Οι αλλαγές του καιρού βλάπτουν την υγεία

Οι αλλαγές στον καιρό  – που την περίοδο που διανύουμε είναι ιδιαίτερα απότομες, με το θερμόμετρο τη μία ημέρα να σκαρφαλώνει σε… καλοκαιρινές θερμοκρασίες και την επομένη να πέφτει θυμίζοντας ότι έχει μπει το φθινόπωρο – επηρεάζουν το σώμα μας, αντιδρώντας αναλόγως. Μάλιστα, τα συμπτώματα ιδιαίτερα συχνών στον πληθυσμό παθήσεων, όπως για παράδειγμα αυτά της ημικρανίας και της αρτηριακής πίεσης, εντείνονται από τις καιρικές συνθήκες.

Στο ερώτημα «εάν η αλλαγή του καιρού μπορεί να πυροδοτήσει ημικρανίες», ο καθηγητής Νευρολογίας της παγκοσμίου φήμης Ιατρικής Σχολής Mayo Clinic στις ΗΠΑ, Jerry W. Swanson, απαντά θετικά.

«Η έντονη ηλιοφάνεια, η ζέστη ή το κρύο, η υψηλή υγρασία, ο ξηρός αέρας, οι ισχυροί άνεμοι, οι καταιγίδες και οι αλλαγές στη βαρομετρική πίεση» είναι καταστάσεις που μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά τους ασθενείς.

«Σε μερικούς ανθρώπους οι καιρικές μεταβολές μπορεί να προκαλέσουν ανισορροπίες στις χημικές ουσίες που παράγονται στον  εγκέφαλο, συμπεριλαμβανομένης της σεροτονίνης, προκαλώντας έτσι ημικρανίες. Οι διεργασίες που σχετίζονται με τον καιρό ενδέχεται επίσης να επιδεινώσουν έναν πονοκέφαλο που προκαλείται από άλλα αίτια» διευκρινίζει ο ειδικός.

Και καθώς ουδείς μπορεί να τα βάλει με τον καιρό, οι ασθενείς συχνά αισθάνονται αβοήθητοι. Ωστόσο, ο καθηγητής Νευρολογίας επιμένει ότι εκείνοι που έχουν διαπιστώσει ότι είναι επιρρεπείς στις καιρικές αλλαγές, μπορούν να λάβουν τα μέτρα τους μειώνοντας έτσι την ένταση της επιρροής τους.

Ημερολόγιο . Στο πλαίσιο αυτό o Dr. Jerry W. Swanson προτείνει μερικά πρακτικά «τρικ» που μπορεί να οδηγήσουν τους ασθενείς σε ασφαλή συμπεράσματα, βοηθώντας τους συνεπακόλουθα να αντιλαμβάνονται από τι πρέπει να προφυλαχτούν ανάλογα με το τι προβλέπει το μετεωρολογικό δελτίο ειδήσεων.

Κρατήστε ημερολόγιο: καταγράψτε τις κρίσεις ημικρανίας, εξετάστε τη συχνότητά τους, κρατήστε σημειώσεις για το πόσο καιρό διαρκούν τα συμπτώματα και δημιουργήστε μια λίστα με τις πιθανές αιτίες που μπορεί να πυροδότησαν την ημικρανία. Με τον τρόπο αυτόν μπορείτε να διαπιστώσετε εάν μια καιρική συνθήκη επηρεάζει την υγεία σας.

Παρακολουθείτε το μετεωρολογικό δελτίο: σε περίπτωση ανέμων, έντονου κρύου ή ζέστης μείνετε στο σπίτι, εφόσον έχετε διαπιστώσει ότι αυξάνουν την πιθανότητα εκδήλωσης ημικρανίας.

Μην καθυστερείτε: να λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή με το πρώτο σημάδι ημικρανίας. Ακολουθήστε έναν υγιεινό τρόπο ζωής: η καλή διατροφή, η φυσική άσκηση, η κατανάλωση νερού, ο ποιοτικός ύπνος και η… χαλιναγώγηση του στρες βοηθούν σημαντικά τους ασθενείς τόσο σε ό,τι αφορά τη συχνότητα όσο και την ένταση των ημικρανιών.

Υπέρταση και υπόταση. Η αρτηριακή πίεση είναι κατά κανόνα χαμηλότερη το καλοκαίρι και υψηλότερη τον χειμώνα. Οπως εξηγεί ο καρδιολόγος της Mayo Clinic Dr. Sheldon G. Sheps, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι χαμηλές θερμοκρασίες προκαλούν στενότητα στα αιμοφόρα αγγεία – γεγονός που αυξάνει την πίεση του αίματος ακριβώς επειδή απαιτείται μεγαλύτερη πίεση προκειμένου η ίδια ποσότητα αίματος να διέλθει μέσω των στενών φλεβών και αρτηριών.

«Ωστόσο, εκτός από το κρύο η αρτηριακή πίεση μπορεί επίσης να επηρεαστεί από μια ξαφνική μεταβολή του καιρού, όπως είναι για παράδειγμα η εκδήλωση καταιγίδας» σημειώνει ο ειδικός. Και εξηγεί ότι το σώμα και συνεπακόλουθα τα αιμοφόρα αγγεία αντιδρούν στις απότομες αλλαγές – στην υγρασία, στην ατμοσφαιρική πίεση, στη συννεφιά, στον άνεμο με τον ίδιο τρόπο που αντιδρούν και στο κρύο.

Είναι σημαντικό δε να σημειωθεί ότι οι μεταβολές στην αρτηριακή πίεση που σχετίζονται με τις καιρικές συνθήκες είναι συχνότερες σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω.

Αλλες αιτίες που σχετίζονται με την αρτηριακή πίεση είναι η αύξηση του σωματικού βάρους και η μείωση της σωματικής δραστηριότητας – δύο παράγοντες που επίσης σχετίζονται έμμεσα με τον καιρό αν αναλογιστεί κανείς ότι τον χειμώνα οι περισσότεροι από εμάς προτιμούμε τον… καναπέ.

Υπό τα δεδομένα αυτά, ο Dr. Sheps συστήνει στους ασθενείς που έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση να παρακολουθούν τις μετρήσεις τους σε σχέση με τις εποχές, ώστε να διαπιστώσουν τυχόν μεταβολές και έπειτα να μιλήσουν με τον γιατρό τους.

«Ο ειδικός πιθανόν να συστήσει αλλαγή στη δοσολογία του φαρμάκου που λαμβάνει ο ασθενής για την αρτηριακή πίεση ή ακόμη και να συνταγογραφήσει διαφορετική αγωγή. Προσοχή όμως, δεν πρέπει να αλλάζετε μόνη σας τα φάρμακα, αλλά μόνον έπειτα από συνεννόηση με τον γιατρό» σημειώνει ο ίδιος.

Ανατροπή στη συσχέτιση του πόνου στις αρθρώσεις με την υγρασία
Οι μαρτυρίες των ασθενών ότι ο καιρός επιδεινώνει τον πόνο στις αρθρώσεις ήταν για χρόνια αδιαμφισβήτητες. Ομως πρόσφατη έρευνα ήρθε να ταράξει τα νερά, επιχειρώντας να βάλει τέλος στην παραπάνω συσχέτιση.
Ο Robert Shmerling, διευθυντής της Ρευματολογικής κλινικής του Beth Israel Deaconess Medical Center και συνεργάτης στην Ιατρική Σχολή του Harvard, σε ένα γλαφυρό του άρθρο επιχειρεί να λύσει το… μυστήριο.
O ίδιος επισημαίνει ότι ο όγκος δεδομένων που επεξεργάστηκαν οι ερευνητές είναι «εκπληκτικός». Μελέτησαν πάνω από 11 εκατομμύρια επισκέψεις ασθενών, που έγιναν σε περισσότερες από δύο εκατομμύρια βροχερές ημέρες και εννέα εκατομμύρια ημέρες κατά τις οποίες δεν έπεσε σταγόνα βροχής.
Τι διαπίστωσαν; Οτι όχι μόνον δεν υπήρχε ένα σαφές μοτίβο πυροδότησης των ενοχλήσεων στους ασθενείς που πάσχουν από αρθρίτιδα τις ημέρες με υγρασία, αλλά αντιθέτως ότι τις ηλιόλουστες ημέρες οι επισκέψεις ήταν περισσότερες.
Ο ειδικός διερωτάται για την ορθότητα των αποτελεσμάτων, επισημαίνοντας ότι πιθανόν να έπρεπε να συνεκτιμηθούν και άλλοι παράγοντες. «Ισως το ζητούμενο να μην είναι η βροχή ή η ηλιοφάνεια – ίσως είναι η βαρομετρική πίεση, οι αλλαγές στον καιρό, η υγρασία που έχει μεγαλύτερη σημασία. Ισως πάλι οι ερευνητές να παρέλειψαν κάποια σημαντικά στοιχεία – όπως για παράδειγμα πότε ξεκίνησαν τα συμπτώματα ή επιδεινώθηκαν».
Και καταλήγει: «Οταν οι ασθενείς μου μού λένε ότι μπορούν να προβλέψουν τον καιρό από τον πόνο που βιώνουν, τους πιστεύω. Είναι δύσκολο να υποτιμάς τις μαρτυρίες τόσων πολλών ανθρώπων, οι οποίοι διαπιστώνουν μια σαφή σύνδεση. Θα μπορούσαν αυτοί οι άνθρωποι να αποτελούν την εξαίρεση. Ομως, επίσης πιστεύω στα επιστημονικά ευρήματα. Μέχρι να δω στοιχεία που είναι αδιάσειστα, παραμένω σκεπτικός για τη σχέση καιρού και αρθρίτιδας».