Γερμανικός συμβιβασμός για τη φτώχεια συνταξιούχων

Ηταν το μεγαλύτερο αγκάθι στην κυβέρνηση συνασπισμού της Μέρκελ: το συνταξιοδοτικό και η θέσπιση της βασικής σύνταξης στη Γερμανία. Αλλά τώρα πήρε τον δρόμο της υλοποίησης, αποδεικνύοντας ότι η κυβέρνηση «μεγάλου συνασπισμού» της Μέρκελ ζει προς το παρόν.

Ανακούφιση επικρατεί στο στρατόπεδο τόσο των δύο δεξιών, χριστιανικών κομμάτων όσο και των Σοσιαλδημοκρατών για τον συμβιβασμό τον οποίο πέτυχαν οι ηγεσίες των τριών κυβερνητικών κομμάτων στο συνταξιοδοτικό. Τον ανακοίνωσαν το βράδυ της Κυριακής οι πρόεδροι του CDU Ανεγκρέτ Κραμπ-Καρενμπάουερ, του CSU Μάρκους Ζέντερ και η προσωρινή πρόεδρος του SPD Μάλου Ντράιερ, ενώ στη συνέχεια εγκρίθηκε και από τα κορυφαία όργανα των τριών κομμάτων.

Ο καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός Χουμπέρτους Χάιλ ήταν η κινητήρια δύναμη για τη θεσμική μεταρρύθμιση στο συνταξιοδοτικό. Η βασική σύνταξη ενισχύει σημαντικά τη θέση των χαμηλοσυνταξιούχων, οι οποίοι αναγκάζονται να καταφεύγουν σήμερα στο συμπληρωματικό βοήθημα διαβίωσης. Ο Σοσιαλδημοκράτης Χάιλ και το SPD ήθελαν να χορηγείται η βασική σύνταξη χωρίς έλεγχο αναγκαιότητας για τον καθένα, όπως επέμενε η Χριστιανική Ενωση. Ο συμβιβασμός προβλέπει ελέγχους εισοδήματος στη βάση των στοιχείων που διαθέτει η εφορία και αυτόματη καταβολή της διαφοράς μέχρι το ύψος της βασικής σύνταξης.

Πρακτικά θα ωφεληθούν περίπου 1,5 εκατομμύριο συνταξιούχοι της Γερμανίας. Οι συντάξεις τους θα αυξηθούν αυτόματα από το 2021, ώστε να είναι πάνω από το βασικό συμπληρωματικό βοήθημα διαβίωσης. Το βοήθημα αυτό – μέχρι 424 ευρώ και για ζεύγος συνταξιούχων 764 ευρώ – δικαιούνται σήμερα χαμηλοσυνταξιούχοι που, παρά τα 35 εργάσιμα χρόνια, η σύνταξή τους είναι στα 874 ευρώ τον μήνα (για ένα ζευγάρι 1.100 ευρώ) και δεν έχουν άλλα εισοδήματα. Σήμερα το βοήθημα χορηγείται έπειτα από αίτηση του ενδιαφερομένου και έλεγχο από το ασφαλιστικό ταμείο.

Συνταξιούχοι που καταφεύγουν στα συσσίτια κοινωνικής πρόνοιας επειδή η σύνταξη δεν επαρκεί για την επιβίωσή τους δεν είναι σπάνια εικόνα στη Γερμανία, την ισχυρότερη οικονομικά χώρα της Ευρώπης. Πολλοί από αυτούς αναγκάζονται να συμπληρώνουν τη σύνταξη με μικροδουλειές, οι οποίες όμως δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 135 ευρώ τον μήνα, ειδάλλως συνυπολογίζονται στο ύψος του επιδόματος διαβίωσης. Η φτώχεια των συνταξιούχων είναι κοινωνικό φαινόμενο στη Γερμανία, το οποίο θα ενταθεί με τη γήρανση του πληθυσμού αν δεν ληφθούν δραστικά μέτρα ενίσχυσης. Για αυτό οι κοινωνικές οργανώσεις χαιρέτισαν τη συμφωνία των κυβερνητικών κομμάτων.

Η αντιπολίτευση αλλά και η αριστερή πτέρυγα των Σοσιαλδημοκρατών ασκούν κριτική για υποχώρηση της ηγεσίας του SPD. Ωστόσο η μεταρρύθμιση της βασικής σύνταξης είναι μεγάλη θεσμική επιτυχία για το αποδυναμωμένο SPD.

Οι συντάξεις φτώχειας ήταν ψηλά στην ατζέντα των Σοσιαλδημοκρατών από την πρώτη στιγμή που μπήκαν στην κυβέρνηση του «μεγάλου συνασπισμού». Πέρασαν τότε στο κυβερνητικό πρόγραμμα τη βασική σύνταξη, κόντρα στις αντιδράσεις της Χριστιανικής Ενωσης, η οποία επέμεινε μέχρι τέλους στον έλεγχο περιουσιακής και οικονομικής κατάστασης του κάθε συνταξιούχου που θα επωφεληθεί από αυτήν.

Το SPD, που φθίνει συνεχώς, ανέβασε τον πήχη καθιστώντας τη βασική σύνταξη κριτήριο για την παραμονή του ή όχι στην κυβέρνηση της Μέρκελ. Η τελική απόφαση θα ληφθεί στο συνέδριο του SPD στις αρχές Δεκεμβρίου, έχοντας λύσει ένα βασικό ζήτημα τριβής που ήταν η βασική σύνταξη.