Το «Φάντασμα της σαπουνόπερας»

Εδώ και τριάντα χρόνια ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από την Ελλάδα. Το φάντασμα της «διαπλοκής», των «νταβατζήδων», των «συμφερόντων», των «μιντιαρχών»…

Εδώ και τριάντα χρόνια, το φάντασμα αυτό πρωταγωνιστεί σε μια σχεδόν καθημερινή σαπουνόπερα.

Ανεβάζει και ρίχνει κυβερνήσεις, χειραγωγεί, διαστρεβλώνει, παίρνει θαλασσοδάνεια, προπαγανδίζει, στήνει δουλειές, ελέγχει την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου.

Στα «διαπλεκόμενα συμφέροντα» απέδωσε την πτώση του ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Η «διαπλοκή» κρυβόταν πίσω από την κυριαρχία του Κώστα Σημίτη.

Οι «νταβατζήδες» και οι «βασικοί μέτοχοι» δεν άφηναν τον Κώστα Καραμανλή να κυβερνήσει.

Τα «διαπλεκόμενα ΜΜΕ» προσπάθησαν να «χειραγωγήσουν» το ΠΑΣΟΚ και να αποκαθηλώσουν τον νόμιμο κληρονόμο της επιχείρησης.

Τα «συμφέροντα» συγκρούστηκαν με τον Γ. Παπανδρέου όταν έγινε τελικά κυβέρνηση και τον έριξαν. Στη συνέχεια τα «κανάλια κι οι καναλάρχες» εμπόδισαν τον Τσίπρα να κερδίσει το 2012 αλλά όχι το 2015 – προφανώς εν τω μεταξύ μετάνιωσαν…

Και τελικά οι «μιντιάρχες του Τύπου», παρέα με τους «ολιγάρχες», φιλοτέχνησαν μια ψευδή εικόνα της πραγματικότητας, στήριξαν τον «ανεπαρκή Μητσοτάκη» και προκάλεσαν την ήττα του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του 2019.

Μάλλον θα μετάνιωσαν ξανά!

Δεν ξέρω σε ποιο επεισόδιο της σαπουνόπερας έχουμε φτάσει αλλά είμαι βέβαιος ότι θα δούμε και άλλα. Η υπόθεση έχει χρήμα, αποκρυφισμό, κουτσομπολιό και ίντριγκα περισσότερη κι από «Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών» ή τον «Κώδικα ντα Βίντσι».

Αν θέλουμε βεβαίως να είμαστε έντιμοι, πρέπει να θυμίσουμε ότι την ψύχωση με το «Φάντασμα της σαπουνόπερας» δεν την επινόησε ο ΣΥΡΙΖΑ, ούτε καν η Αριστερά.

Υπήρξε καθαρά κατασκεύασμα των δύο μεγάλων κομμάτων, όταν και το ΠΑΣΟΚ ανήκε στη σχετική κατηγορία. Αποτελούσε προνομιακό πεδίο του ανταγωνισμού τους αλλά και του blame game όταν τους βόλευε να μεταθέσουν αλλού τις ευθύνες τους.

Από τον Καραμανλή έως τον ΓΑΠ ολόκληρες πρωθυπουργικές καριέρες στήθηκαν πάνω στην καταγγελία ενός κατασκευασμένου εχθρού. Οταν έβγαιναν, τους έβγαζε ο λαός. Οταν έπεφταν, τους έριχναν τα συμφέροντα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ όμως είναι που έκαψε κυριολεκτικά το σενάριο και απογείωσε την μπάνκα.

Ποτέ άλλοτε πολιτικό κόμμα δεν είχε αντιμετωπίσει σε συνθήκες δημοκρατίας τον Τύπο σαν προνομιακό εχθρό με εμπάργκο, καταγγελίες, διαβολές, διώξεις και αποκλεισμούς – ο Τραμπ ακολούθησε αργότερα…

Ποτέ άλλοτε δεν ξοδεύτηκε τόση ακατάσχετη συνωμοσιολογία με παρανοϊκούς συσχετισμούς και συμπεράσματα.

Και ποτέ άλλοτε κυβέρνηση δεν ανακατεύτηκε τόσο έντονα στα εσωτερικά του Τύπου δρώντας υπέρ κάποιων κι εναντίον άλλων. Υποθέτω ότι στο μυαλό τους τα μίντια αποτελούν μοχλό άσκησης της εξουσίας ή της αντιπολίτευσης, αυτό και τίποτα άλλο.

Προφανώς έχουν κάποιο κόλλημα.

Δεν εξηγείται διαφορετικά γιατί ακόμη και σήμερα ένα ολόκληρο κόμμα χολοσκάει αν τέσσερις ιδιωτικές τράπεζες πουλήσουν ένα χρεοκοπημένο ιδιωτικό συνδρομητικό κανάλι που δείχνει αγώνες ιδιωτικών ποδοσφαιρικών ομάδων σε έναν ιδιώτη, ο οποίος θα πληρώσει την αγοραπωλησία από το πορτοφόλι του.

Από πού προκύπτει ότι στη συναλλαγή πέφτει λόγος και σε άλλους πλην των άμεσα εμπλεκομένων; Προκύπτει μόνο από τα διαχρονικά συμφραζόμενα.

Διότι στην Ελλάδα έχει επικρατήσει η αντίληψη ότι η πολιτική είναι πεδίο άσκησης μιας μιντιακής ισχύος, την οποία η ορθώς νοούμενη πολιτική οφείλει να αντιπαλεύει.

Ενώ στην πραγματικότητα συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο: τα μίντια έχουν καταντήσει πεδίο ασκήσεων μιας πολιτικής επιβολής που ασκείται κυνικά κι ιδιοτελώς.

Η προηγούμενη κυβέρνηση έπαιρνε ενεργά μέρος στους εκδοτικούς και δημοσιογραφικούς ανταγωνισμούς, πολεμούσε ή βοηθούσε, ανακάλυπτε ή συγκάλυπτε, σαν να ήταν η ίδια μέρος του παιχνιδιού. Επέλεγε παρουσιαστές ή διευθυντές ακόμη και σε ιδιωτικά κανάλια, προσπαθούσε να επιβάλει δημοσιογράφους της αρεσκείας της στις εφημερίδες.

Ειναι προφανές ότι το έκανε επειδή κάποιοι από φόβο, απληστία ή αναξιοπρέπεια το επέτρεπαν εκπληρώνοντας τις φιλοδοξίες και τα αιτήματά της. Φαίνεται δηλαδή ότι η σαπουνόπερα εκτός από φαντάσματα είχε και μερικές νεράιδες.

Κάπως έτσι όμως το τρομακτικό φάντασμα που πλανιόταν τριάντα χρόνια πάνω από την Ελλάδα αποδείχτηκε σκυλάκι πεκινουά. Κι η πολυθρύλητη εκστρατεία κατά της διαπλοκής εξελίχθηκε σε ένα φτηνό νταραβέρι για παιδιά της πιάτσας.

Αλλά σιγά την είδηση!

Διότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στα σύνορα της πολιτικής, της οικονομικής και της μιντιακής ισχύος παίζεται πάντα ένα παιχνίδι εξουσίας. Στην Ελλάδα και σε ολόκληρο τον δημοκρατικό κόσμο. Τώρα κι από παλιά.

Μόνο που αυτό ακριβώς είναι η δημοκρατία. Η αναμέτρηση στη δημόσια αρένα πολλών κι αντίθετων κέντρων ισχύος και επιρροής.

Με άλλα λόγια το φαινόμενο (αν αποτελεί φαινόμενο…) δεν ειναι μεμπτό. Είναι αντιθέτως επιθυμητό ώστε μέσα στο δημοκρατικό σύστημα καμία ισχύς και καμία επιρροή να μην ασκείται ανεμπόδιστα ή αναπάντητα.

Κατά τα άλλα, στην ελεύθερη ιδιωτική οικονομία οι τηλεοράσεις, τα ραδιόφωνα, οι εφημερίδες είναι επιχειρήσεις. Ανήκουν συνήθως σε επιχειρηματίες και μάλλον σε ισχυρούς επιχειρηματίες που δεν νομίζω να παραβλέπουν τα συμφέροντά τους.

Αυτό ισχύει περίπου ως γενικός κανόνας σε όλες τις δημοκρατίες. Ούτε ο γαλλικός, ούτε ο γερμανικός, ούτε ο βρετανικός, ούτε ο ιταλικός, ούτε ο αμερικανικός Τύπος (για να αναφερθώ στους πιο σημαντικούς…) βρίσκονται στα χέρια ακτιβιστών της Αριστεράς.

Ακόμη περισσότερο που καμία χώρα και καμία δημοκρατία δεν έχει αναθέσει στη δημοσιογραφία να αλλάξει τον κόσμο, την κοινωνία ή τον πλανήτη. Βασικά της ζητάει να κάνει σωστά τη δουλειά της. Να ενημερώνει, να κρίνει, να ερευνά, να ελέγχει, να παρεμβαίνει στα δημόσια πράγματα.

Εκτός από την Ελλάδα.

Διότι μόνο στην Ελλάδα το προφανές και το αυτονόητο έχει αναχθεί σε πολιτική ερμηνεία μιας υποτιθέμενης παθογένειας.

Ελπίζω όχι από όλους. Σίγουρα πάντως από τους γνωστούς επιτήδειους ή από όσους αφελείς πιστεύουν στα φαντάσματα και τους αρέσει να παρακολουθούν σαπουνόπερες.