Οταν η άγνοια σκοτώνει

Ως γνωστόν, η πρόληψη σώζει ζωές και η άγνοια σκοτώνει. Χαρακτηριστική περίπτωση ο ομότιμος καθηγητής κ. Θεόδωρος Λιανός, που στα «ΝΕΑ» της Τρίτης 24 Σεπτεμβρίου υποστηρίζει ότι «ο νόμος περί απαγόρευσης του καπνίσματος σε καφενεία και εστιατόρια μειώνει σημαντικά την ευχαρίστησή μου διότι μου αφαιρεί τη δυνατότητα να απολαμβάνω μαζί με την μπίρα μου και λίγο καπνό» και ότι «τα μαγαζιά εστίασης και διασκέδασης θα πρέπει να επιλέγουν εάν θα είναι για καπνιστές ή για μη-καπνιστές», γιατί θεωρεί ότι «είναι σωστό να απαγορεύεται το κάπνισμα μόνο σε χώρους όπου πηγαίνει κανείς κατ’ ανάγκη».

Ο κ. Λιανός, αν και έγκριτος οικονομολόγος, φαίνεται να αγνοεί ή να παραγνωρίζει το γεγονός ότι οι εργαζόμενοι που δουλεύουν στα καφενεία και στα εστιατόρια εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα εξαιτίας των καπνιστών, όπως είναι ο ίδιος, με βλαβερές συνέπειες για την υγεία τους.

Σε μελέτη που πραγματοποιήσαμε το 2007 διαπιστώσαμε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα τοξικών ουσιών εξαιτίας του καπνού, στα εστιατόρια, στα μπαρ και στα καφενεία της χώρας μας. Πολλές από αυτές τις ουσίες είναι καρκινογόνες και προκαλούν σοβαρά προβλήματα υγείας, όχι μόνο στους πελάτες, αλλά κυρίως στους εργαζομένους, οι οποίοι εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα σε πολύωρη καθημερινή βάση. Γι’ αυτό, άλλωστε, μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε ΗΠΑ, Ιρλανδία και Σκωτία διαπίστωσαν ότι μετά την απαγόρευση του καπνίσματος επήλθε σημαντική μείωση, της τάξης του 17% – 26%, των αναπνευστικών διαταραχών των εργαζομένων σε μπαρ και εστιατόρια. Στην Ελλάδα πεθαίνουν περίπου 1.000 μη καπνιστές τον χρόνο εξαιτίας της έκθεσής τους στο παθητικό κάπνισμα εντός της οικίας τους, στο εργασιακό τους περιβάλλον ή σε χώρους διασκέδασης. Αρκετοί δε απ’ αυτούς πιθανότατα εργάζονταν σε μπαρ, εστιατόρια και καφενεία όπου επιτρέπεται το κάπνισμα.

Επιπλέον, ο κ. Λιανός φαίνεται να αγνοεί ή να παραγνωρίζει το γεγονός ότι για τους περισσότερους εργαζομένους, κυρίως νέους και νέες που δουλεύουν σε μπαρ, καφενεία και εστιατόρια, η συγκεκριμένη εργασία δεν αποτελεί απαραίτητα ελεύθερη επιλογή ανάμεσα σε άλλες εναλλακτικές ασχολίες, αλλά τη μοναδική δυνατότητα που έχουν για να εξασφαλίσουν τα προς το ζην. Για όλους αυτούς τους λόγους, η Πολιτεία έχει την υποχρέωση να εφαρμόζει μέτρα απαγόρευσης που ισχύουν σε όλες σχεδόν τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, προκειμένου να προστατέψει την υγεία των εργαζομένων αυτών, οι οποίοι ξεπερνούν τους 100.000 στη χώρα μας, από την ανεύθυνη επιθυμία «απόλαυσης» ορισμένων συμπολιτών μας. Και σε επιθυμίες που κοστίζουν ζωές δεν υπάρχουν άλλοθι, ούτε συγχωρείται η άγνοια.

Ο Γιάννης Τούντας είναι καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής