Ο Καβοντόρος, η Οχη και {LF}το Δρακόσπιτο

Τόπος σπάνιας ομορφιάς, με επιβλητικό ανάγλυφο, πλούσια χλωρίδα και πανίδα, η Νότια Εύβοια προσφέρεται για ευχάριστες διακοπές κοντά στη φύση.

Πανέμορφα φαράγγια με πυκνή βλάστηση και τρεχούμενα νερά, δαντελωτές ακρογιαλιές και εκτεταμένες αμμουδερές παραλίες, γραφικά νησιωτικά συμπλέγματα (ξεχωρίζουν οι Πεταλιοί), το ορεινό συγκρότημα της Όχης, το θρυλικό Κάβο Ντόρο και τα ονομαστά Δρακόσπιτα συνθέτουν την ελκυστική εικόνα της Νότιας Εύβοιας.

Σημείο αναφοράς για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της περιοχής αποτελεί η Κάρυστος, κωμόπολη απλωμένη στον μυχό του ομώνυμου όρμου.

Άλλα αξιόλογα οικιστικά κέντρα είναι οι Άγιοι Απόστολοι, παραλιακό χωριό με αιγαιοπελαγίτικο χρώμα, τα Κριεζά, μεσόγειο χωριό με γεωργικό χαρακτήρα, στην περιοχή του υγρότοπου του Δύστου, το Μαρμάρι, σύγχρονη κωμόπολη με τουριστική κίνηση (το λιμάνι του Μαρμαρίου συνδέεται με τη Ραφήνα), τα Νέα Στύρα, παραθεριστικό κέντρο με καλή τουριστική υποδομή, και τα Στύρα, χωριό με παραδοσιακό χρώμα, χτισμένο αμφιθεατρικά.

Η ΚΑΡΥΣΤΟΣ. Στην Κάρυστο, τόπο με μακρά ιστορική διαδρομή (πολιτικό, θρησκευτικό και εμπορικό κέντρο της Καρυστίας κατά την αρχαιότητα), μπορείτε να φθάσετε είτε οδικώς μέσω Χαλκίδας είτε ακτοπλοϊκώς από τη Ραφήνα (ακτοπλοϊκή σύνδεση Ραφήνα-Μαρμάρι και στη συνέχεια οδικώς έως την Κάρυστο).

Την Κάρυστο στολίζουν ωραίες πλατείες, φαρδείς δρόμοι (βάσει του πολεοδομικού σχεδιασμού της εποχής του Όθωνα), νεοκλασικά κτίρια, ο μητροπολιτικός ναός του Αγίου Νικολάου, το Γιοκάλειο Πνευματικό Ίδρυμα (εδώ στεγάζεται το Αρχαιολογικό Μουσείο της Καρύστου) και το Μπούρτζι, βενετσιάνικη οχύρωση του 13ου αιώνα, κοντά στο λιμάνι.

Εκδρομικά και ταχύπλοα σκάφη, αλιευτικά και βάρκες δένουν στο λιμάνι της ευβοϊκής κωμόπολης με την ενδιαφέρουσα τοπική κουζίνα (χειροποίητα ζυμαρικά ή «κουρκουμπίνες», αμυγδαλωτά, γλυκά ταψιού και κουταλιού κ.ά.).

Στην ευρύτερη περιοχή της Καρύστου βρίσκονται το Κοκκινόκαστρο (Castello Rosso), χτισμένο στις αρχές του 13ου αιώνα, κοντά στους Μύλους (χωριό με άφθονη βλάστηση, τρεχούμενα νερά και παραδοσιακές ταβέρνες), και το ρωμαϊκό λατομείο μαρμάρου («Κύλινδροι» ή «Κολόνες»), με εντυπωσιακούς μονολιθικούς κίονες, πάνω από τους Μύλους (μονοπάτι 45′).

Τα λατομεία του τοπικού πρασινόλευκου μαρμάρου με τις σμαραγδοπράσινες φλέβες (Καρυστίας λίθου) γνώρισαν μεγάλη ανάπτυξη κατά τους Ρωμαϊκούς Αυτοκρατορικούς Χρόνους (1ος αιώνας π.Χ.-2ος αιώνας μ.Χ.) και κατέστησαν την περιοχή της Καρυστίας γνωστή στον ρωμαϊκό κόσμο.

Το περίφημο καρυστινό μάρμαρο με τις εναλλασσόμενες λευκές και πράσινες ταινίες (Cipollino verde, σιπολίνης ή «κρεμμυδάκι») εξαγόταν σε όλα τα σημεία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, χρησιμοποιούνταν δε κυρίως ως οικοδομικό υλικό (η χρήση του συνεχίστηκε και κατά τους Βυζαντινούς Χρόνους).

Η ΟΧΗ. Μοναδικοί γεωλογικοί σχηματισμοί, τρεχούμενα νερά, σημαντική χλωρίδα και ορνιθοπανίδα, αρχαιολογικές θέσεις και ένα πυκνό δίκτυο περιπατητικών μονοπατιών συνθέτουν την εικόνα της Όχης, ορεινού συγκροτήματος με έντονο ανάγλυφο.

Σε υψόμετρο 1.030 είναι χτισμένο το ορειβατικό καταφύγιο της Όχης, κοντά στο οποίο βρίσκεται ο Καστανόλογγος, περιοχή με υπεραιωνόβιες καστανιές.

ΤΟ ΔΡΑΚΟΣΠΙΤΟ. Μια πραγματικά αξέχαστη εμπειρία για όσους και όσες επισκέπτονται την Κάρυστο είναι η ανάβαση στο φημισμένο Δρακόσπιτο της Όχης.

Οι περιπατητές και οι φυσιολάτρες απολαμβάνουν την πεζοπορική διαδρομή, στο τέλος της οποίας έχουν την ευκαιρία να αγγίξουν το Δρακόσπιτο, στην κορυφή της Όχης.

Η διαδρομή παρουσιάζει αυξομειώσεις ως προς τον βαθμό δυσκολίας, αλλά η εντυπωσιακή θέα και ο δροσερός αέρας του βουνού προσφέρουν στους πεζοπόρους την απαιτούμενη δύναμη και ενέργεια, ώστε να συνεχίσουν την ανάβαση.

Ακολουθώντας μονοπάτι που ξεκινά από το ορειβατικό καταφύγιο της Όχης οι περιπατητές φθάνουν έπειτα από μιάμιση ώρα περίπου στο πετρόχτιστο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, που βρίσκεται πολύ κοντά στο ξακουστό Δρακόσπιτο και στην ψηλότερη κορυφή της Όχης (υψόμετρο 1.399).

Ιδιαίτερου κάλλους είναι οι εδώ γεωλογικοί σχηματισμοί, απίστευτη δε η θέα στη γύρω περιοχή και την Κάρυστο.

Κορυφαία στιγμή και κατάληξη της υπαίθριας αυτής δραστηριότητας στη Νότια Εύβοια είναι η γνωριμία με το Δρακόσπιτο της Όχης, το εντυπωσιακό μνημείο της αρχαιότητας, που είναι συνυφασμένο με θρύλους και παραδόσεις.

Τα Δρακόσπιτα, αυτές οι ιδιότυπες, μεγαλιθικές κατασκευές, καλύπτονται από ένα πέπλο μυστηρίου, καθώς οι απόψεις που έχουν διατυπωθεί αναφορικά με τη χρήση (τάφοι, κατοικίες βοσκών, φρυκτωρίες, ναοί) και τη χρονολόγησή τους δεν ταυτίζονται.

Σύμφωνα πάντως με την επικρατέστερη εκδοχή, το Δρακόσπιτο της Όχης ήταν χώρος ιερός, αφιερωμένος στον Δία και την Ήρα. Εικάζεται, μάλιστα, ότι λειτούργησε επί μακρόν ως χώρος θυσιών.

Ο ΔΗΜΟΣΑΡΗΣ. Στην ευρύτερη περιοχή του Καλλιανού, κτηνοτροφικού οικισμού της Νότιας Εύβοιας, βρίσκεται το φαράγγι του Δημοσάρη, γνωστό στους φυσιολάτρες για την ομορφιά του.

Με σημείο εκκινήσεως την εκκλησία της Παναγίας των Λενοσαίων, οι λάτρεις των περιπατητικών διαδρομών, ύστερα από πεζοπορία σαράντα πέντε λεπτών μέσα σε περιοχή με ζηλευτή βλάστηση, φθάνουν στη θέση «Κακιά Σκάλα», σε ένα από τα ωραιότερα σημεία του φαραγγιού.

Τα κρυστάλλινα τρεχούμενα νερά, οι λιμνούλες και οι μικροί καταρράκτες, το κελάηδισμα των πουλιών και το θρόισμα των φύλλων δημιουργούν ένα παραδεισένιο περιβάλλον στην καρδιά του φαραγγιού του Δημοσάρη.

Ο ΚΑΒΟΝΤΟΡΟΣ. Τα βουνά του Καβοντόρου, οι ανατολικές απολήξεις του ορεινού συγκροτήματος της Όχης, αποτελούν μια ξεχωριστή ενότητα της Νότιας Εύβοιας.

Το εδαφικό ανάγλυφο της περιοχής είναι κατεξοχήν ορεινό, ενώ οι ελάχιστες πεδινές εκτάσεις αξιοποιούνται ως βοσκοτόπια.

Η κτηνοτροφία είναι η βασική δραστηριότητα των κατοίκων, οι οποίοι καλλιεργούν ελαιόδεντρα, αμπέλια, όσπρια και κηπευτικά προς κάλυψη των δικών τους αναγκών.

Η περιοχή, όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, οφείλει την ονομασία της στο θρυλικό ακρωτήρι Κάβο Ντόρο (ευρέως γνωστό ως Καβοντόρος), ένα από τα πιο γνωστά τοπωνύμια της χώρας μας.

Τα ακραία καιρικά φαινόμενα στο νοτιοανατολικό άκρο της Εύβοιας, η φουρτουνιασμένη τις περισσότερες φορές θάλασσα και οι εξαιρετικά ισχυροί άνεμοι δυσκολεύουν συχνά τους ναυτικούς που ταξιδεύουν στην ευρύτερη περιοχή του Καφηρέα, όπως είναι η επίσημη ονομασία του ακρωτηρίου.

Σε ύψωμα πάνω από το ακρωτήρι, το ξωκλήσι του Αγίου Γρηγορίου αγναντεύει το ανοιχτό πέλαγος και τον Αράπη, τη βραχονησίδα με την άγρια φυσική ομορφιά και τον μικρό φάρο που λούζεται συχνά από τα μανιασμένα κύματα.

Κύριο οικιστικό κέντρο της περιοχής είναι η Αμυγδαλιά, όπου είναι χτισμένο το εκκλησάκι του Αγίου Σπυρίδωνος. Σε μικρή απόσταση βρίσκεται η παραλία της Αμυγδαλιάς, με μικρό μόλο για βάρκες και καΐκια.

Στην ευρύτερη περιοχή της Αμυγδαλιάς είναι χτισμένα τα χωριά Πρινιά, Σχίζαλη, Ζαχαριά, Θύμι, Δρυμονάρι, Καψούρι, Ευαγγελισμός και Κόμιτο.

Ανάμεσα στο Θύμι και τον Ευαγγελισμό εντοπίζεται το φαράγγι της Αρχάμπολης, που καταλήγει σε υπέροχη παραλία.

Νότια από το Κόμιτο βρίσκεται ο Αντιάς, οικισμός κοντά σε ρεματιά με πλατάνια και τρεχούμενα νερά.