Τριμερής συμμαχία στα ενεργειακά με το βλέμμα σε Τραμπ – Ερντογάν

Προβληματισμό προκαλούν η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αποσύρει τα αμερικανικά στρατεύματα από τη Βόρεια Συρία και η ενίσχυση των τουρκικών στρατευμάτων στην περιοχή. Η απόφαση αυτή ανακοινώθηκε την παραμονή της Τριμερούς Συνόδου Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου και εκ των πραγμάτων επιδρά στην ατμόσφαιρα της συνάντησης. Η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται να μιλάει με δύο γλώσσες, καθώς ο υπουργός Μάικ Πομπέο πριν από λίγες ημέρες, από την Αθήνα, καταδίκασε τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ. Η κίνηση Τραμπ ωστόσο δείχνει ότι οι Αμερικανοί δεν είναι διατεθειμένοι να τα σπάσουν με τον Ερντογάν, ενδεχομένως επειδή υπερισχύει η επιθυμία τους να κρατήσουν την Τουρκία σε δυτική τροχιά.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα έχει την ευκαιρία να πληροφορηθεί άμεσα τη θέση της Αιγύπτου, όπως και ο Νίκος Αναστασιάδης, στη σημερινή συνάντηση με τον πρόεδρο της χώρας Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι. Τα αιγυπτιακά μέσα ενημέρωσης καλύπτουν λεπτομερώς τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και η επίσκεψη του έλληνα πρωθυπουργού στο πλαίσιο της Τριμερούς προβάλλεται ήδη με εκτενή ρεπορτάζ. Ο έλληνας πρωθυπουργός μιλώντας χθες στη μεγαλύτερη εφημερίδα της Αιγύπτου, «Al Ahram», επισήμανε: «Η Τουρκία παραβιάζει κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο συνοδεύοντας αυτές τις προκλητικές ενέργειες με μια ακραία και αντιπαραγωγική ρητορική. Οι πρόσφατες κινήσεις της Τουρκίας στο οικόπεδο 7 της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελούν την τελευταία και πιο προκλητική τουρκική κίνηση».

Η Αίγυπτος καταδικάζει σταθερά την παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου από την πλευρά της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ. Οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται σε κακό σημείο εδώ και καιρό λόγω της στήριξης της Αγκυρας στους Αδελφούς Μουσουλμάνους. Ο Ερντογάν, μάλιστα, κατά την ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, αμφισβήτησε τη νομιμότητα του αιγύπτιου προέδρου και εξέφρασε την πεποίθηση ότι ο ΟΗΕ θα διερευνήσει τις συνθήκες θανάτου του Μοχάμεντ Μόρσι. Το Κάιρο αντέδρασε με οργή και κατηγόρησε τον τούρκο πρόεδρο ότι υποστηρίζει την τρομοκρατία και προσπαθεί να προκαλέσει χάος στη Μέση Ανατολή. Επιπλέον, ο τούρκος πρόεδρος αποχώρησε από γεύμα που παρέθετε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ επειδή στο ίδιο τραπέζι καθόταν ο πρόεδρος της Αιγύπτου.

Στον παραπάνω καμβά να προστεθεί ότι η Τουρκία και η Αίγυπτος υποστηρίζουν διαφορετικές κυβερνήσεις στη Λιβύη – η χώρα είναι κομμένη στα δύο. Η Τουρκία απειλεί να οριοθετήσει ΑΟΖ με τη Λιβύη, θίγοντας τόσο τα αιγυπτιακά όσο και τα ελληνικά συμφέροντα.

Χώρα-κλειδί για το φυσικό αέριο. Η Αίγυπτος είναι χώρα-κλειδί σε ό,τι αφορά το φυσικό αέριο, καθώς είναι ταυτόχρονα και παραγωγός (με το υπερκοίτασμα ΖΟΡ στην ΑΟΖ της) και κόμβος μεταφοράς. Επίσης, με δική της πρωτοβουλία έχει διαμορφωθεί το East Med Gas Forum στο οποίο συμμετέχουν όλες οι χώρες της περιοχής (Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος, Ισραήλ, Ιορδανία, Παλαιστίνη, Ιταλία, εμμέσως και η Γαλλία). Η Τουρκία δεν έχει κρύψει την ενόχλησή της για τον αποκλεισμό της από αυτό το ενεργειακό φόρουμ και από το μοίρασμα του φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο. Ούτε από τη συμμαχία Καΐρου – Αθήνας – Λευκωσίας, η οποία είναι ιδιαίτερα προηγμένη σε ορισμένους τομείς.

Η Τριμερής Σύνοδος θα καταλήξει στην έκδοση κοινού ανακοινωθέντος, το οποίο μεταξύ άλλων αναμένεται να καταδικάζει την τουρκική προκλητικότητα, ενώ θα συζητηθούν και το ζήτημα των θαλασσίων ζωνών και μια τριμερής συμφωνία για επενδύσεις. Πέραν των άλλων θεμάτων που θα δημιουργήσουν μια τουρκική επέμβαση στη Βόρεια Συρία σε μια περιοχή που κατοικείται από Κούρδους και η δημιουργία ασφαλούς ζώνης – που για την Αγκυρα σημαίνει ότι θα ελέγξει την πιθανή οδό εξόδου των πετρελαίων του ιρακινού Κουρδιστάν προς τη Μεσόγειο -, υπάρχουν φόβοι για αύξηση των προσφυγικών ροών.

Το Προσφυγικό. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στη συνέντευξή του στην «Al Ahram», αναφέρθηκε και στο Προσφυγικό, επισημαίνοντας τη σημαντικότατη αύξηση των μεταναστευτικών/προσφυγικών ροών προς την Ελλάδα μέσω Τουρκίας. Και τόνισε ότι η χώρα μας εντείνει την επιτήρηση στα θαλάσσια και στα χερσαία σύνορά της ζητώντας και από την Τουρκία να εντείνει τις δικές της προσπάθειες και να αυξήσει την επιτήρηση της ακτογραμμής της. Ο Πρωθυπουργός ανέφερε ότι από τον Μάιο μέχρι σήμερα έχει σημειωθεί αύξηση στις εισόδους κατά 241% σε σχέση με πέρυσι, ενώ μόνο τον Σεπτέμβριο εισήλθαν στην ελληνική επικράτεια περίπου 11.000 άτομα. «Προσπαθούμε να επισπεύσουμε τις διαδικασίες ασύλου προβαίνοντας και σε ορισμένες τροποποιήσεις στο νομοθετικό πλαίσιο, ώστε όσοι δικαιούνται άσυλο να το λαμβάνουν σε σύντομο χρονικό διάστημα και όσοι δεν το δικαιούνται να μπαίνουν άμεσα σε διαδικασία επιστροφής. Παράλληλα ζητούμε από τους εταίρους μας στην ΕΕ μεγαλύτερη αλληλεγγύη και συνεργασία στο πλαίσιο της συνολικής προσέγγισης της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής, η οποία θα πρέπει να δίνει τη δέουσα βαρύτητα και στην αντιμετώπιση των αιτιών που οδηγούν στον ξεριζωμό» υπογράμμισε.