Τι έμαθε ο Κυριάκος μελετώντας τον Αλέξη

Ολα τα λάθη είναι χρήσιμα. Ολων τα λάθη είναι χρήσιμα. Γιατί, όπως έχει παρατηρήσει κι ο Μπίσμαρκ, ένας ανόητος μαθαίνει από τα λάθη του, ο έξυπνος άνθρωπος μαθαίνει από τα λάθη των άλλων. Η διαπίστωση έχει σίγουρα εφαρμογή στην πολιτική κι αφορά κυρίως τα σφάλματα των αντιπάλων σου. Θα μπορούσε δε να είναι κι ένας από τους λόγους που ο Κυριάκος Μητσοτάκης «έχει μελετήσει πολύ Αλέξη Τσίπρα», όπως έλεγαν άνθρωποι που βρέθηκαν κοντά του στα χρόνια της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Κι επιβεβαιώνουν οι κινήσεις του στις ημέρες της πρωθυπουργίας.

Το στοιχείο που είχε εντυπωσιάσει προεκλογικά τον Μητσοτάκη είναι, σύμφωνα πάντα με τα λεγόμενα των παραπάνω πηγών, πως παρότι ο Τσίπρας μέσα σε 15 μήνες είχε βγει νικητής σε τέσσερις εκλογικές αναμετρήσεις – ευρωεκλογές 2014, δύο εθνικές κάλπες κι ένα δημοψήφισμα το 2015 -, λίγους μήνες αργότερα, σχεδόν 18 από τότε που ξεκίνησε η πορεία του προς το Μαξίμου, είχε ο ίδιος στείλει το κόμμα του στη δεύτερη θέση.

Η μητσοτακική εξήγηση της πτώσης του ΣΥΡΙΖΑ ήταν η απώλεια του πολιτικού κεφαλαίου του αρχηγού του. Οχι μόνο γιατί εκείνος καλλιέργησε στο εκλογικό σώμα υπέρμετρες φιλοδοξίες που έπειτα διαψεύσθηκαν, αλλά κι επειδή – όπως φάνηκε εκ του αποτελέσματος τόσο της 26ης Μαΐου όσο και της 7ης Ιουλίου – σε κρίσιμες στρατηγικές επιλογές του ο Τσίπρας δεν υιοθέτησε την ορθή τακτική, εκείνη που θα τον βοηθούσε να επιτύχει τους στόχους τους.

ΤΟ ΠΑΘΗΜΑ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΜΑΘΗΜΑ. Τα δύο πιο τρανταχτά παραδείγματα είναι ο τρόπος που ο πρώην πρωθυπουργός αντιμετώπισε την αξία της συναίνεσης του πολιτικού κόσμου και η μέθοδος που διάλεξε για να βουτήξει στη δεξαμενή των κεντροαριστερών ψηφοφόρων. Στις Πρέσπες φάνηκε να υπερεκτιμά την ένταση του βραχυκυκλώματος που οι διαπραγματεύσεις του με τον Ζόραν Ζάεφ θα προκαλούσαν στη ΝΔ. Στη στροφή του κόμματός του προς το Κέντρο υποτίμησε τον κομματικό πατριωτισμό που ξύπνησε στους κιναλίτες η επιθετική προσέγγιση που διάλεξε.

Αντίθετα, ο νυν Πρωθυπουργός στην ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού, που έχει ανάγκη 200 βουλευτές για να υλοποιήσει τις δεσμεύσεις τις οποίες ανέλαβε προσωπικά ενώπιον της Διασποράς στην Αστόρια, αποφάσισε να καλέσει χθες στο γραφείο του όλους τους πολιτικούς αρχηγούς προκειμένου να βρουν κοινό τόπο. Ακόμη κι αν δεν τα καταφέρει, δύσκολα κανείς θα μπορεί να τον κατηγορήσει πως δεν προσπάθησε.

Οπως επέκρινε τον προκάτοχό του σύσσωμη η αντιπολίτευση στα τέλη του Ιανουαρίου του 2018, όταν ο ένας μετά τον άλλον οι πολιτικοί αρχηγοί έβγαιναν από το Μαξίμου κι έκαναν δηλώσεις για καθυστερημένη απόπειρα συναίνεσης, επισημαίνοντας ότι ζητούσαν από τον Τσίπρα να ενημερώσει τη Βουλή για όσα συζητούσε σχετικά με το Μακεδονικό ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2017.

Κάποιοι είχαν κατακρίνει μέχρι και την επιλογή του να τους καλέσει σε ξεχωριστά τετ α τετ – αντί να ζητήσει τη σύγκληση Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών -, αφού είχε πια συναντηθεί ο ίδιος με τον Ζάεφ στο Νταβός. Ηταν στην ανάλυσή τους, για να το πούμε με ένα αγγλικό κλισέ, μια κίνηση «πολύ λίγη, πολύ αργά». Ο Μητσοτάκης, πάλι, με τα χθεσινά ραντεβού, που προγραμματίστηκαν σχεδόν μία εβδομάδα πριν, θέλησε να δείξει πως πολύ προτού ξεκινήσει η επίμαχη κοινοβουλευτική συζήτηση, εκείνος εργάζεται μεθοδικά ώστε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις της νομοθέτησης του δικαιώματος ψήφου στους Ελληνες του εξωτερικού.

ΕΝΔΕΙΞΗ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗΣ. Ακόμη κι η απόφασή του να απουσιάζει από την Ολομέλεια την Τρίτη, μέρα κατά την οποία η Βουλή ψήφιζε την παραπομπή του Δημήτρη Παπαγγελόπουλου σε Προανακριτική, παρουσιάστηκε από ορισμένες κυβερνητικές πηγές ως ένδειξη της συναινετικής του διάθεσης. Το σκεπτικό της επιχειρηματολογίας τους ήταν απλό: πώς θα μπορούσε να καλεί τους πολιτικούς του αντιπάλους σε συζητήσεις την Παρασκευή, αν τρεις μέρες πριν είχε λάβει μέρος σε μια κοινοβουλευτική κουβέντα με ανεβασμένα ντεσιμπέλ; Ο Τσίπρας είχε κάνει πολλές φορές κάτι ανάλογο, με αποτέλεσμα να μην πείθει πια τους συνομιλητές του για τις συναινετικές του προθέσεις.

Μελετώντας τον Αλέξη έμαθε και κάτι άλλο. Για να απευθυνθεί κανείς στους ψηφοφόρους του Κέντρου δεν χρειάζεται να απαξιώνει το ΠΑΣΟΚ. Το αντίθετο αποδεικνύεται πιο αποτελεσματικό. Εξού και ήδη από την παρατεταμένη προεκλογική περίοδο έλεγε δημοσίως πως «οι ιδεολογικές διαφορές του παρελθόντος έχουν ξεθωριάσει». Ή ότι «με το ΠΑΣΟΚ συγκυβερνήσαμε, και με την κυρία Γεννηματά ήμασταν στην ίδια κυβέρνηση». Αντί να αναδεικνύει όσα τους χωρίζουν, υπογράμμιζε όσα τους ενώνουν.

Με αυτόν τον τρόπο οι μετακινήσεις κεντρώων – ψηφοφόρων δηλαδή ΚΙΝΑΛ και Ποταμιού – προς τη ΝΔ στην πρόσφατη κάλπη άγγιξαν το 36%, ενώ οι αντίστοιχες προς τον ΣΥΡΙΖΑ το 20%, σύμφωνα με τα στοιχεία του exit poll. Μέχρι και σήμερα, σε επίπεδο ρητορικής τουλάχιστον, ο Μητσοτάκης δεν εμφανίζεται εχθρικός προς τους κεντροαριστερούς. Τουναντίον, όταν οι υπουργοί του φαίνεται να απευθύνονται πρωτίστως στο δεξιό ακροατήριο, ο ίδιος αναλαμβάνει το άνοιγμα προς το Κέντρο, όπως έκανε απαντώντας σε ερώτηση του Βαρουφάκη για το Μεταναστευτικό στο Κοινοβούλιο τις προάλλες.

Βοηθάει, λοιπόν, να μαθαίνεις από τα λάθη των άλλων. Αλλωστε, δεν αρκεί μια ζωή – πραγματική ή πολιτική – για να τα κάνεις όλα μόνος σου.