Στη γειτονιά των καταφρονεμένων

«Οι άθλιοι» («Les miserables», Γαλλία, 2019). Πηγαίος ρεαλισμός και μια απίστευτη ενέργεια είναι τα χαρακτηριστικά μιας ταινίας στην οποία κινηματογραφούνται μερικές ημέρες από την αφόρητη ζωή στις δύσκολες περιοχές περιχώρων του Παρισιού, εκεί όπου σε μόνιμη βάση επικρατούν η ένταση, ο φόβος και αυτή η εφιαλτική αίσθηση ότι ανά πάσα στιγμή κάτι πολύ άσχημο μπορεί να συμβεί.

Η αστυνομία αδυνατεί να διατηρήσει την τάξη (στο επίκεντρο της ταινίας μια τριμελής ομάδα που περιπολεί διαρκώς), οι συμπλοκές ανάμεσα σε συμμορίες είναι φαινόμενο καθημερινό, το έγκλημα οργιάζει, λύσεις για την καλυτέρευση αυτής της κατάστασης δεν φαίνεται να υπάρχουν και το λάθος που μπορεί να προκύψει σε ένα δευτερόλεπτο μπορεί να επιφέρει την καταστροφή. ‘Η το ξέσπασμα των «αγανακτισμένων», όπως συνέβη στη Γαλλία πριν από μερικά χρόνια.

Με την πρώτη του αυτή εμφάνιση στη μεγάλου μήκους ταινία μυθοπλασίας που τον οδήγησε (με… μαθηματική ακρίβεια) στο διαγωνιστικό τμήμα του εφετινού φεστιβάλ Καννών, όπου δικαιότατα απέσπασε το Βραβείο της Επιτροπής, ο Λατζ Λι αποδεικνύεται μεγάλο ταλέντο στη σκηνοθεσία. Οσο για τον τίτλο, συνδέεται κάπως με το ομότιτλο μυθιστόρημα του Βίκτωρος Ουγκό γιατί τα γυρίσματα των «Αθλίων» έγιναν στην περιοχή Μοντφερμέιγ, όπου τοποθετείται η ιστορία του βιβλίου. Και βέβαια η σύνδεσή του με το σήμερα είναι κάτι παραπάνω από εμφανής στη ζωή των καταφρονεμένων της Γαλλίας, έτσι όπως τους περιγράφει με γενναιότητα αυτή η τολμηρή ταινία.

Βαθμολογία: 8

«Κόντρα σε όλα» («Le Mans ’66», ΗΠΑ, 2019). Στη δεκαετία του 1960, δύο κολοσσοί της βιομηχανίας αυτοκινήτων, ο Χένρι Φορντ 2ος και ο Ενζο Φεράρι, «μονομάχησαν» σε μια δύσκολη πίστα γκραν πρι, το Λε Μαν στη Νότια Γαλλία. Η αληθινή αυτή ιστορία είναι ειπωμένη από την πλευρά της Φορντ και του σταρ οδηγού της, Κεν Μάιλς (Κρίστιαν Μπέιλ), ο οποίος με την υποστήριξη του φίλου του, Κάρολ Σέλμπι (Ματ Ντέιμον), πρώην οδηγού αγώνων ταχύτητας, νυν πωλητή αυτοκινήτων, ετοιμάζεται να εκπροσωπήσει τη Φορντ στον αγώνα του Λε Μαν το 1966. Το στοιχείο του αυτοκινήτου είναι εκείνο που φαίνεται κυρίως να γοητεύει τον σκηνοθέτη Τζέιμς Μάνγκολντ ίσως περισσότερο από το ανθρώπινο (κάτι που δεν είχε συμβεί στο «Rush» του Ρον Χάουαρντ όπου το θέμα ήταν η κόντρα Νίκι Λάουντα – Τζέιμς Χαντ). Σε αυτή τη μεγάλη σε διάρκεια ταινία (αγγίζει τις 2 ½ ώρες), η σχολαστική προσοχή σε όλους τους τεχνικούς τομείς (σκηνογραφία, φωτογραφία, ήχος) άθελά της μετατρέπει τους ανθρώπους σε μέρος του ντεκόρ. Δίνεται μεγάλη σημασία στην κατασκευή του καινούργιου, σούπερ μοντέρνου αυτοκινήτου με στόχο την αναπτέρωση του κύρους της Φορντ, αλλά οι ανάλογες σκηνές δοκιμών, ατυχημάτων ή αποφασιστικότητας του Μάιλς, προσωπικά δεν με συγκίνησαν ιδιαίτερα, παρότι καλοφτιαγμένες και με τον ηθοποιό σε μεγάλη φόρμα.

Βαθμολογία: 6

«Χωρίς οικογένεια» («Remi sans famille», Γαλλία, 2019). Τίποτε δεν φαίνεται να λειτουργεί λανθασμένα σε αυτή την κινηματογραφική μεταφορά από τον Αντουάν Μπλοσιέ του κλασικού μυθιστορήματος «Χωρίς οικογένεια» του Εκτορος Μαλό, στην οποία ένας γερο-πλανόδιος μουσικός (Ντανιέλ Οτέιγ) αποκτά ρόλο πατέρα για τον μικρό ορφανό (Μαλέμ Πακέν) που νοικιάζει από τους θετούς γονείς του. Ομως τίποτε δεν μπορεί να ανεβάσει την ταινία και μια σκάλα ψηλότερα από το επίπεδο του ακαδημαϊκά φτιαγμένου, ευπρόσωπου «έργου με μηνύματα», απευθυνόμενου, φυσικά, κατά κύριο λόγο στις μικρές ηλικίες. Κάθε τι εδώ είναι τόσο προσεγμένο, λουστραρισμένο και αψεγάδιαστο που το όλο πράγμα εν τέλει μπορεί να γίνει και λίγο άτονο, τουλάχιστον για τους θεατές που ενδιαφέρονται για κάτι παραπάνω, πέρα από ένα κλασικό εικονογραφημένο. Ισως να γίνομαι υπερβολικά απαιτητικός, αλλά πώς να μη γίνεις όταν εν έτει 2019 βλέπεις μια πανάκριβη γαλλική παραγωγή να μην έχει και τόσες διαφορές από μια τηλεταινία της ΕΡΤ στη δεκαετία του 1980; Αναζητείς μια στιγμή «τρέλας» που θα έδινε στην ταινία τη σπίθα που ποτέ δεν αποκτά.

Βαθμολογία: 5

«Ενας καλός ψεύτης» («The good liar», Αγγλία. 2019). Η «Λέσχη της απάτης» του Ντέιβιντ Μάμετ διασταυρώνεται με το «Ραντεβού στα τυφλά» του Μπλέικ Εντουαρντς με ήρωες δύο ηλικιωμένους (Ιαν Μακ Κέλεν, Ελεν Μίρεν) που κρύβουν περίεργα μυστικά. Σαν ιδέα καθόλου κακή, πόσω μάλλον με ηθοποιούς της κλάσης των Μακ Κέλεν και Μίρεν να παίζουν παιχνίδι άνευ όρων. Ομως το σενάριο της ταινίας του Μπιλ Κόντον ποντάρει πολύ σε μια αλυσίδα ανατροπών που εν τέλει λειτουργεί αρνητικά στο σύνολο διότι η ταινία πάσχει από οικονομία. Χρειαζόταν γερό κούρεμα στις «υποϊστορίες» που ξεπετάγονται σαν τα κεφάλια της Λερναίας Υδρας με αποτέλεσμα στο τέλος να έχεις μια ταινία με σώμα αλλά χωρίς κεφάλι.

Βαθμολογία: 4

«Last Christmas» (Αγγλία, 2019). Η κόρη μιας μετανάστριας στο σύγχρονο Λονδίνο του Brexit (Εμίλια Κλαρκ) παίρνει τα πάνω της από τη γνωριμία με έναν καλοβαλμένο νέο (Χένρι Γκόλντινγκ). Ποτέ δεν μου είπε κάτι ιδιαίτερο το τραγούδι του Τζορτζ Μάικλ και των «Wham» στο οποίο οφείλει τον τίτλο της αυτή η άνευρη και κοινότοπη χριστουγεννιάτικη κομεντί του Πολ Φέιγκ, την οποία έχουμε δει σε πολύ καλύτερες εκδοχές, με κορυφαίο παράδειγμα το «Αγάπη είναι…». Σημειώνω ότι το σενάριο έγραψε η Εμα Τόμπσον που σίγουρα έχει γράψει πολύ καλύτερα πράγματα, λαμβανομένου υπόψη ότι έχει κερδίσει και Οσκαρ σεναρίου για τη «Λογική και ευαισθησία».

Βαθμολογία: 3

Προβάλλονται επίσης

n Είναι πολύ αισιόδοξο που σοβαρά ζητήματα όπως η εγκατάλειψη των ζώων ή, ακόμη χειρότερα, η κακοποίησή τους βρίσκουν τη θέση που τους αξίζει σε ταινίες κινουμένων σχεδίων όπως ο «Σκυλομπελάς» («Trouble», ΗΠΑ, 2019) του Κέβιν Τζόνσον όπου ένα σκυλάκι μένει στον δρόμο από τους κληρονόμους της αφεντικίνας του όταν αυτή πεθαίνει. Η ταινία προβάλλεται μεταγλωττισμένη στα ελληνικά.

n Στην ταινία του Ντόμινικ Σάβατζ «Μια ευτυχισμένη γυναίκα» («The escape», Αγγλία, 2018), η Τζέμα Αθερτον υποδύεται την καταπιεσμένη νοικοκυρά (σύζυγο και μητέρα) που αποφασίζει να κάνει την επανάστασή της με στόχο να βρει ξανά τον χαμένο της εαυτό.