«Κυνηγάμε την επιθυμία του κόσμου {LF}να ακούσει μουσική»

Ο Σπύρος Σιμεγιάτος είναι μουσικός του δρόμου και εδώ και έξι χρόνια στήνει και παρουσιάζει μια μίνι συναυλία στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου που προσελκύει πολύ κόσμο. Αν θέλουμε να μιλήσουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια, ασκεί πολιτισμική διπλωματία, εξάγει το ελληνικό ρεπερτόριο, ντύνει τη μαγική περιοχή με τους ήχους του πιάνου του και των ερμηνευτριών που τον συνοδεύουν – όπως τώρα την υπέροχη Μαρούλα Κασκαβέλη. Εντάξει, ταυτόχρονα πρέπει να σημειώσουμε πως η καλογερική είναι βαριά. Δεν είναι εύκολο να εκτίθεσαι στον δρόμο. Μουσικά και επαγγελματικά, έχει ενδιαφέρον, εισπράττεις αδιαμεσολάβητα την αγάπη του κόσμου, έχει όμως παγίδες, δυσκολίες, αγκάθια.

«Τέσσερα πόδια δυνατά. Τα δύο να ανήκουν στη μοναδική Μαρούλα Κασκαβέλη, με τη ζεστή φωνή της, την αγνή αγάπη για τον κόσμο και τον σεβασμό για την τέχνη που υπηρετεί. Τα άλλα δύο να ανήκουν στον ομιλούντα, που βάζει τη σύλληψη της ιδέας και την επιλογή του ρεπερτορίου, το πιάνο, άλλη μια φωνή, το κουβάλημα, την έρευνα, την επιλογή και την αγορά του εξοπλισμού, την ηχοληψία, τον φωτισμό, τη σκηνοθεσία, τη βιντεολήψη, την επιλογή των πιο όμορφων στιγμών ύστερα από πολύωρη ακρόαση των ηχογραφήσεων, το μοντάζ, το ανέβασμα στο YouTube και κάτι περίεργα κείμενα στο Facebook. Αντί για μια κουτσή κιθάρα, βάλτε ένα κουτσό πιανάκι 15 κιλά, δύο ηχεία από 8 κιλά το καθένα, δύο μπαταρίες από 7 κιλά, δύο προενισχυτές μικροφώνων, έναν προενισχυτή ακουστικών, δύο πολύπριζα, δύο τόμους τραγούδια, τρία σταντ, καλώδια διαφόρων τύπων, μετασχηματιστές, ακουστικά, φώτα, μια βιντεοκάμερα, μια γερή βαλίτσα για να χωράει μέσα τα μισά και να κάθομαι επάνω, κι ένα καρότσι heavy duty για τη μεταφορά, σύνολο κάπου 65 κιλά εξοπλισμός» λέει ο Σπύρος Σιμεγιάτος και μας δίνει την 4η Εντολή να τον ανακρίνουμε, σε ένα πλάτωμα στο κάτω μέρος του Ηρωδείου, στο δεύτερο σπίτι του δηλαδή. Οι μεταβολές του καιρού, η τουριστική κίνηση, το ρεπερτόριο, οι ασκήσεις, οι δυσκολίες, τα ζεστά καλοκαίρια, τα κουβαλήματα, αποκαλύπτουν έναν κόσμο και μια άγνωστη φυλή της μουσικής, που ενίοτε μας έχει τροφοδοτήσει σπουδαία ονόματα – οι παλιότεροι θυμούνται την Ελευθερία Αρβανιτάκη να τραγουδάει στην Ερμού με μέλη της Οπισθοδρομικής, πριν από τη μεγάλη καριέρα της.

Πόσον καιρό είστε εδώ και σε ποιο ακριβώς σημείο;

Είμαστε στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, απέναντι από το Ηρώδειο όταν δεν υπάρχει παράσταση. Εξι χρόνια είμαστε εδώ. Ξεκίνησα από την Αποστόλου Παύλου, τον δρόμο που κατηφορίζει προς το Θησείο. Κάποια στιγμή αναγκάστηκα να φύγω από εκεί γιατί ήλθαν άλλοι μουσικοί που είχαν πιο δυνατό ήχο. Αποφάσισαν να το κάνουνε πόστο δικό τους. Εγώ παίζω πιάνο, έχει μια διαδικασία να στήσω και να ξεστήσω, δεν είναι ευέλικτο, άρα ήταν ασύμφορο. Συνήθως έρχομαι εδώ λοιπόν.

Τι όργανα έχετε;

Κουβαλάω ένα ηλεκτρικό πιάνο που έχει αρκετά φυσικό ήχο, δεν έχει αυτοματισμούς. Δεν είναι δηλαδή αρμόνιο. Τραγουδάω και συνήθως έχω κάποια τραγουδίστρια μαζί μου.

Ποιες τραγουδίστριες έχετε;

Αυτό το καλοκαίρι μεγάλο κομμάτι των εμφανίσεων ανέλαβε η Μαρούλα Κασκαβέλη που το πήρε ζεστά εξαρχής. Να σημειώσω πως η δουλειά αυτή πέραν του ερμηνευτικού κομματιού έχει και άλλες δυσκολίες, π.χ. η αναμονή για το πόστο, η υπομονή. Γι’ αυτό δεν βλέπεις πολλούς. Θέλει σωματική δύναμη και υπομονή.

Εδώ έρχονται άλλοι μουσικοί;

Συνήθως πάντα υπάρχει μουσικός. Μέχρι το βράδυ εναλλάσσονται καλλιτέχνες στο ίδιο μέρος, πολλών ειδών.

Εντάσεις δημιουργούνται;

Μέσω των ντεσιμπέλ, όχι κανονικές βέβαια. Οταν έρχονται 5-6 άτομα με τύμπανα και αποφασίζουν να παίξουν – παρότι έχεις πάει από νωρίς στο σημείο για να μπορείς να παίξεις όταν γλυκάνει ο ήλιος – και σκεπάζουν με τον ήχο των τυμπάνων, αυτό αρκεί να σε κάνει να φύγεις…

Με τον νόμο τι γίνεται; Σας διώχνουν;

Το θεσμικό πλαίσιο δεν υπάρχει για τη μουσική του δρόμου, είναι δύσκολο κιόλας. Πρέπει να είσαι μέσα σε αυτό για να καταλάβεις πώς λειτουργεί. Δεν μπορείς από ένα γραφείο να οριοθετήσεις τα πράγματα. Εδώ κυνηγάμε την επιθυμία του κόσμου να ακούσει μουσική. Υπάρχει πάντα μεγάλη αβεβαιότητα αν θα παίξουμε και λόγω καιρού, βροχής, ή λόγω κάποιων αποφάσεων, από αυτούς που είναι η δουλειά τους να ρυθμίζουν τους άλλους. Μπορεί να περάσει η Δημοτική Αστυνομία και να μας πει πως «σήμερα δεν παίζετε». Οχι συχνά όμως. Εχουμε δείξει κι εμείς ένα πρόσωπο, καλό, ευγενές, που αναδεικνύει μια όψη του ελληνικού πολιτισμού. Μας αγκαλιάζει ο κόσμος. Εχει φτιαχτεί ένα δεδομένο δηλαδή που είναι δύσκολο να ανατραπεί.

Αυτά τα έξι χρόνια παρατηρείτε τις μεταβολές του τουρισμού φαντάζομαι.

Η αλήθεια είναι πως εγώ απευθύνομαι και στους Ελληνες – έχω ελληνικό ρεπερτόριο – και στους ξένους τουρίστες που θέλουν να ανακαλύψουν ένα μέρος του ελληνικού πολιτισμού και δεν αναζητούν τόσο κάποια διεθνή ακούσματα. Δεν απευθύνομαι στους τουρίστες που κατεβαίνουν από τον Παρθενώνα και ψάχνουν τα McDonald’s. Είχα καλό αποτέλεσμα στη δουλειά μου ακόμη και όταν είχε ξεσπάσει η κρίση, το 2015 που είχαν ακυρωθεί οι περισσότερες παραστάσεις στο Ηρώδειο – ο κόσμος ερχόταν εδώ και λυτρωνόταν με τη μουσική μας!

Ερχονται και ξανάρχονται κάποιοι ξένοι κάθε καλοκαίρι;

Ναι, βέβαια, υπάρχουν άνθρωποι που έρχονται στην Ελλάδα για 3-4 μέρες και περνάνε από εδώ κάθε μέρα ή έρχονται και τον επόμενο χρόνο και μας αναζητούν.

Τι ρεπερτόριο έχετε;

Πριν εμφανιστώ στον πεζόδρομο έπαιζα κυρίως τα δικά μου τραγούδια, όμως δεν είχα την κατάλληλη τεχνική κατάρτιση για να τα παίξω όπως ήθελα, έτσι με αφορμή μια παρέα που έπαιζε ρεμπέτικα, μπήκα σε αυτό το είδος. Σιγά σιγά βέβαια άρχισα να προσθέτω τραγούδια μεταγενέστερα: Μίκης, Χατζιδάκις, Λοΐζος, Ξαρχάκος, Καλδάρας, Μικρούτσικος. Καταξιωμένους μεγάλους δημιουργούς.

Εχει αλλάξει ο τουρίστας μέσα στα χρόνια;

Αυτό εγώ δεν το πολυαναλύω γιατί δεν ξέρω η θήκη με τα ψιλά (σ.σ.: τα λεφτά που εισπράττει) – που είναι το απόλυτο στατιστικό – πώς κατανέμεται από Ελληνες ή ξένους.

Καλύτερα τα οικονομικά σας τώρα;

Είναι πιο αποδοτική η εργασία και σιγά σιγά μπορώ να δουλεύω λιγότερες μέρες. Αυτό ναι.

Πόσες ώρες;

Αυτό είναι ένα δύσκολο κομμάτι, το πιο δύσκολο μάλλον. Ερχόμαστε όλη μέρα, είναι αφιερωμένη όλη σε αυτό, ξεχνάμε κάθε άλλη απόλαυση του καλοκαιριού. Κάθε καλοκαίρι μένω στην Αθήνα εδώ και έξι χρόνια και δεν μου δημιουργείται η διάθεση για κάποιο νησί, γιατί η επικοινωνία και η επαφή που έχουμε τον κόσμο είναι πολύτιμη. Πολλές φορές ερχόμαστε στις 2 το μεσημέρι για να εξασφαλίσουμε πως θα παίξουμε στις 7 το απόγευμα. Είμαστε εδώ, απολαμβάνουμε τη φύση, ίσως και τη δουλειά του προηγούμενου μουσικού, πιάνουμε το σημείο και αρχίζουμε. Μπορεί να πάμε και μέχρι τις 11.30 το βράδυ.

Με καύσωνα παίζετε;

Οταν δεν μπορεί ο κόσμος να καθίσει να μας ακούσει δεν έχει νόημα να παίζουμε. Εμείς μπορούμε να τον αντέξουμε τον καύσωνα – αν δεν μπορεί όμως ο ακροατής; Απευθυνόμαστε σε περαστικούς. Το πρόγραμμά μας δεν έχει διάρκεια δέκα τραγούδια, φτάνουμε τα ογδόντα. Μια Καθαρή Δευτέρα, ειδικές μέρες ας πούμε, μου έχει τύχει να είμαι εδώ από μεσημέρι μέχρι αργά το απόγευμα.

Πώς είναι η εμπειρία;

Εχω κάνει πολλά πράγματα στη ζωή μου που πρόσκαιρα με γέμιζαν αλλά αυτό το προϊόν του ελληνικού πολιτισμού δεν ανταγωνίζεται τίποτε.

Τι είναι η μουσική του δρόμου; Είστε κάπως πρεσβευτής της ελληνικής μουσικής; Ψυχαγωγία, ντύσιμο του τοπίου με ήχους απλώς;

Πολλά πράγματα μαζί. Σε μια πόλη που κατακλύζεται από θόρυβο, η δουλειά μας είναι κάποια μελωδική όαση σε όποια κενά από τσιμέντο υπάρχουν. Μια λύτρωση για μένα τον ίδιο και τον κόσμο από σκέψεις, το άγχος τους, ένας άλλος τρόπος να οργανώσει κανείς τα πράγματα, λιγότερο οριοθετημένη. Μέσα από την αυτοδιαχείριση και τη συμμετοχή των πολλών. Μια δουλειά όπου υπάρχει η δέσμευση στον ακροατή, δεν έχεις ωράριο και εργοδότη. Είναι μια δουλειά που μπορεί να συμβαδίσει με ανάγκες αυτού που την κάνει. Δεν θα του προσφέρει εύκολα μια θέση κύρους στην κοινωνία αλλά επαφή και αγάπη με το κοινό – και θα μπορέσει να την κάνει με τους δικούς του ρυθμούς.

Χειμώνα πού είστε;

Για κάποιους μήνες δεν εμφανίζομαι σχεδόν καθόλου, μόνον κάποιες Κυριακές μεσημέρι με καλό καιρό. Υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορεί να κάνει κάποιος με τη μουσική για να εξελιχθεί, δεν αρχίζει και τελειώνει σε λάιβ. Σίγουρα μεγάλο μέρος του χειμώνα ακούω μουσική, διευρύνω το ρεπερτόριό μου, κάνω ακροάσεις, πρόβες, γνωρίζω καινούριους ανθρώπους για να φτιάξω τις προϋποθέσεις συνεργασίας για το καλοκαίρι.

Συνήθως τραγουδούν μαζί σας γυναίκες.

Με τις γυναίκες το κοινό παρατηρώ πως είναι πιο ανοιχτό. Οι άλλες γυναίκες πλησιάζουν άφοβα την τραγουδίστρια. Υπάρχει αυτή η άνεση στο αγκάλιασμα.

Τα παιδιά;

Είναι οι πρώτοι και καλύτεροι ακροατές μου, τα σέβομαι πολύ. Δεν έχουν καταγραφές τόσο ώστε να έχουν προκαταλήψεις, οπότε έλκονται από τα πολύ φυσικά πράγματα. Από τα πρωταρχικά. Εκφράζουν τον ενθουσιασμό τους μέσω του χορού, πλησιάζουν με περιέργεια, ακουμπάνε τα πλήκτρα. Και σίγουρα ενθουσιάζουν το κοινό που ενθαρρύνεται να δώσει προσοχή. Εχουν περάσει και σημαντικοί καλλιτέχνες, έχουμε ανταλλάξει κουβέντες, δεν θέλω να πω ονόματα, μου δώσανε όμως κουράγιο…

Πού γεννηθήκατε αλήθεια;

Γεννήθηκα στην Ανω Κυψέλη, παλιότερα είχα κλίση στις εικαστικές τέχνες, μετά το λύκειο, που ήταν πιεστική εποχή, υπήρχε ανάγκη έκφρασης. Πήγα στη Σχολή Σταυράκου, για σκηνοθεσία, δεν τέλειωσα, πήγα φαντάρος, ασχολήθηκα με το κόσμημα. Τεχνικός χειροποίητου κοσμήματος, μετά έκανα πωλήσεις σε τουριστικά νησιά.

Η μουσική πώς ήλθε;

Εκανα μαθήματα πιάνου από την Δ’ Δημοτικού, μου άρεσε να κάθομαι στο πιάνο και να αυτοσχεδιάζω, είχα και μια κιθάρα που ανήκε στον θείο μου τραγουδιστή Βαγγέλη Σιμεγιάτο. Πέθανε νέος, πριν από 20 χρόνια. Η καταγωγή του πατέρα μου είναι από την Κεφαλονιά και της μάνας μου από τη Νάξο. Ο θείος μου έφυγε για την Αμερική, τον γνώρισα όμως, περνάγαμε μαζί τα καλοκαίρια. Δεν ήταν αυτός που με ενέπνευσε, μπορεί όμως να υπήρχε κάποιο γονιδιακό στοιχείο που εκφραζόταν μέσα μου. Και ο παππούς μου ήταν ψάλτης στην Κεφαλονιά.

Σε μαγαζιά εργάζεστε;

Οχι πια πολύ, έρχομαι εδώ γιατί με εκφράζει καλύτερα. Πιάνο κυρίως παίζω. Και έχω παίξει σε μαγαζιά παλιότερα ολόκληρες σεζόν. Εχω καλομάθει από τον πεζόδρομο.

Σχολείο είναι;

Είναι. Εχει και τις παγίδες του. Οπως το να παίζεις κάθε μέρα αυτό που ζητάει ο κόσμος εκ του ασφαλούς. Πρέπει να παίζεις και άλλα πράγματα – να φτιάξεις γκάμα. Οχι γνωστά, και λίγο πιο άγνωστα, έχω βάλει ρεμπέτικα, ας πούμε, που εκφράζουν έναν υπόγειο κόσμο. Που έχουν μεγάλο πλούτο, μέσα από την ποικιλομορφία τους.

«Υπάρχουν κανόνες που όλοι σεβόμαστε»

Δίσκο έχετε κάνει;

Σε δισκογραφική δεν πήγα ποτέ να χτυπήσω την πόρτα. Εκ των πραγμάτων είμαι μουσικός του δρόμου.

Θυμάμαι στον πεζόδρομο τον Γιώργο Γαβαλά, πολυμουσικό και συνεργάτη του Μανώλη Ρασούλη…

Ο τελευταίος χίπις. Πίστευε πολύ σε αυτό που έκανε, τον πρόλαβα. Τραγουδούσαμε δίπλα δίπλα στο Θησείο πριν έλθουν οι τυμπανιστές. Στη μέση της Αποστόλου Παύλου.

Πώς παίζουν εδώ οι περισσότεροι;

Οργανο πάνω σε κάτι προηχογραφημένο αλλά και ακουστικά ρεμπέτικα από γκρουπάκια, πιο οργανωμένοι που παίζουν έντεχνα. Γενικά η κιθάρα ή το πνευστό θα το δει κάποιος πιο συχνά λόγω βάρους και ευκολίας. Αλλοι παίζουν τζαζ με τρομπέτα, υπάρχει εδώ και κλασικός κιθαρίστας, έχει ποικιλομορφία το μέρος. Λίγο – πολύ γνωριζόμαστε μεταξύ μας αφού πρέπει να υπάρξει συνεννόηση για τους χώρους. Υπάρχουν βασικοί κανόνες που όλοι σεβόμαστε. Ο ένας είναι όταν πάει κάποιος αυτοπροσώπως να πιάσει χώρο, δεν μπορεί να πάει κάποιος αργότερα να του τον πάρει.

Μέχρι πότε θα είστε εδώ;

Εχει τελειώσει ως έναν βαθμό η σεζόν. Συνήθως έπαιζα βράδυ μόνον τον Αύγουστο που έκλεινε το Ηρώδειο, τώρα τον Οκτώβριο θα κάνω 3-4 μεροκάματα. Οταν είναι δύο άτομα, πρέπει να είναι πολύ αποδοτικό. Θα παίξουμε μεσημέρι που δεν είναι τόσο δυνατός ο ήλιος. Θα έλθει πρώτα ο ένας στις 11 με το πρώτο καρότσι (πιάνο, σταντ, σταντ για μικρόφωνο). Το 2ο έχει ηχεία, καλώδια, μπαταρίες, πολύπριζο.

Κινητή συναυλία!

Το κατά δύναμιν! Ακριβώς απέναντι από το Ηρώδειο μας βρίσκουν, έχει και τσιμεντένιο πάγκο για να κάθεται ο κόσμος. Είναι ενεργειακό μέρος, με ωραία θέα, σύνδεση με το παρελθόν. Κάποιοι πολλοί σημαντικοί άνθρωποι πέρασαν από εδώ. Να πω πως το εγώ έχει παραγκωνίσει το εμείς, ακόμη και οι ματιές μας λείπουν. Η μουσική λειτουργεί σαν χάδι στα αφτιά του κόσμου, υπάρχει διάθεση για άνοιγμα. Ο κόσμος έρχεται κοντά μας κι ένα μπράβο είναι σημαντικό για εμάς.

Η συμπεριφορά του κόσμου μεταβάλλεται όταν σας ακούει;

Βέβαια. Μπορεί να τρέχουν αγχωμένοι και ξαφνικά ακούν κάτι και τους βάζει σε άλλη διάθεση. Σταματούν, αντιλαμβάνονται πως υπάρχει άλλος κόσμος. Μπορεί να κάτσουν. Περπατάνε πιο χαλαροί μετά σίγουρα. Η μουσική με έκανε να αποδεχτώ πολλά πράγματα, να δω πως αυτά που αναζητώ είναι πολύ απλά. Η μουσική πάντα λειτουργεί λυτρωτικά.