«Ενα ταξίδι μέσα από τη λατινοαμερικανική πολιτική»

Ως μία επιβεβαίωση του πραξικοπήματος που του στέρησε, στα μάτια του, την εξουσία, χαρακτήρισε χθες ο παραιτηθείς πρόεδρος της Βολιβίας, Εβο Μοράλες, την προσωρινή ανάληψη της προεδρίας της χώρας του από την κεντροδεξιά γερουσιαστή Τζανίνε Ανιες, δεύτερη αντιπρόεδρο της Γερουσίας. Από το Μεξικό όπου έχει βρει πλέον πολιτικό άσυλο, ο Μοράλες επιτέθηκε και στον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών, υποστηρίζοντας πως ότι «βρίσκεται στην υπηρεσία της βορειοαμερικανικής αυτοκρατορίας» και πως η έκθεση με την οποία κατήγγειλε σοβαρές παρατυπίες στις βολιβιανές προεδρικές εκλογές της 20ής Οκτωβρίου ήταν μία «πολιτική απόφαση, όχι μία τεχνική ή νομική απόφαση». «Εγινε πράγματι πραξικόπημα στη Βολιβία, αλλά συνέβη στις 20 Οκτωβρίου, όταν διαπράχθηκε εκλογική νοθεία με συνέπεια τη νίκη του πρώην προέδρου Εβο Μοράλες από τον πρώτο γύρο», του απάντησε ο γενικός γραμματέας του Οργανισμού, Λούις Αλμάγκρο. Αν δεν είχε γίνει ήδη ξεκάθαρος ο διχασμός της Λατινικής Αμερικής, κατά μήκος ιδεολογικών γραμμών, τον ανέδειξε και με το παραπάνω η χαοτική οδύσσεια που βίωσε ο Μοράλες προκειμένου να μεταβεί, προχθές, από τη Βολιβία στο Μεξικό.

«Ενα ταξίδι μέσα από τη λατινοαμερικανική πολιτική»: έτσι το παρουσίασε ο μεξικανός υπουργός Εξωτερικών, Μαρσέλο Εμπραρντ, εξηγώντας τις «εντάσεις» που το καθυστέρησαν. Δευτέρα πρωί, ένα αεροσκάφος του μεξικανικού στρατού απογειώνεται προκειμένου να πάει να πάρει τον Μοράλες. Κάνει στάση στη Λίμα, στο Περού, όσο να ζητηθούν από τη βολιβιανή κυβέρνηση οι απαραίτητες άδειες προκειμένου να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο Τσιμορέ της Κοτσαμπάμπα, στο κέντρο της Βολιβίας. «Αυτό πήρε αρκετές ώρες γιατί κανείς δεν ξέρει ποιος αποφασίζει στη Βολιβία»: μαζί με τον Μοράλες, παραιτήθηκε και ο αντιπρόεδρός του (που πήγε μαζί του στο Μεξικό), και η πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος της Γερουσίας και ο πρόεδρος της Βουλής, όλοι όσοι μπορούσαν να τον διαδεχθούν βάσει Συντάγματος. Προσωρινή πρόεδρος αυτοανακηρύχθηκε τελικά την Τρίτη η Τζανίνε Ανιες, παρά την έλλειψη απαρτίας στο Κοινοβούλιο, προτάσσοντας την «ανάγκη να αποκατασταθεί ένα κλίμα κοινωνικής ειρήνης» – το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε νόμιμη την ανάληψη της προεδρίας από εκείνη, και η ίδια δεσμεύτηκε χθες να προκηρύξει εκλογές το συντομότερο δυνατό, οι βουλευτές που πρόσκεινται στον Μοράλες, όμως, και οι οποίοι πλειοψηφούν στο Κοινοβούλιο, απειλούν να ακυρώσουν τον διορισμό της.

Αλλά βρισκόμαστε ακόμα στη Δευτέρα. Εν μέσω απόλυτης σύγχυσης, ο κυβερνήτης του μεξικανικού στρατιωτικού αεροσκάφους πληροφορείται αιφνιδίως, εν πτήσει, ότι η άδεια προσγείωσης στη Βολιβία ανακαλείται – κάτι που τον υποχρεώνει να επιστρέψει στη Λίμα. Τελικά, ο διοικητής της βολιβιανής πολεμικής αεροπορίας δίνει το ΟΚ. «Αυτό λέει πολλά για το ποιος ελέγχει τη χώρα», σχολίασε ο Εμπραρντ. Ο Μοράλες επιβιβάζεται στο αεροσκάφος, αλλά παραμένει καρφωμένος στο βολιβιανό έδαφος: οι περουβιανές αρχές δεν δίνουν άδεια στο αεροσκάφος να ανεφοδιαστεί με καύσιμα στη Λίμα. «Ηταν μια στιγμή μεγάλης έντασης», δήλωσε ο Εμπραντ. «Οι υποστηρικτές του βρίσκονταν γύρω από το αεροδρόμιο και οι ένοπλες δυνάμεις της Βολιβίας στο εσωτερικό του. Επρεπε να βρεθεί ένα plan B».

Η σωτηρία του Μοράλες ήρθε τελικά από τη γειτονική Παραγουάη, όπου και ανεφοδιάστηκε το αεροσκάφος του – έπειτα από μεσολάβηση του νεοεκλεγμένου, περονιστή προέδρου της Αργεντινής, Αλμπέρτο Φερνάντες. Το σχέδιο ήταν να επιστρέψει και να διασχίσει τον εναέριο χώρο της Βολιβίας, οι αρχές της όμως άλλαξαν και πάλι γνώμη και το αρνήθηκαν. Ο Εμπραρντ ζήτησε βοήθεια από τη Βραζιλία. Το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας δέχθηκε να περάσει το αεροσκάφος κατά μήκος των συνόρων της με τη Βολιβία. Κατόπιν, είπε το «ναι» ο Ισημερινός και τελικά, πετώντας πάνω από διεθνή ύδατα, ο Μοράλες έφτασε, με ένα χαμόγελο ανακούφισης και τραβηγμένα τα χαρακτηριστικά του, στο Μεξικό.