4η βιομηχανική επανάσταση: Προσοχή στο κενό

Η 4η βιομηχανική επανάσταση αλλάζει ριζικά τον τρόπο που οι επιχειρήσεις παράγουν, «σκέφτονται», επικοινωνούν με πελάτες αλλά και εσωτερικά. Η 3η βιομηχανική επανάσταση εστίασε στη μείωση κόστους και στην αυτοματοποίηση μέσω της πληροφορικής και της ρομποτικής. Η 4η διασυνδέει πλέον ανθρώπους και μηχανές με ευφυείς τεχνολογίες με απώτερο στόχο την εύρεση νέων πηγών εσόδων και αγορών. Η διασύνδεση ξεπερνάει τα όρια εφαρμογών λογιστηρίου, διαχείρισης αποθηκών, ηλεκτρονικού εμπορίου, ελέγχου παραγωγής και στατιστικής επεξεργασίας πωλήσεων. Αξιοποιεί διασυνδεδεμένες λύσεις τεχνητής νοημοσύνης, αναγνώρισης καταναλωτικών συνηθειών, διαδικτύωσης μηχανών, υπολογιστικού νέφους, αυτόματης αναγνώρισης λαθών, προληπτικής συντήρησης μηχανημάτων, ψηφιακής προσομοίωσης κ.τ.λ.

Τη στιγμή που ο διεθνής ανταγωνισμός απολαμβάνει σημαντικά οφέλη, η ψηφιακή και τεχνολογική ωριμότητα οικονομίας και επιχειρήσεων στην Ελλάδα υπολείπεται αισθητά, πλην περιορισμένων εξαιρέσεων. Μια υστέρηση που οφείλεται μερικώς στην οικονομική κρίση. Οι ελληνικές επιχειρήσεις αναγνωρίζουν ορθά την παραγωγική ευελιξία που προσφέρει η τεχνολογική αναβάθμιση. Ομως συχνά υποεκτιμούν τις ισχυρές ανταγωνιστικές πιέσεις σε όσες χώρες και επιχειρήσεις δεν ακολουθήσουν τις εξελίξεις.

Ο ΣΕΒ σύστησε το «Παρατηρητήριο Ψηφιακού Μετασχηματισμού», ως έναν μόνιμο μηχανισμό που καλύπτει το διαχρονικό κενό τεκμηρίωσης και παρακολούθησης των πολιτικών στην Ελλάδα. Η πρώτη έκδοση του Παρατηρητηρίου χαρτογραφεί λεπτομερώς την ψηφιακή ετοιμότητα με χρήση 100 δεικτών αλλά και πρωτογενούς έρευνας.

Η χαρτογράφηση επιβεβαιώνει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις επενδύουν διαχρονικά σε ψηφιακές τεχνολογίες, έχοντας την 11η θέση στην ΕΕ-28 μέσα στην κρίση. Η προσπάθεια όμως δεν εστιάζει στις ανάγκες της 4ης βιομηχανικής επανάστασης. Ως αποτέλεσμα η τεχνολογική ωριμότητά τους παραμένει χαμηλή (26η θέση).

Συνεπώς, η πρώτη πρόκληση για τις επιχειρήσεις είναι η μεταστροφή των επενδύσεων από συστήματα εσωτερικής υποστήριξης προδιαγραφών ERP σε προηγμένες λύσεις όπως υπολογιστικά νέφη (28η θέση σήμερα), τεχνολογίες αυτόματης αναγνώρισης παραγωγής RFID (26η), ηλεκτρονικό εμπόριο με διασυνδεδεμένη παραγγελιοληψία (28η), αυτόματες συναλλαγές και εφοδιασμός μέσω EDI (27η). Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις 9,5% των επιχειρήσεων ανταλλάσσει ηλεκτρονικά δεδομένα παραγωγής με συνεργάτες και προμηθευτές.

Η διαμόρφωση πυξίδας τεχνολογικού μετασχηματισμού είναι η δεύτερη πρόκληση. Ενώ το 90% των επιχειρήσεων θεωρεί τον μετασχηματισμό ως στρατηγικής σημασίας, μόνο το 48% έχει ψηφιακή στρατηγική, ενώ οι μισές επιχειρήσεις δεν διαθέτουν αρμόδιο διευθυντικό στέλεχος.

Τρίτη πρόκληση είναι η κατανόηση των επενδυτικών αναγκών της 4ης βιομηχανικής επανάστασης. Πρώτη προτεραιότητα στην Ελλάδα (24% των τεχνολογικών επενδύσεων) παραμένει η μείωση κόστους. Μόλις 11% των τεχνολογικών επενδύσεων διευρύνει τις πηγές εσόδων και μόλις 7% αφορά στην επέκταση σε νέες αγορές. Στην ΕΕ οι προτεραιότητες είναι το αντίθετο.

Τέταρτη πρόκληση είναι η ψηφιακή αναβάθμιση των μικρότερων επιχειρήσεων. Την τελευταία τριετία, μία στις δύο μικρομεσαίες επιχειρήσεις (έσοδα μέχρι €30 εκατ.) επένδυσε κάτω από €100.000.

Ξεκινώντας από τη βιομηχανία, ο ΣΕΒ θεωρεί ζωτικής σημασίας την ταχεία υλοποίηση ενός εθνικού προγράμματος για την 4η βιομηχανική επανάσταση. Η προσαρμογή κράτους και επιχειρήσεων παραμένει, στην καλύτερη περίπτωση, αποσπασματική. Οι παρεμβάσεις του ΣΕΒ θα κορυφωθούν στο Βιομηχανικό Συνέδριο, στις 18 και 19 Δεκεμβρίου. Κεντρικό θέμα είναι η 4η βιομηχανική επανάσταση, η ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί.

Ο δρ Γιώργος Ξηρογιάννης είναι αναπληρωτής γενικός διευθυντής του ΣΕΒ