Γυρίζουν {LF}τις πλάτες τους στον ΣΥΡΙΖΑ

Το κόμμα έκανε τις συνδικαλιστικές οργανώσεις ή οι συνδικαλιστικές οργανώσεις το κόμμα; Είναι μια απορία που απασχόλησε για αρκετό καιρό τους ακαδημαϊκούς στο πεδίο της πολιτικής κοινωνιολογίας που μελετούσαν τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα. Η απάντηση θεωρούσαν ότι θα απαντούσε και σε ένα άλλο κρίσιμο ερώτημα: Πώς φτιάχνεις ένα ισχυρό κόμμα σε αυτή την πλευρά του πολιτικού φάσματος; Είναι μια ερώτηση που σίγουρα θα έχουν και στην Κουμουνδούρου, αφού διατείνονται πως θέλουν να καλύψουν την κενή ηγεμονική θέση στην εγχώρια Kεντροαριστερά.

Το μόνο βέβαιο, όπως αποδεικνύει το ελληνικό παράδειγμα, είναι πως ένα μεγάλο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα χρειάζεται ερείσματα σε οποιοδήποτε συνδικαλιστικό επίπεδο, σαν το ΠΑΣΟΚ της εποχής της παντοδυναμίας του. Χρειάζεται, για να το πούμε αλλιώς, έναν κομματικό στρατό και οι συνδικαλιστικές και επαγγελματικές οργανώσεις είθισται να είναι οι δεξαμενές στρατολόγησης. Από εκεί οδηγούνται τα νέα μέλη στα κέντρα εκπαίδευσης, τις τοπικές.

Οι εκλογικές επιδόσεις του ΣΥΡΙΖΑ, όμως, σε μια σειρά από μικρότερες της εθνικής κάλπης αναμετρήσεις – όπως ας πούμε στις πρόσφατες εκλογές του ΤΕΕ – δείχνουν ότι ο εκείνος στερείται ενός κρίσιμου δομικού στοιχείου, της διείσδυσης σε επαγγελματικές κατηγορίες καθοριστικές για τον σχηματισμό ενός αποτελεσματικού κομματικού μηχανισμού.

Στις εκλογές των μηχανικών – πριν από ένα δεκαήμερο περίπου – την πρώτη θέση κατέλαβε η παράταξη που πρόσκειται στη ΝΔ με 39,6%. Δεύτερη, όμως, ήρθε εκείνη του Κινήματος Αλλαγής με 15,1% και τρίτη η προσκείμενη στον ΣΥΡΙΖΑ με μονοψήφιο ποσοστό. Παρότι οι μυημένοι στα του κλάδου μιλούν συχνά για το μέγεθος της επιρροής του πρώην υπουργού του ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστου Σπίρτζη, στον χώρο. Οι καλύτερα πληροφορημένοι, μάλιστα, από τους μυημένους αναφέρονται και σε μια απόπειρα της συριζαϊκής παράταξης για κοινή κάθοδο με την κιναλίτικη – την οποία ωστόσο αρνήθηκαν οι κεντροαριστεροί προτιμώντας να ξεπεράσουν τις εσωτερικές τους διαφωνίες για να κατέβουν «ενωτικά».

ΧΩΡΙΣ ΣΤΗΡΙΓΜΑΤΑ. Ανάλογα ήταν τα αποτελέσματα και στην ομοσπονδία εργαζομένων του υπουργείου Πολιτισμού, όπου η κεντροαριστερή παράταξη πρόσφατα αναδείχθηκε πρώτη με ποσοστό 58,8%. Στην ανάλυση πράσινων πηγών η εν λόγω νίκη ήταν ιδιαίτερα σημαντική επειδή τόνισε ένα παράδοξο: Επειτα από δυο θητείες διακυβέρνησης σε έναν κλάδο κατεξοχήν αριστερό – όπως οι λεγόμενοι άνθρωποι του πολιτισμού -, η Κουμουνδούρου φάνηκε πως δεν έχει κατορθώσει να αποκτήσει στηρίγματα.

Το πρόβλημα των ερεισμάτων δεν είναι άγνωστο, ούτε καινούργιο. Είχε διαφανεί ήδη από τις αυτοδιοικητικές του Μαΐου. Τότε στους περισσότερους δήμους, και σε δυο εμβληματικές για την προοδευτική παράταξη περιφέρειες, την Κρήτη και τη Δυτική Ελλάδα, το κυβερνών κόμμα δεν είχε κατεβάσει δικούς του υποψηφίους. Είχε σπεύσει να στηρίξει υποψήφιους τοπικούς άρχοντες προερχόμενους από το ΚΙΝΑΛ – προκειμένου να κρύψει, όπως έλεγαν οι πολιτικοί του αντίπαλοι εκείνη την περίοδο, την ένδεια στελεχών.

Οι ετυμηγορίες των ψηφοφόρων επιβεβαίωσαν όσους υποστήριζαν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει καταφέρει να οργανωθεί σε τοπικό επίπεδο ως κόμμα εξουσίας. Οχι απλά η ΝΔ άλωσε τη Δυτική Ελλάδα, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε τις περιφέρειες Αττικής, Ιονίων Νήσων και Δυτικής Μακεδονίας. Η εικόνα στους μεγάλους δήμους – με πληθυσμό άνω των 50.000 – ήταν αντίστοιχη. Οι εκλεγέντες δήμαρχοι που προέρχονταν από τη ΝΔ ήταν 35, από το ΚΙΝΑΛ 9 και από τον ΣΥΡΙΖΑ 5.

ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΤΙΚΑ ΤΑ ΝΟΥΜΕΡΑ. Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει κανείς μελετώντας και τα νούμερα του  isyriza. Στις 15 Οκτωβρίου η πολυδιαφημισμένη πλατφόρμα, που θα άνοιγε τον ΣΥΡΙΖΑ στην εκλογική του βάση και την Κεντροαριστερά, βγήκε στον αέρα. Στις 23 η Κουμουνδούρου μιλούσε για 11.000 εγγραφές νέων μελών. Αυτή την περίοδο, σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν αγγίξει τις 20.000. Το νούμερο απέχει πολύ από τον αρχικό στόχο τού 1/10 των 1,8 εκατ. ψηφοφόρων που επέλεξαν ΣΥΡΙΖΑ την 7η Ιουλίου – δηλαδή περί τους 180.000.
Μέχρι τις εθνικές κάλπες ο «κομματικός ΣΥΡΙΖΑ» αριθμούσε περίπου 30.000 μέλη, ενώ ο αντίπαλος, η ΝΔ, είχε να παρουσιάσει γύρω στους 160.000 ανθρώπους που φέρουν την κομματική της ταυτότητα. Αν πάλι έπρεπε να γίνει η σύγκριση με το κόμμα το παρελθόν του οποίου οι αριστεροί επιθυμούν να αντιγράψουν, επί Σημίτη 120.000 άνθρωποι ψήφιζαν για την εκλογή πράσινων συνέδρων όταν στο τελευταίο συριζαϊκό συνέδριο οι σύνεδροι εκλέχθηκαν από 12.000 ανθρώπους.

Η απόσταση, άρα, μεταξύ του «κομματικού ΣΥΡΙΖΑ» και του – κατά την τσιπρική ορολογία – «κοινωνικού ΣΥΡΙΖΑ» είναι μεγάλη. Σύμφωνα με την ανάγνωση ανθρώπου που έχει περάσει χρόνια σε κομματική κουζίνα όλοι οι παραπάνω αριθμοί υπογραμμίζουν πως «η εκλογική απήχηση του ΣΥΡΙΖΑ, αν και μεγάλη, παραμένει επιδερμική». Το κόμμα δεν έχει κατορθώσει να δημιουργήσει ρίζες στα τοπικά και επαγγελματικά επίπεδα, παρότι στην πιο δύσκολη στιγμή του έγραψε το διόλου ευκαταφρόνητο 31,5% στην κάλπη.

Ισως η βαθύτερη αιτία του προβλήματος, τελικά, να είναι εκείνη που είχαν διαγνώσει πρώτοι οι πολιτικοί αναλυτές όταν την ατζέντα μονοπωλούσαν η συζήτηση για το Μακεδονικό και η συνεπακόλουθη δημοσκοπική ελεύθερη πτώση του ΣΥΡΙΖΑ από τα Τέμπη και πάνω: «Πολλοί έχουν ψηφίσει ΣΥΡΙΖΑ, αλλά δεν έχουν γίνει ΣΥΡΙΖΑ».