Στο στόχαστρο η Halkbank για μπίζνες με το Ιράν

Στο επίκεντρο της κόντρας μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας με αφορμή τις εξελίξεις στη Συρία βρίσκεται πλέον η Halkbank, δίνοντας νέα αρνητική τροπή στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Οι αμερικανικές Αρχές απήγγειλαν κατηγορίες κατά της τουρκικής τράπεζας επειδή θεωρούν ότι συμμετείχε σε κύκλωμα που βοηθούσε το Ιράν να αποφεύγει κυρώσεις των ΗΠΑ.

Η τράπεζα και η τουρκική κυβέρνηση προσπάθησαν να περάσουν στην αντεπίθεση κατηγορώντας την Ουάσιγκτον ότι με τον τρόπο αυτό ανεβάζει κι άλλο το θερμόμετρο – μετά τις αμερικανικές κυρώσεις στην Τουρκία. Προηγουμένως οι τιμές των μετοχών της τράπεζας είχαν καταγράψει πτώση κατά 7%.

Οι ΗΠΑ κρατούν πλέον πιο σκληρή στάση απέναντι στην Αγκυρα, αφού τις προηγούμενες ημέρες προχώρησαν στην επιβολή κυρώσεων σε αξιωματούχους της κυβέρνησης της Τουρκίας. Επίσης αύξησαν τους δασμούς σε ορισμένα προϊόντα και κυρίως σε χάλυβα και διέκοψαν τις διαπραγματεύσεις για θέματα εμπορίου.

Η Halkbank είναι η δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της Τουρκίας. Η απαγγελία κατηγοριών γίνεται ύστερα από μακρά διαδικασία ερευνών για να διαπιστωθεί εάν η τράπεζα και αρκετοί πρώην υπουργοί του προέδρου της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν είχαν εμπλακεί στην υπόθεση. Ο Ερντογάν έχει χαρακτηρίσει την έρευνα για στελέχη της τράπεζας και άλλα εμπλεκόμενα πρόσωπα ως διεθνή προσπάθεια πραξικοπήματος. Σύμφωνα με τον αμερικανό εισαγγελέα Τζέφρι Μπέρμαν, η εμπλοκή της Halkbank στην υπόθεση του σπασίματος του εμπάργκο στο Ιράν «είχε τη στήριξη και την προστασία υψηλόβαθμων αξιωματούχων τη κυβέρνησης της Τουρκίας, ορισμένοι από τους οποίους έλαβαν μίζες αξίας εκατ. δολαρίων». Ο ίδιος ανέφερε ακόμη ότι «τώρα η Halkbank θα πρέπει να δώσει εξηγήσεις σε αμερικανικό δικαστήριο για τις πράξεις της».

Η ίδια η τράπεζα υποστηρίζει ότι δεν έχει παραβεί τις κυρώσεις κατά του Ιράν και σημειώνει ότι η οποιαδήποτε διερεύνηση δεν ανήκει στη δικαιοδοσία των ΗΠΑ καθώς το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα δεν έχει υποκαταστήματα ή εργαζόμενους στις ΗΠΑ.

Η όλη υπόθεση χρονολογείται από το 2016 όταν οι Αρχές των ΗΠΑ κινήθηκαν νομικά κατά του τουρκο-ιρανού εμπόρου χρυσού Ρέζα Ζαράμπ, ο οποίος κατηγορήθηκε ότι ήταν πρόσωπο κλειδί στην προσπάθεια αποφυγής των κυρώσεων. Ο Ζαράμπ στη συνέχεια δήλωσε ένοχος και κατέθεσε υπέρ των ΗΠΑ αναφέροντας ότι το Ιράν με τη βοήθεια της κυβέρνησης της Τουρκίας, του προέδρου της χώρας και της Halkbank χρησιμοποίησε σειρά από εταιρείες βιτρίνες για να γίνουν αγοραπωλησίες πετρελαίου, χρυσού και άλλων προϊόντων κατά παράβαση των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης. Το 2017 ο πρώην υποδιευθυντής της Halkbank, Μεχμέτ Χακάν Ατίλα, συνελήφθη στη Νέα Υόρκη και καταδικάστηκε σε φυλάκιση δυόμισι ετών.

Μετά την απαγγελία κατηγοριών, το Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης έσπευσε να απαγορεύσει το short selling τραπεζικών μετοχών που ανήκουν στον βασικό δείκτη BIST 30. Η νέα αυτή εξέλιξη σε συνδυασμό με τις αμερικανικές κυρώσεις στην Τουρκία και τη συνεχιζόμενη υποχώρηση του εθνικού της νομίσματος, βάζουν σε ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο την οικονομία της χώρας.