«Ευρωπαϊκή όαση» {LF}η Πορτογαλία

Λίγο να συγκρίνει κανείς τους δύο γείτονες, Ισπανία και Πορτογαλία, συνειδητοποιεί πως η δεύτερη είναι, στην Ευρώπη του 2019, ένα είδος «όασης». Η Ισπανία ετοιμάζεται για νέες εκλογές αυτόν τον Νοέμβριο, έπειτα από μία ακόμα αποτυχημένη προσπάθεια του προσωρινού πρωθυπουργού, Πέδρο Σάντσεθ, να σχηματίσει κυβέρνηση. Και σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις, οι Σοσιαλιστές του έχουν μπροστά τους μία δύσκολη μάχη. Ο Σάντσεθ, συνοψίζει το Politico, θα μπορούσε να πάρει ένα – δυο μαθήματα από τον Αντόνιο Κόστα, και τον τρόπο με τον οποίο κατάφερε να μην του κοστίσουν οι συμβιβασμοί του στην κάλπη.

Ο Σοσιαλιστής πρωθυπουργός της Πορτογαλίας βγήκε ενισχυμένος από τις κοινοβουλευτικές εκλογές της Κυριακής: το κόμμα του απέσπασε με βάση τα σχεδόν οριστικά αποτελέσματα 36,65% των ψήφων και τουλάχιστον 106 από τις 230 έδρες του Κοινοβουλίου, έναντι 86 στις εκλογές του 2015. Δεν εξασφάλισε μεν κοινοβουλευτική πλειοψηφία και ήδη δήλωσε έτοιμος να επαναλάβει την «εμπειρία» της συμμαχίας με το (ριζοσπαστικό) Μπλοκ της Αριστεράς και τους Κομμουνιστές. Το κόμμα του θα έχει όμως αδιαμφισβήτητα την πρωτοκαθεδρία σε ένα Κοινοβούλιο όπου η πυξίδα έχει στραφεί προς τα Αριστερά. Ακόμα μία διαφορά με την Ισπανία: το ακροδεξιό VOX ετοιμάζεται να λάβει στις επερχόμενες εκλογές ένα 10%. Στην Πορτογαλία, αντίθετα, το ακροδεξιό «Αρκετά!» με το ζόρι εξέλεξε έναν βουλευτή, αποσπώντας 1,3% των ψήφων.

ΓΥΡΙΣΕ ΣΕΛΙΔΑ. Αριστος τακτικιστής, ο Αντόνιο Κόστα είχε καταφέρει το 2015 να συγκροτήσει μία κυβέρνηση μειοψηφίας, παρότι είχε ηττηθεί τότε από τους (κεντροδεξιούς) Σοσιαλδημοκράτες, χάρη στη στήριξη του Μπλοκ της Αριστεράς και των Κομμουνιστών: μία συμμαχία της Αριστεράς με κοινό στόχο να γυρίσει τη σελίδα της λιτότητας. Η κυβέρνησή του μάλιστα έχει δεχθεί επαίνους τόσο και από τις Βρυξέλλες για τον τρόπο με τον οποίο συνδύασε τη δημοσιονομική πειθαρχία με μέτρα προώθησης της ανάπτυξης έπειτα από την ύφεση και τη λιτότητα της πορτογαλικής κρίσης χρέους (2010-2014). Στην επινίκια ομιλία του, ο Κόστα δήλωσε πως οι ψηφοφόροι ενέκριναν τη συμμαχία που συνήφθη το 2015 και θέλουν να συνεχιστεί, επεσήμανε όμως πως ο ίδιος σκοπεύει να διαπραγματευτεί και με το οικολογικό κόμμα PAN (Ανθρωποι – Ζώα – Φύση), το οποίο αύξησε τις έδρες του από μία στις τέσσερις.

Το Μπλοκ της Αριστεράς, που εξασφάλισε όπως και το 2015 19 έδρες, δήλωσε ήδη «έτοιμο να διαπραγματευτεί» με τους Σοσιαλιστές «μία συμφωνία που θα διασφαλίζει τη σταθερότητα της χώρας» – έχοντας θέσει βέβαια ως προϋπόθεση την ανατροπή της εργασιακής μεταρρύθμισης (αναπλήρωση των αργιών, των υπερωριών και της αποζημίωσης για απόλυση). Υπό όρους πρόθυμοι για συνεργασία δήλωσαν και οι Κομμουνιστές, που αποδυναμώθηκαν ωστόσο πέφτοντας από τις 17 στις 12 έδρες. Μεγάλοι ηττημένοι των εκλογών, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, που πέφτει από τις 89 στις 77 έδρες, και το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα, το οποίο εξέλεξε μόλις πέντε βουλευτές έναντι 18 που διέθετε. Κάποιοι αναλυτές θεωρούν πως ο Κόστα, που έχει ως σημαία του τη «σταθερότητα», ενδέχεται αυτή τη φορά να «επιτύχει την πλειοψηφία με μεταβλητές γεωμετρίες», αρκούμενος σε «ad hoc συμφωνίες» με την Αριστερά για την έγκριση νόμων. Αλλοι, ωστόσο, προειδοποιούν πως η νέα θητεία του θα είναι περισσότερο ασταθής, πρωτίστως λόγω του λιγότερο ευνοϊκού μακροοικονομικού πλαισίου.