«Hρθε η ώρα {LF}να σταματήσουν να μας εξουσιάζουν οι πλούσιοι»

Η σπίθα που άναψε τη φωτιά ήταν μια αύξηση 3% στα εισιτήρια του μετρό, όμως έπειτα από 12 ημέρες μαζικών διαδηλώσεων και συγκρούσεων στους δρόμους η μεγαλύτερη αναταραχή στη Χιλή εδώ και δεκαετίες έχει μεταμορφωθεί σε μια εθνική εξέγερση με το αίτημα ριζικών αλλαγών στο οικονομικό και πολιτικό σύστημα της χώρας. Οι αξιόπιστες καταγγελίες για παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις Αρχές ασφαλείας είναι πολλές – τουλάχιστον 18 άτομα έχουν χάσει τη ζωή τους και 7.000 έχουν συλληφθεί.

Το κίνημα που δεν έχει αρχηγό ανάγκασε τον δισεκατομμυριούχο πρόεδρο Σεμπαστιάν Πινιέρα να αντικαταστήσει οκτώ υπουργούς και να ανακοινώσει μια σειρά έκτακτων μέτρων, συμπεριλαμβανομένων μιας μικρής αύξησης στον κατώτατο μισθό και υψηλότερων φόρων για τους πλούσιους Χιλιανούς. Ομως τέτοιες κινήσεις δεν ήταν αρκετές για να εκτονωθεί η κατάσταση και να σταματήσουν οι διαδηλώσεις, που έχουν τις ρίζες τους στη βαθιά οργή για την ανισότητα που έχει αφήσει εκατομμύρια πολίτες στο περιθώριο της οικονομικής ανάπτυξης στη χώρα.

Το 1% των Χιλιανών κατέχει το 33% του εθνικού πλούτου, γεγονός που κάνει τη Χιλή τη χώρα με τη μεγαλύτερη ανισότητα από όσες ανήκουν στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Πολλοί διαδηλωτές ζητούν ένα νέο Σύνταγμα που θα αντικαταστήσει εκείνο του 1980, που συντάχθηκε δηλαδή από τον δικτάτορα Αουγκούστο Πινοτσέτ και δημιούργησε τη νομική βάση για ένα οικονομικό μοντέλο που ιδιωτικοποίησε συντάξεις, υγεία και παιδεία.

Ο Χουάν Ανχέλ είναι δάσκαλος, 60 ετών. «Θέλω αλλαγή και τη θέλω τώρα. Το κόστος ζωής αυξάνεται συνεχώς και τα χρήματά μας πηγαίνουν σε όλα όσα έπρεπε να είναι κρατικά – στις συντάξεις, την υγεία και την εκπαίδευση» λέει. «Τα προνόμια τα έχουν οι ένοπλες δυνάμεις, η εκκλησία, οι πολιτικοί, οι μεγάλες επιχειρήσεις. Για να αλλάξουν, πρέπει να αλλάξει το Σύνταγμα. Η χώρα μας είναι μικρή, αλλά έχουμε μεγάλες πλουτοπαραγωγικές πηγές – θα μπορούσαμε να είμαστε εύποροι εάν δεν υπήρχε ανισότητα. Δεν φοβάμαι. Δεν έχουμε τίποτα να χάσουμε. Κατεβαίνω στους δρόμους για την εγγονή μου που είναι μόλις 6 μηνών».

Η Μελίσα Μεντίνα είναι μακιγέζ, 25 ετών. «Η γιαγιά μου και η μητέρα μου αντιστάθηκαν στη δικτατορία. Εχω μια 6χρονη κόρη και τώρα είναι δική μου σειρά να διαμαρτυρηθώ. Εχουμε πενιχρούς μισθούς και μεγάλα ωράρια. Χρειάζομαι δύο ώρες να επιστρέψω από τη δουλειά και όταν φθάνω σπίτι η κόρη μου κοιμάται. Στους δρόμους είμαστε όλοι μαζί – παιδιά, μαθητές, εργάτες, γονείς, γιαγιάδες. Ολοι κραυγάζουμε για αλλαγές. Ισως δεν βγει τίποτα θετικό απ’ όλα αυτά και ίσως δεν κερδίσουμε κάτι. Ομως δεν θέλω να φθάσω στα 50 και να διαπιστώσω ότι δεν ήμουν αρκετά γενναία».

Ο Χερμάν Νταβίντ Ζέτα είναι φοιτητής, 18 ετών. «Οι γονείς μου είναι από τη Βόρεια Χιλή, οπότε ζω στο Σαντιάγο μόνος – είναι πραγματικά πολύ ακριβή η ζωή για τους φοιτητές. Αγωνίζομαι για καλύτερη εκπαίδευση που κοστίζει λιγότερο, για εισιτήρια στο μετρό που να είναι προσιτά και μια ζωή με περισσότερη αξιοπρέπεια. Δεν μπορούμε να επιβιώσουμε με τα λεφτά που βγάζουμε. Θέλω να γίνω οικονομικά ανεξάρτητος, αλλά είναι πολύ δύσκολο. Θέλω να είμαι φοιτητής, να ζω ειρηνικά – αυτά τα μικρά πράγματα. Δεν φοβάμαι την αστυνομία, αν και πολλοί άνθρωποι έχουν τραυματισθεί και άλλοι σκοτωθεί. Εκείνο που δεν καταλαβαίνω είναι γιατί μας επιτίθενται με τέτοια λύσσα».