Το ΠΑΣΟΚ (και το ΚΙΝΑΛ) είναι εδώ

Αν ο Ζαν Μονέ είχε δίκιο όταν έλεγε πως τίποτα δεν διαρκεί χωρίς θεσμούς, τότε στην Κεντροαριστερά πρέπει να είναι ανακουφισμένοι που μια θεσμική εκκρεμότητα λύθηκε χωρίς βαθιές εσωκομματικές πληγές. Το ΠΑΣΟΚ, με μια απόφαση που προκύπτει και από το ισχυρό αίσθημα της αυτοσυντήρησης, είναι πια οργανωτικά συγχρονισμένο με το Κίνημα Αλλαγής. Και παρότι στο ΣΕΦ ακούστηκαν πολλά για την ιστορία και τα σύμβολα του ιστορικού κόμματος, ο κοινός παρονομαστής σχεδόν για όλους ήταν ένας: το ΠΑΣΟΚ δεν θα συνεχίσει μόνο του.

ΑΝΟΙΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙΣ. Από χθες, με την απόφαση του συνεδρίου, η ύπαρξή του ταυτίστηκε και επισήμως με το Κίνημα Αλλαγής. Η αλλαγή του καταστατικού του κόμματος επέτρεψε στον κεντροαριστερό φορέα να γίνει ο οργανωτικός κορμός της προοδευτικής παράταξης. Στην πράξη αυτό σημαίνει πως η θητεία της Γεννηματά ανανεώνεται έως το 2021, που λήγει η θητεία της στο Κίνημα Αλλαγής, κλείνοντας τη συζήτηση για αλλαγή ηγεσίας. Και, ίσως πιο σημαντικά, σημαίνει πως ο ρόλος του ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί πια να αποτελεί σημείο ή αφορμή εσωκομματικής αντιπαράθεσης – η όποια αμφισβήτηση, τόσο για τη στρατηγική όσο και για τα πρόσωπα, πρέπει να τεθεί στο Κίνημα Αλλαγής.

Αυτή η νέα αρχή έγινε εμφανής ήδη από την ομιλία της Φώφης Γεννηματά το Σάββατο. Ανοίγοντας το συνέδριο, περιέγραψε την ιστορία του ΠΑΣΟΚ, τις μεταρρυθμίσεις που έφερε και τις ευθύνες που επωμίστηκε, κάνοντας ειδική μνεία τόσο στον Κώστα Σημίτη όσο και στους Ευάγγελο Βενιζέλο και Γιώργο Παπανδρέου – οι ειδικές αναφορές στις ευθύνες του Κώστα Καραμανλή για την κρίση θεωρούνται «άνοιγμα» στα στελέχη της τελευταίας αυτοδύναμης κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ. Παράλληλα, όμως, έριξε το γάντι στους εσωκομματικούς αντιπάλους της, θέτοντας το ορόσημο του 2021, όταν «θα είναι στο Κίνημα Αλλαγής και θα τους περιμένει». Παρότι τόνισε πως είναι ανοιχτή «στον πολιτικό αντίλογο», προειδοποίησε πως θα δείξει «μηδενική ανοχή στη μιζέρια και στην εσωστρέφεια», ενώ ξεκαθάρισε πως για την ίδια είναι αδιαπραγμάτευτη η αυτόνομη πορεία της παράταξης.

ΑΠΟΘΕΩΣΗ ΣΗΜΙΤΗ. Αν κάποιος έπρεπε να ξεχωρίσει τους δύο πρωταγωνιστές του συνεδρίου, αυτοί δεν είναι άλλοι από τον Κώστα Σημίτη και τον Παύλο Γερουλάνο, ο καθένας για τους δικούς του λόγους. Η αποδοχή του πρώην πρωθυπουργού έγινε φανερή από την πρώτη στιγμή. Λίγο πριν ξεκινήσουν οι εργασίες, ένα παρατεταμένο χειροκρότημα ξεκίνησε από το βάθος της αίθουσας. Ο ένας μετά τον άλλο οι σύνεδροι σηκώθηκαν από τις θέσεις τους. Με επευφημίες, σφυρίγματα και υπό τους ήχους του γνωστού πράσινου συνθήματος για τη δύναμη και την ενότητα του κόμματος, ο πρώην πρωθυπουργός έφτασε στην πρώτη σειρά, χαιρετώντας υπομονετικά όσους έσπευσαν να του σφίξουν το χέρι. Και μόνο η εμφάνιση του Σημίτη έκανε καλό στο ηθικό όσων βρέθηκαν στο ΣΕΦ. Εκανε, όμως, καλό και στην ίδια την παράταξη, καθώς εκείνος λειτουργεί διαχρονικά ως σταθεροποιητικός παράγοντας για τον χώρο.

Από την άλλη, ο Παύλος Γερουλάνος βρέθηκε απομονωμένος. Δεν αναγνώρισε τη νομιμοποίηση του συνεδρίου και άνοιξε τη χαραμάδα περαιτέρω εσωκομματικών ζητημάτων – όχι επειδή άσκησε σκληρή κριτική στη Γεννηματά για τον τρόπο με τον οποίο οργάνωσε το συνέδριο ούτε γιατί έθεσε ζήτημα ηγεσίας, αλλά γιατί άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο δημιουργίας μιας καινούργιας κίνησης («δεν ξέρω πώς θα λέγεται, δεν ξέρω πώς θα μοιάζει, ξέρω όμως ότι ΠΑΣΟΚ θα είναι»). Αντίθετα, ο Νίκος Ανδρουλάκης έκανε κατά βάση μια πολιτική ομιλία, με αιχμές προς την πλευρά της ηγεσίας αλλά όχι ευθεία αμφισβήτησή της. Αυτή η ομιλία μπορεί να θεωρηθεί ως νέα βάση συζήτησης μεταξύ των εσωκομματικών τάσεων στο μέλλον, με ορίζοντα τη Συνδιάσκεψη που έρχεται τον επόμενο χρόνο.

Και σ’ αυτήν τη Συνδιάσκεψη, στην οποία έκαναν αναφορά αρκετά από τα στελέχη που πήραν τον λόγο, φαίνεται πως βασίζουν πολλά στη Χαριλάου Τρικούπη. Οχι μόνο γιατί θα προσφέρει μια ευκαιρία για πολιτικό διάλογο, για την ανάδειξη των κεντροαριστερών προτάσεων για την επόμενη μέρα, αλλά γιατί θα επιτρέψει το ευρύτερο άνοιγμα του χώρου προς δυνάμεις που ενδεχομένως σήμερα μένουν ανενεργές.