Ναρκωτικά: νομιμοποίηση, {LF}η καλύτερη λύση

Αυξάνονται καθημερινά οι ενδείξεις ότι στη χώρα μας τα ναρκωτικά είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα. Αυτό μπορεί να οφείλεται στα ατομικά χαρακτηριστικά των ατόμων που καταλήγουν να κάνουν χρήση ναρκωτικών, στον παραλυτικό ευδαιμονισμό που έχει κυριαρχήσει σε μεγάλα τμήματα του ελληνικού πληθυσμού, στην έλλειψη φροντίδας από την πλευρά της οικογένειας και ίσως σε πολλούς άλλους παράγοντες. Αυτοί οι παράγοντες επενεργούν από την πλευρά της ζήτησης.

Ομως, ο κύριος παράγοντας βρίσκεται στην πλευρά της προσφοράς και είναι αυτός που βρίσκεται πίσω από κάθε οικονομική δραστηριότητα, δηλαδή το κέρδος. Τα κέρδη του παράνομου εμπορίου ναρκωτικών, σε κάθε τμήμα της αλυσίδας, πρέπει να είναι πολύ μεγάλα. Πρόσφατα συλληφθείς μικροέμπορος, δηλαδή βαποράκι, ομολόγησε ότι βγάζει και χίλια ευρώ την ημέρα. Φανταστείτε τι μπορεί να βγάζουν οι μεγαλέμποροι.

Σε πρόσφατο άρθρο της στην «Καθημερινή» (2/9/2019) η κυρία Μαριέττα Γιαννάκου αναφέρει ότι το 50% των συλλήψεων στις χώρες της Ευρώπης σχετίζεται με ναρκωτικά. Το νούμερο αυτό μπορεί να έχει πολλές ερμηνείες, αλλά αποτελεί επιχείρημα υπέρ τις άποψης ότι το πρόβλημα είναι σοβαρότατο και ότι απαιτείται ενεργοποίηση και λήψη σοβαρών μέτρων.

Η εμπειρία μάς διδάσκει ότι όσα μέτρα έχουν ληφθεί, ακόμη και από χώρες με  ισχυρούς διωκτικούς μηχανισμούς, δεν έχουν δώσει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Αυτό οδηγεί στη σκέψη ότι η λύση αυτού του προβλήματος βρίσκεται στις ακραίες θέσεις. Μία ακραία θέση είναι αυτή που έχει υιοθετήσει ο πρόεδρος των Φιλιππίνων Ντουτέρτε, δηλαδή θάνατος στους εμπόρους ναρκωτικών ακόμη και με εξωδικαστικές διαδικασίες. Η πολιτική αυτή υποστηρίζεται από πολλούς, είναι αποτελεσματική, αλλά δεν είναι αποδεκτή κυρίως ως προς το εξωδικαστικό μέρος.

Η άλλη ακραία λύση η οποία, πιστεύω, θα δώσει εκπληκτικά θετικά αποτελέσματα είναι η νομιμοποίηση των ναρκωτικών. Δεν εννοώ, βέβαια, να πωλούνται νομίμως  στα περίπτερα και στα σουπερμάρκετ, αλλά να πωλούνται στα φαρμακεία με συνταγή γιατρού, ενώ ταυτόχρονα θα ενημερώνεται η οικογένεια του χρήστη, κυρίως στην περίπτωση ανηλίκων. Η διάδοση των ναρκωτικών οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα τεράστια κέρδη που αποκομίζει ο υπόκοσμος που ενεργοποιείται στον «κλάδο» αυτόν. Η νομιμοποίηση θα εξαφανίσει τα κέρδη και το λαθρεμπόριο δεν θα έχει λόγο ύπαρξης. Συνεπώς, η προώθηση των ναρκωτικών προς νεαρά άτομα θα σταματήσει.

Με άλλα λόγια, ο καλύτερος τρόπος καταπολέμησης των ναρκωτικών είναι η χρήση τους να μην απαιτεί είσοδο στον χώρο των εγκληματιών και η εμπορία τους να καταστεί ασύμφορος. Η νομιμοποίηση επιτυγχάνει ακριβώς αυτό.

Βέβαια, νομιμοποίηση και αγορά από τα φαρμακεία δεν σημαίνει και ελεύθερη χρήση κατά τη βούληση του χρήστη, δεν σημαίνει δηλαδή ότι ο χρήστης θα μπορεί να παίρνει τη δόση ελεύθερα σε δημόσιους χώρους. Η πρόταση που έχει γίνει από ανόητους πολιτικούς, ότι πρέπει να είναι ελεύθερη η παραγωγή χασίς για ατομική χρήση και η κατανάλωση σε δημόσιους ή σε ειδικούς προς τούτο χώρους, στερείται λογικής ή εμπειρικής βάσης. Η λογική της πρότασης για νομιμοποίηση, την οποία προτείνω, είναι να βγουν τα ναρκωτικά από την περιοχή του εγκλήματος και όχι να προβληθεί η χρήση τους.

Η νομιμοποίηση των ναρκωτικών απαιτεί λεπτομερή συζήτηση και επίλυση διαφόρων ζητημάτων που συνδέονται με αυτήν, αλλά η βασική θέση είναι απλή και ισχυρή. Οσο η παράνομη παραγωγή και διακίνηση ναρκωτικών φέρνουν κέρδη, τα ναρκωτικά θα προωθούνται. Τα κέρδη θα εξαφανιστούν με τη νομιμοποίηση. Αυτό που δεν κατάφεραν τόσα χρόνια οι καλύτερες αστυνομίες και τα ισχυρότερα κράτη του κόσμου μπορεί να το καταφέρει μια νομοθετική πρωτοβουλία.

Ο Θεόδωρος Π. Λιανός είναι ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.