκεί με αίματα στα χέρια. «Είναι το αίμα ενός άνδρα εγκλωβισμένου στα ερείπια που προσπαθούμε να βοηθήσουμε» δήλωσε. «Δίπλα του βρίσκεται ένας νεκρός, όπως μας λέει. Του μιλούσα επί ώρες για να μη χάσει το κουράγιο του, προσπαθούμε να τον κρατήσουμε ζωντανό. Πρέπει να απομακρύνουμε πολλά μπάζα από πάνω του. Το διαμέρισμά του βρισκόταν στον τέταρτο όροφο». Ο Κλέβις Κάρα ζει σε μια γειτονιά όπου δύο κτίρια κατέρρευσαν, αλλά όχι το δικό του. «Λίγο μετά τον σεισμό» περιγράφει σε δημοσιογράφο του πρακτορείου Reuters, «άκουσα τον θόρυβο ενός κτιρίου να καταρρέει και βγήκα αμέσως από το σπίτι με το παιδί μου. Είδα μια γυναίκα καταπλακωμένη. Ηταν νεκρή. Τις επόμενες ημέρες θα κοιμόμαστε έξω».

Η Ευρωπαϊκή Ενωση ενεργοποίησε τον Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας κατόπιν αιτήματος των αλβανικών Αρχών. «Η ΕΕ συμπαρίσταται στην Αλβανία αυτή τη δύσκολη ώρα» δήλωσε ο ευρωπαίος επίτροπος για τη Διεθνή Συνεργασία, την Ανθρωπιστική Βοήθεια και τη Διαχείριση Κρίσεων Χρήστος Στυλιανίδης, προσθέτοντας ότι ομάδες από την Ιταλία, την Ελλάδα και τη Ρουμανία μεταβαίνουν στη σεισμόπληκτη Αλβανία. Το σύστημα Copernicus έχει ενεργοποιηθεί για την παραγωγή δορυφορικών εικόνων των πληγεισών ζωνών ενώ το κέντρο συντονισμού έκτακτης ανάγκης 24/7 της ΕΕ βρίσκεται σε επαφή με τις αλβανικές Αρχές και συνεχίζει να παρακολουθεί την κατάσταση. Η ΕΕ θα στείλει, επίσης, ομάδα πολιτικής προστασίας για να βοηθήσει τις Αρχές να συντονίσουν τις δράσεις και να αξιολογήσουν τις υλικές ζημιές.