Μια χαμένη είδηση

Ο συνάδελφος και φίλος Πάσχος Μανδραβέλης συνηθίζει να λέει ότι τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης «έχασαν» το μεγαλύτερο νέο της Μεταπολίτευσης, τη χρεοκοπία της χώρας δηλαδή, με την έννοια ότι δεν προειδοποίησαν πριν από το 2009 για την καταστροφή που ερχόταν. Αυτό δεν είναι τίποτα όμως μπροστά στην είδηση που έχασε πριν από τριάντα ακριβώς χρόνια το επίσημο όργανο του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Ανατολικής Γερμανίας, η Neues Deutschland.

Στις 9 Νοεμβρίου του 1989 έπεσε το Τείχος. Αλλά το φύλλο της ND που κυκλοφόρησε την επομένη δεν είχε λέξη για το γεγονός. Οι αναγνώστες διάβασαν ότι κάτι είχε συμβεί μόνο στο φύλλο της μεθεπομένης, το Σάββατο 11 Νοεμβρίου. Στο κάτω μέρος της πρώτης σελίδας υπήρχε μια φωτογραφία με τη λεζάντα: «Αυξημένη κυκλοφορία στο μεθοριακό πέρασμα». Και στις εσωτερικές σελίδες, ένα σύντομο κομμάτι ανέφερε ότι τα πλήθη είχαν αποθεώσει τον Εγκον Κρεντς. Δεν θα είχαν πολλές ακόμη ευκαιρίες: ο διάδοχος του Χόνεκερ σύντομα θα αποπεμπόταν από την πρωθυπουργία και το 1997 θα καταδικαζόταν σε φυλάκιση εξίμισι ετών για τον ρόλο του στην εκτέλεση άνω των χιλίων Ανατολικογερμανών.

Αν στην Ελλάδα η μεγάλη είδηση «χάθηκε» λόγω μακαριότητας, στην Ανατολική Γερμανία πνίγηκε λόγω κομματικής πειθαρχίας. Η ND δημοσίευε μόνο όσα θεωρούσε ότι συνέφεραν τον λαό. Παρ’ όλα αυτά, είχε πολύ μεγάλη κυκλοφορία, πάνω από ένα εκατομμύριο φύλλα. Πρώτον, επειδή την αγόραζαν υποχρεωτικά όλα τα μέλη του κόμματος. Δεύτερον, επειδή την παρακολουθούσαν στενά και στη Δύση, αφού από κάποιες μικρές διαφορές στην κάλυψη των γεγονότων έβγαιναν συχνά μεγάλες ειδήσεις για την πορεία της χώρας. «Μερικές φορές δημοσιεύαμε κείμενα που ήταν ακατανόητα για τους κανονικούς αναγνώστες», λέει στους Financial Times ο σημερινός διευθυντής Βόλφγκανγκ Χίμπνερ. «Απευθύνονταν κυρίως σε ορισμένα άτομα ή απαντούσαν σε δημοσιεύματα δυτικών μέσων ενημέρωσης».

Η Neues Deutschland υπάρχει λοιπόν ακόμη. Πουλάει 25.000 φύλλα, χάνει 1.000 με 1.500 αναγνώστες κάθε χρόνο, και αντιστέκεται στο κυρίαρχο ιστορικό αφήγημα για το 1989. «Οι αναγνώστες μας δεν θέλουν πίσω τη Λαοκρατική Δημοκρατία, ξέρουν ότι τα πράγματα δεν πήγαν καλά», τονίζει ο Χίμπνερ. «Πιστεύουν όμως ότι υπήρχαν και καλά πράγματα στο σοσιαλιστικό σύστημα. Η Ανατολική Γερμανία δεν έλαβε ποτέ μέρος σε πόλεμο. Δεν υπήρχαν άστεγοι. Δεν υπήρχε ανεργία».

Ο ίδιος ήταν τότε νεαρός συντάκτης. Και αναγνωρίζει ότι δεν ήταν από αυτούς που διαμαρτύρονταν στους διαδρόμους για την πορεία του σοσιαλισμού. Ως δημοσιογράφος, είναι χαρούμενος που η εφημερίδα μπορεί σήμερα να αποφασίζει ελεύθερα τι δημοσιεύει και τι όχι. Κι αυτό, παρ’ όλο που ανήκει στο Κόμμα της Αριστεράς και χρηματοδοτείται από αυτό. Στο γραφείο του, έχει κρεμάσει μια φωτογραφία του Χόνεκερ ανάποδα. Η φωτογραφία έχει ξεθωριάσει από τον ήλιο. Οταν το πρόσωπο δεν θα αναγνωρίζεται πια, λέει ο Χίμπνερ, η γερμανική ενοποίηση θα έχει ολοκληρωθεί.