Το «Trainspotting» και το γράμμα του νόμου

Φθινόπωρο 1996. Ο εισαγγελέας Ισίδωρος Ντογιάκος, κλειδωμένος σε μια κινηματογραφική αίθουσα, προσπαθεί να αποφασίσει αν η αντισυμβατική ταινία του Ντάνι Μπόιλ – βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Ερβιν Γουέλς – «Trainspotting» είναι κατάλληλη για προβολή στις ελληνικές αίθουσες. Εξάλλου, οι τηλεοπτικοί… ιεροεξεταστές της εποχής είχαν ήδη αποφανθεί (χωρίς φυσικά να την έχουν παρακολουθήσει προηγουμένως): η ταινία αποτελεί «ωδή στη χρήση ναρκωτικών». Εκατόν ογδόντα έξι λεπτά αργότερα, όσο δηλαδή διαρκούν δύο προβολές της ταινίας back to back, ο Ντογιάκος βγαίνει από την αίθουσα και δίνει το πράσινο φως για την προβολή της στο ευρύ κοινό.

Φθινόπωρο 2019. Είκοσι τρία χρόνια μετά την (αναγκαστική) σινεφίλ βραδιά του Ντογιάκου, μια νέα ταινία προκαλεί την υστερία μερίδας του Τύπου και χρηστών των social media, που εν τω μεταξύ έχουν αναλάβει τον ρόλο των επί παντός του επιστητού σχολιαστών των δελτίων των 20.00 της δεκαετίας του ’90. Αυτή τη φορά ο διαφθορέας της νεολαίας ακούει στο όνομα «Joker» και έχει τη μορφή του αποστεωμένου για τις ανάγκες του ρόλου Χοακίν Φίνιξ.

Η εισβολή αστυνομικών σε multiplex σε Μαρούσι και Πατησίων το Σαββατοκύριακο με στόχο πιτσιρικάδες που θέλησαν να παρακολουθήσουν – χαρακτηρισμένη ως ακατάλληλη για ανηλίκους – ταινία του Τοντ Φίλιπς προκαλεί φρενίτιδα στα ΜΜΕ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σε μόλις 48 ώρες έχουν γραφτεί δεκάδες σενάρια για το τι πραγματικά συνέβη, τα υπουργεία Πολιτισμού και Προστασίας του Πολίτη που εμπλέκονται στο τραγελαφικό περιστατικό (με εκδιώξεις ανηλίκων και προσαγωγές υπευθύνων κινηματογράφων) ανταλλάσσουν κατηγορίες και αλλάζουν αφήγημα πιο γρήγορα και από τη δημοσίευση τιτιβισμάτων με το hashtag #joker στο ελληνικό Τwitter, ενώ το συμβάν έχει γίνει αφορμή για μία ακόμη ανούσια πολιτική κόντρα.

Χρηματική ποινή. Μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο δικηγόρος Μιχάλης Δημητρακόπουλος δίνει τη νομική διάσταση του θέματος, διαψεύδοντας τα δημοσιεύματα που αναπαρήγαγαν δεκάδες μέσα ενημέρωσης και τα οποία θέλουν τις ενέργειες των αστυνομικών να υπαγορεύονται από τον μεταξικό Αναγκαστικό Νόμο 445/1937. Αντιθέτως, σημειώνει, σχετική πρόβλεψη υπάρχει σε νόμο του 2010: «Σύμφωνα με το άρθρο 37 του Ν. 3905/2010 απαγορεύεται η παρακολούθηση ακατάλληλων ταινιών σε ανηλίκους που δεν έχουν συμπληρώσει την απαιτούμενη από την κατάταξη της ταινίας ηλικία. Οποιος επιτρέπει την είσοδο σε ανηλίκους, παρά την άνω απαγόρευση, τιμωρείται με χρηματική ποινή από 1.000 έως 10.000 ευρώ. Αν η πράξη τελέσθηκε από αμέλεια τιμωρείται με χρηματική ποινή από 500 έως 5.000 ευρώ», λέει ο κ. Δημητρακόπουλος, προσθέτοντας πως «ο νόμος του 2010 κινείται στη σωστή κατεύθυνση και αντίστοιχες διατάξεις υπάρχουν σε όλον τον πολιτισμένο κόσμο, με προστατευόμενο έννομο αγαθό την προστασία της ανηλικότητας από ταινίες οι οποίες μπορεί να στιγματίσουν τον ευαίσθητο ψυχικό κόσμο ενός ανηλίκου. Ολα τα υπόλοιπα περί του αναχρονιστικού νόμου 445/1937 είναι επιπόλαιες και μη νηφάλιες προσεγγίσεις που επενδύουν στον λαϊκισμό».