Το ΔΝΤ «κόβει», η ευρωζώνη ελπίζει

Η έκθεση του άρθρου 4 του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η οποία αναμένεται να δημοσιοποιηθεί στο τέλος της ερχόμενης εβδομάδας, φέρνει στον νου αναμνήσεις Μνημονίου. Κόψτε τις προσωπικές διαφορές στις συντάξεις και τη λεγόμενη 13η σύνταξη, μειώστε το αφορολόγητο για να διευρυνθεί η φορολογική βάση και να δημιουργηθεί δημοσιονομικός χώρος ώστε να ασκήσετε καλύτερη φορολογική και κοινωνική πολιτική, διαμηνύει το Ταμείο προς την κυβέρνηση. Αν οι συγκεκριμένες συστάσεις γίνονταν δύο χρόνια νωρίτερα, την κυβέρνηση και κυρίως τους φορολογουμένους και τους συνταξιούχους θα τους είχε λούσει κρύος ιδρώτας.

Στη μεταμνημονιακή περίοδο όμως οι κυβερνώντες έχουν την πολυτέλεια να καταγράφουν τις απόψεις του Ταμείου χωρίς να ιδρώνουν. Πρόγραμμα με το ΔΝΤ δεν υπάρχει, επομένως το Ταμείο δεν μπορεί να επιβάλλει τις απόψεις του. Μέσα στους επόμενους μήνες άλλωστε η Ελλάδα θα ξεπληρώσει πρόωρα στο Ταμείο ακριβά δάνεια 2,7 δισ. ευρώ, ενώ η κυβέρνηση σταθμίζει τα δεδομένα για μία ακόμα αντίστοιχη κίνηση το 2020 αν οι συνθήκες χρηματοδότησης στις αγορές παραμείνουν ευνοϊκές. Επιπλέον, έπειτα από τόσα λάθη στο ελληνικό πρόγραμμα και υπολογισμούς που δεν επιβεβαιώθηκαν ποτέ, η φωνή του ΔΝΤ στις αγορές έχει χάσει την ισχύ της. Εκτός και εάν έβγαζε μια έκθεση για τη βιωσιμότητα του χρέους και έστελνε μήνυμα άμεσου κινδύνου. Ούτε αυτό όμως προκύπτει. Στην επικαιροποίηση της Ανάλυσης Βιωσιμότητας Χρέους, αναφέρουν οι πληροφορίες, το Ταμείο σημειώνει τη μείωση του κόστους δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου και βλέπει «καθαρό διάδρομο» έως και το 2032. Μετά η αβεβαιότητα αυξάνεται, αλλά η ευρωζώνη έχει δεσμευθεί ότι θα επανεξετάσει το ελληνικό ζήτημα με ενδεχόμενες νέες παρεμβάσεις διευθέτησης. Μέχρι τότε, το ελληνικό χρέος παραμένει υπό έλεγχο.

Την ίδια ώρα, για την ευρωζώνη, η Ελλάδα φαίνεται να έχει περάσει στη μεταμνημονιακή σελίδα και επιδιώκεται με κάθε τρόπο το σχετικό κεφάλαιο να μένει στην αφάνεια. Οσο λιγότερες αναφορές στην ελληνική οικονομία τόσο το καλύτερο. Κανονικότητα, με τους συνήθεις πολιτικούς ελιγμούς και την κλασική αναβλητικότητα κάθε φορά που οι ευρωπαίοι εταίροι για τους δικούς τους λόγους δυσκολεύονται να λάβουν αποφάσεις. Τελευταίο παράδειγμα, η αναβολή της απόφασης για την αλλαγή της χρήσης των κερδών από ελληνικά ομόλογα.

EKTAMIEYΣΗ ΚΕΡΔΩΝ. Η κυβέρνηση κλείνοντας επιτυχώς – όπως αναμένεται από όλες τις πλευρές – την τέταρτη μεταμνημονιακή αξιολόγηση στο Eurogroup του Δεκεμβρίου θα λάβει απόφαση για την εκταμίευση των κερδών από ANFAs και SMPs τους πρώτους μήνες του 2020. Οπως διευκρίνισε όμως χθες ευρωπαίος αξιωματούχος, αποφάσεις για την αλλαγή χρήσης των κερδών αυτών, να μην κατευθύνονται δηλαδή αποκλειστικά για μείωση χρέους, αλλά και για αναπτυξιακούς σκοπούς διευρύνοντας έστω και εμμέσως την επίτευξη του στόχου για πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ το 2020, δεν πρόκειται να ληφθούν φέτος. Η μπάλα για μία ακόμα φορά στην εξέδρα του 2020 και υπό προϋποθέσεις τήρησης των δεσμεύσεων σε όλα τα επίπεδα. Στη συνέχεια ενδέχεται να γίνει και η συζήτηση για «κανονική» μείωση των στόχων για τα πλεονάσματα της διετίας 2021-22, για τη θετική κατάληξη της οποίας ο Πρωθυπουργός εμφανίστηκε πρόσφατα ιδιαιτέρως αισιόδοξος.

Ακόμα και έτσι, το ελληνικό δράμα έχει ακόμα πολλές σελίδες ιστορίας. Ο Κλάους Ρέγκλινγκ επανέλαβε χθες πως το πιο σημαντικό πράγμα για τον ESM για πολλές δεκαετίες θα είναι να παρακολουθεί τις εξελίξεις στην Ελλάδα. «Ο ESM δάνεισε περισσότερα από 200 δισ. ευρώ στην Ελλάδα και θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι η χώρα θα αποπληρώσει αυτά τα δάνεια» είπε.

Οσο οι συμφωνημένοι στόχοι για τα πλεονάσματα βγαίνουν και υπάρχει εξασφάλιση των αποπληρωμών στον ESM, η ισχύς του ΔΝΤ θα παραμένει περιορισμένη. Εάν τα νούμερα δεν βγαίνουν στον λογαριασμό των Ευρωπαίων, οι κλασικές συνταγές δημοσιονομικών διορθώσεων θα επιστρέψουν και με τη βούλα της ευρωζώνης. Και στο μέτωπο αυτό έχει τεράστια σημασία να μην αποδειχθούν υπεραισιόδοξες ή ακόμα χειρότερα στον αέρα οι προβλέψεις της κυβέρνησης για ρυθμό ανάπτυξης 2,8% το 2020.