Τροφή αστικής μνήμης

Μπορεί ένας Παριζιάνος να μιλήσει για την πόλη του χωρίς να αναφερθεί στα δύο θρυλικά, αντικριστά καφέ της, το Café de Flore και το Les Deux Magots; Ή να ανατρέξει στην κοινωνική ζωή της γαλλικής πρωτεύουσας χωρίς να συμπεριλάβει τα εστιατόρια, μεταξύ πολλών άλλων, La Coupole και Lipp; Ή να απαλείψει από την ιστορία του Παρισιού το Le Procope, το παλιότερο, ίσως, εστιατόριο στον κόσμο που λειτουργεί ανελλιπώς από το 1686; «Οχι» είναι η απάντηση σε όλα τα παραπάνω. Διότι εκτός από τα «επίσημα», ας τα πούμε έτσι, μνημεία μίας πόλης, υπάρχουν και αυτά που συμπληρώνουν το παζλ της μνήμης των ανθρώπων. Και που σιγά σιγά ενσωματώνονται στην ιστορία της. Θυμάμαι, για παράδειγμα, ένα από τα αξιοθέατα που μου έδειξαν στην πρώτη επίσκεψή μου στη Βενετία ήταν το περίφημο Harry’s Bar.

Στην Αθήνα δεν συμβαίνει, δυστυχώς, κάτι αντίστοιχο. Από τα παλιά εστιατόρια και καφενεία της δεν έχει μείνει σχεδόν κανένα. Και ας μπαινοβγαίνουν σε αυτά οι ήρωες των παλιών ελληνικών ταινιών και των μυθιστορημάτων ακόμη και της γενιάς του ’30. Κάποια επιβιώνουν ως τοπόσημα σε τραγούδια για να ρωτούν οι νεότεροι τι ακριβώς σημαίνει το «Πάμε στον Αδωνι για καφέ» ή το «Καθόμουνα στου Λέντζου». Γι’ αυτό και χαίρομαι σαν να ανακαλύπτω χαμένο συγγενή όταν διαπιστώνω ότι λειτουργεί κάποιο εστιατόριο που θεωρούσα ότι είχε κλείσει. Οπως το Fatsio στην οδό Ευφρονίου στο Παγκράτι.

Προσωπικά, το θυμάμαι από παιδί και μάλιστα ως κάτι «μοντέρνο» αφού άνοιξε το 1969. Η ιστορία του όμως ξεκινάει από το 1948 όταν ο Κωνσταντίνος Φάτσιο μετέτρεψε το ουζερί του πατέρα του στην Κωνσταντινούπολη σε πολυτελές και πρωτοποριακό για εκείνη την εποχή εστιατόριο. Το 1964 ωστόσο οι πολιτικές συγκυρίες – για να θυμηθούε και την «Πολίτικη Κουζίνα» του Μπουλμέτη – αναγκάζουν την οικογένεια να έρθει στην Αθήνα. Ο Κωνσταντίνος αρχικά εργάζεται στον περίφημο «Γεροφοίνικα» και έπειτα από λίγα χρόνια ανοίγει το δικό του μαγαζί. Με «οδηγό» τη γευστική νοστιμιά αλλά και τη διακριτική αρχοντιά της Πόλης. Ζωγραφιστά ταβάνια και γκραβούρες στους τοίχους και μαγειρικό μεράκι στα ταψιά του. Και έτσι ακριβώς παραμένει μέχρι σήμερα – ακόμη και με την αισθητικής του ’60 επιγραφή νέον στην είσοδο. Στην ολοένα αναπροσαρμοζόμενες γαστρονομικές τάσεις αντιτάσσει την παράδοση της «πολυτελούς» αστικής κουζίνας. Οι σφυρίδες του με τη σπιτική μαγιονέζα, τα σουτζουκάκια, οι μιλανέζες, τα γιουβέτσια, τα σνίτσελ, η «αληθινή» ταραμοσαλάτα και τα πολίτικα γλυκά του είναι το μέσον για ένα ταξίδι στο παρελθόν που βοηθά όμως να επισημάνουμε τη διαχρονικότητα των γεύσεων.

Χειροποίητες μπίρες
Είναι τάση της εποχής. Ο,τι έχουμε συνηθίσει σε μαζική, βιομηχανική παραγωγή, να θέλουμε να το δοκιμάσουμε στην «περιορισμένη», χειροποίητη εκδοχή του. Σε αυτό το πνεύμα ξεκίνησε προχθές και συνεχίζεται μέχρι τις 11 αύριο το βράδυ, στο κτίριο 58 του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, το πρώτο Athens Craft Beer Festival. Η γιορτή του χειροποίητου ζύθου. Ενας κλάδος της ζυθοποιίας που πάει τον καταναλωτή ένα βήμα πέρα από το «Πιάσε μια μπίρα». Και που γνωρίζει μεγάλη άνθηση στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Μπύρες από μικροζυθοποιίες που έχουν αρχίσει να μπαίνουν δίπλα στο κρασί ως προς τις ζυμώσεις, τα αρώματα, τις επιγεύσεις και τη γεωγραφική προέλευση. Το φαινόμενο είναι διεθνές αφού, σε όλο τον κόσμο, λειτουργούν σήμερα περισσότερες από 10.000 μικροζυθοποιίες και, περίπου, πενήντα στην Ελλάδα.
Στο πρώτο Athens Craft Beer Festival συμμετέχουν 33 ελληνικές μικροζυθοποιίες από διάφορες περιοχές και εννέα από τη Γαλλία, τη Δανία, την Ισπανία, τη Σουηδία, τη Βουλγαρία, την Τσεχία, την Κροατία, την Ουγγαρία και τη Σερβία. Στον χώρο του φεστιβάλ λειτουργούν και τρεις καντίνες με πολύ καλό streetfood. Η γενική είσοδος είναι τρία ευρώ, με ένα ευρώ μπορεί κάποιος να δοκιμάσει 50 ml μπίρας και με τέσσερα έως έξι ένα ποτήρι των 375 ml. Σήμερα οι πόρτες είναι ανοιχτές από τις πέντε το απόγευμα μέχρι τη μία μετά τα μεσάνυχτα.

Αντιγράφοντας τον Θεό
«Μια ιερή λειτουργία ζωής». Ετσι περιγράφει ο επιμελητής της έκθεσης Γιάννης Γούνας την παρουσίαση – από 21 Οκτωβρίου έως 11 Νοεμβρίου στο φουαγιέ του θεάτρου Παλλάς – είκοσι μεταξοτυπιών του διεθνώς αναγνωρισμένου ζωγράφου Αγγελου. Την έκθεση θα προλογίσει ο Γιώργος Μανιώτης. «Αντιγράφοντας τον Θεό θέλω να δείξω τον σεβασμό μου στους παγκόσμιους νόμους καθώς και στις αξίες που ισχύουν για πάντα. Σήμερα, σε μια εποχή σύγχυσης, η Τέχνη πρέπει να είναι με το μέρος του υπεύθυνου ανθρώπου και όχι με το μέρος μιας εποχής που τον εξουσιάζει, τον ταπεινώνει και τον συνθλίβει. Καθήκον της Τέχνης δεν είναι να μας δείξει την εποχή μας όπως είναι αλλά όπως θα έπρεπε να είναι» λέει ο ζωγράφος στα «ΝΕΑ».

Τάκης Διαμαντόπουλος
Φωτογράφος
Τι μου αρέσει, τι δεν μου αρέσει στην Αθήνα
Λόγω της δουλειάς μου, παρατηρώ τα πρόσωπα των ανθρώπων στον δρόμο. Kαι διαπιστώνω τα τελευταία χρόνια, της κρίσης δηλαδή, ότι το στόμα – κυρίως των γυναικών – είναι σφιγμένο με κλίση προς τα κάτω. Δεν μου αρέσει που, λόγω της κρίσης, αλλάζει συνεχώς η όψη των δρόμων της Αθήνας. Μικρά καφέ ανοίγουν και κλείνουν, καταστήματα με άσχημες βιτρίνες σε οδούς που τις είχαμε συνηθίσει αλλιώς. Δεν μου αρέσουν τα πλακάκια στα πεζοδρόμια που θα πρέπει, για να ισορροπείς, να περπατάς με αθλητικά παπούτσια. Μου αρέσει που στην Αθήνα σε μαγαζιά όπως η Ράτκα ή, ακόμη και στους δρόμους, μπορείς να συναντήσεις φίλους και γνωστούς. Εχω την ελπίδα ότι η Αθήνα έχει προοπτική να γίνει μια υπέροχη πόλη. Αυτό το πιστεύω από τη δεκαετία του 1960.