«Ο “χορός με τη σκιά” μας είναι καθρέφτης και πληγή»

Με μια μεγάλη πρόκληση ανοίγει η τρίτη χρονιά του κύκλου «Μάνος Χατζιδάκις» της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Τέσσερα από τα πιο εμβληματικά έργα του κορυφαίου συνθέτη – «Ο κύκλος του CNS», «Ο καπετάν Μιχάλης», «Το καταραμένο φίδι» και «Το χαμόγελο της Τζοκόντας» – χορογραφούνται από τον Κωνσταντίνο Ρήγο, διευθυντή του Μπαλέτου της Λυρικής, και παρουσιάζονται σε μια ενιαία παράσταση με τον τίτλο «Χορός με τη σκιά μου». Υπό τη μουσική διεύθυνση του Λουκά Καρυτινού, οι χορευτές του Μπαλέτου μεταφράζουν σε κίνηση τους στίχους και τις μελωδίες, σε μια εξομολόγηση επί σκηνής για όλα τα στοιχεία που κουβαλάει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του μπαλέτου μέσα του. Αυτά αποκαλύπτει μιλώντας στο «Νσυν».

Πώς προέκυψε η ιδέα για την παρουσίαση των έργων μέσω του χορού;

Το να κάνω ένα έργο του Χατζιδάκι ήταν κάτι που είχα στο μυαλό μου πάρα πολλά χρόνια, γιατί η μουσική του με έχει επηρεάσει βαθιά. Ακουγα τις συναυλίες του στον Σείριο και νομίζω πως αναπόφευκτα αναπτύχθηκε μέσα μου μια σχέση με τη μουσική του, καθώς ήταν κάτι το οποίο ταίριαζε στην ψυχοσύνθεσή μου. Αυτό ήταν το έναυσμα για ν’ ανακαλύψω το ευρύτερο έργο του, να μελετήσω τη σκέψη του. Υπήρξε μια μεγάλη περίοδος στη ζωή μου που αφέθηκα να παρασυρθώ από την προσωπικότητά του. Η επιρροή του είναι τεράστια στον τρόπο που σκέφτομαι, στο να μην έχω προκαταλήψεις, να μην είμαι συντηρητικός, να τολμώ εκεί που οι άλλοι μου λένε να μην ανοιχτώ, να μη φοβάμαι. Πολλές φορές ξεχνάμε την επιρροή του λόγου του. Για μένα είναι ένα στοιχείο της καλλιτεχνικής του οντότητας, εξίσου σημαντικό με τη μουσική του. Για όλα αυτά ήθελα να κάνω αυτή την παράσταση εδώ και χρόνια. Η μεγάλη ευκαιρία ήρθε με τον τριετή κύκλο «Μάνος Χατζιδάκις» της Λυρικής, στο πλαίσιο του οποίου θεώρησα πως θα είχε νόημα να δούμε τη μουσική του Χατζιδάκι όχι μόνο στην αυστηρά συναυλιακή της μορφή, αλλά και οπτικοποιημένη μέσα από ένα σύγχρονο μπαλέτο. Αισθάνομαι πως το εγχείρημα αυτό είναι κάτι που ταιριάζει πολύ στη μουσική του Χατζιδάκι, όχι μόνο επειδή ο ίδιος έγραψε συγκλονιστικά έργα για το θέατρο και τον χορό, αλλά και γιατί πιστεύω βαθιά ότι η προσέγγισή μου θα τον έβρισκε σύμφωνο.

Από πού αντλήσατε έμπνευση ή αναφορές για τις χορογραφίες;

Κυρίως από το ίδιο το έργο του. Τους τέσσερις αυτούς κύκλους τούς ξέρω πολύ καλά, το «περιβάλλον» τους, την ιστορία πίσω από τον καθένα, τη μυθολογία τους – οπότε αναπόφευκτα οι ίδιοι αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης. Ξεκίνησα να χορογραφώ το κάθε έργο ξεχωριστά και αποφάσισα να τα απομονώσω τοποθετώντας το καθένα σ’ ένα δικό του περιβάλλον. Στη συνέχεια δημιούργησα τέσσερις μικρές ιστορίες, μέσα σε τέσσερα δωμάτια, στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Χαίρομαι που μας δόθηκε η άδεια να χρησιμοποιήσουμε αυτά τα τόσο διαφορετικά μεταξύ τους έργα για να μπορέσω να αναπτύξω ένα πραγματικά σπονδυλωτό έργο με διαφορετικές αναγνώσεις και διαφορετική κινησιολογία ανά έργο. Και την ίδια στιγμή, κρατάω ως βασική μου επιδίωξη μια αισθητική και συναισθηματική ενότητα, η οποία θα συνδέει υπόγεια όλη την παράσταση.

Τι προκλήσεις αντιμετωπίσατε στο στήσιμο της ενιαίας παράστασης;

Η βασική πρόκληση ήταν το πώς θα χορογραφηθεί ο Χατζιδάκις, πώς θα μπορέσω σε έργα που είναι πιο «παραδοσιακά», όπως ο «Καπετάν Μιχάλης», και έχουν πολύ γνωστά τραγούδια να καταφέρω να επαναφέρω το συναίσθημα του «καινούργιου» ξεφεύγοντας από το παγιωμένο συναίσθημα που υπάρχει μέσα μας ακούγοντας αυτά τα έργα.

Προσπάθησα να διατηρήσω το στοιχείο της ελληνικότητας όλης της μουσικής, αλλά ταυτόχρονα να μην το προσεγγίσω μέσω αυτού, αποφεύγοντας να δώσω στο σύνολο της παράστασης τη χροιά ενός παραδοσιακού χορού. Γι’ αυτό τον λόγο, άλλωστε, η προσέγγιση στο κάθε έργο είναι διαφορετική. Με τον ίδιο τρόπο που είναι διαφορετικά μεταξύ τους τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.

Ο «Χορός με τη σκιά μου» τι αντιπροσωπεύει για εσάς;

Τον χορό με τον εαυτό μας. Αντιπροσωπεύει τον αντικατοπτρισμό μας, μια άλλη μας πλευρά. Είναι το εγώ απέναντι στο σύνολο και το σύνολο απέναντι στο εγώ. Αντιπροσωπεύει κατά βάση αντιθετικές αλλά μοιραία αλληλοσυμπληρούμενες έννοιες: την ατομικότητα και το σύνολο, το φως και το σκοτάδι, και εν τέλει τον ίδιο μας τον εαυτό.

Συνηθίζετε εσείς να χορεύετε με τη σκιά σας;

Φυσικά ναι. Αλλωστε νομίζω πως δεν υπάρχει άνθρωπος που να μπορεί να απεγκλωβιστεί από τη σκιά του. Αισθάνομαι πως έχει κάτι γοητευτικό να σκεφτούμε την έννοια της σκιάς που μας ακολουθεί πάντα και παίρνει κάτι από την κίνησή μας. Είναι μαζί ένας καθρέφτης και μια πληγή, ένα συναίσθημα που ενώ σε απελευθερώνει ταυτόχρονα σε σκλαβώνει, η μνήμη που σε συνοδεύει και αυτή που σε σκοτώνει.

INFO{CR}«Χορός με τη σκιά μου», στις 9, 10, 16, 17, 24 Νοεμβρίου στην Εθνική Λυρική Σκηνή (Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος, Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, Λεωφόρος Συγγρού 364, Καλλιθέα, τηλ. 213-0885.700, είσοδος 10-70 ευρώ)