Το διπλωματικό οχυρό απέναντι στη «Γαλάζια Πατρίδα»

Διπλωματικό οχυρό απέναντι στους σχεδιασμούς για τη «Γαλάζια Πατρίδα» οικοδομεί η Αθήνα μετά τη ρηματική διακοίνωση της Λιβύης, που αμφισβητεί το δικαίωμα έρευνας και εκμετάλλευσης της Ελλάδας νοτιοδυτικά και νότια της Κρήτης. Μία κίνηση η οποία σύμφωνα με διπλωματικές πηγές φέρει τουρκική υπογραφή και αποτελεί μέρος του σχεδιασμού της Αγκυρας, στο πλαίσιο της διεκδίκησης του δικού της ζωτικού χώρου στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο, με δημιουργία τετελεσμένων τα οποία θα της επιτρέψουν να παραμείνει ρυθμιστικός παράγοντας στο ενεργειακό παιχνίδι. Μία διεκδίκηση η οποία περνά μέσα από το «γκριζάρισμα» περιοχών του Αιγαίου και γύρω από την Κρήτη, αλλά και διεύρυνσης των τετελεσμένων της κατοχής στην Κυπριακή Δημοκρατία. Το τουρκικό σχέδιο υπό το όνομα «Γαλάζια Πατρίδα» επικοινωνήθηκε αρχικά από τον υπουργό Αμυνας, Χουλουσί Ακάρ, ο οποίος και ήταν ο πρώτος που τράβηξε την προσοχή με τη δημοσιοποίηση των χαρτών των μαξιμαλιστικών διεκδικήσεων της Αγκυρας από το Αιγαίο μέχρι την Κρήτη αλλά και στην κυπριακή ΑΟΖ. Από τότε ο Ακάρ για να τεκμηριώσει το «γκριζάρισμα» επιχειρούσε να βάλει και άλλους «παίκτες» στον χορό των διεκδικήσεων, με πρώτο και εύκολο υποψήφιο, λόγω της πολιτικής κατάστασης που επικρατεί στη χώρα, τη Λιβύη, δεδομένων και των στενών σχέσεων της κυβέρνησής της με την Αγκυρα.

Οι χάρτες του Ακάρ, για τη «Γαλάζια Πατρίδα» το 2018, υποστήριζαν ότι η Ελλάδα έχει υφαρπάξει 39.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα από την υφαλοκρηπίδα της Λιβύης, επιχειρώντας επί της ουσίας να αποδείξει ότι η Αθήνα στερεί τα κοινά σύνορα Τουρκίας – Λιβύης, προαναγγέλλοντας εξελίξεις. Εξελίξεις οι οποίες ήρθαν με ρηματική διακοίνωση από τη νόμιμη κυβέρνηση της Λιβύης, που επιδόθηκε στην Αθήνα στις 8 Αυγούστου (σύμφωνα με ρεπορτάζ του «Βήματος») μετά την υπογραφή των συμβάσεων που υπεγράφησαν στις 27 Ιουνίου μεταξύ Αθήνας και της κοινοπραξίας Total – ExxonMobil και ΕΛΠΕ για έρευνες σε δύο περιοχές νοτιοδυτικά και δυτικά της Κρήτης.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ. Η Αθήνα απάντησε επίσης με ρηματική διακοίνωση, η οποία δεν έχει δημοσιοποιηθεί, ωστόσο σύμφωνα με πληροφορίες ήταν σε εξαιρετικά αυστηρό τόνο, καλώντας τη Λιβύη να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, στο πλαίσιο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Οι πρώτες ενδείξεις που προμήνυαν τις εξελίξεις, πάντως, εμφανίστηκαν – σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ» – πριν από τη ρηματική διακοίνωση και ενώ η Ελλάδα ζούσε σε εκλογικό πυρετό. Το θέμα «Λιβύη», που στην πραγματικότητα είχε τουρκική υπογραφή, ήταν από τα ζητήματα που περίμεναν τον νέο υπουργό Εξωτερικών, Νίκο Δένδια, από την ημέρα ανάληψης των καθηκόντων του και έθεσαν σε συναγερμό το ΥΠΕΞ. Αμέσως ξεκίνησε ένας αγώνας δρόμου, ώστε να μην υπάρξει εκμεταλλεύσιμο κενό, λόγω της αλλαγής κυβέρνησης, με την ελληνική διπλωματία να οχυρώνεται στην πραγματικότητα απέναντι την Αγκυρα, η οποία υπήρξε ο ενορχηστρωτής και να προβλέπει τις επόμενες κινήσεις, καθώς η Λιβύη ήταν μία σημαντική μεν, αρχική δε, «προειδοποιητική βολή».

Στον πρώτο που τέθηκε το ζήτημα ήταν στον ιταλό υπουργό Εξωτερικών, Ενζο Μοαβέρο Μιλανέζι, ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα, επίσης στις 8 Αυγούστου, ενημερώθηκε αναλυτικά από τον Δένδια, καθώς λόγω και της κοινής γεωγραφίας, η Ρώμη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις που συνδέονται με την Τρίπολη. Εκτός από τη ρηματική διακοίνωση με την οποία η Αθήνα απάντησε στη Λιβύη, το θέμα πλέον αντιμετωπίζεται ως μέρος της εξέλιξης της τουρκικής προκλητικότητας, που άρχισε να εκδηλώνεται με έμπρακτη αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας, με δούρειο ίππο τη Λιβύη, τέθηκε από τον ΥΠΕΞ στη συνέχεια στους ομολόγους του στη Γαλλία, την Αίγυπτο και τη Γερμανία, ενώ έγινε η απαραίτητη ενημέρωση τόσο σε αξιωματούχους της ΕΕ, όσο και του ΟΗΕ, με την ελληνική διπλωματία να επιχειρεί να δημιουργήσει ισχυρά στεγανά απέναντι στη «Γαλάζια Πατρίδα». Σύμφωνα με πληροφορίες η Αθήνα έχει εκφράσει τη δυσαρέσκειά της και σε εκπροσώπους της τουρκικής πλευράς, τονίζοντας ότι τέτοιες κινήσεις δεν συμβάλλουν στο πλαίσιο των προσπαθειών αποκλιμάκωσης της έντασης και ενός εποικοδομητικού διαλόγου.

ΣΤΟΝ ΠΟΜΠΕΟ. Σε αυτή την κατεύθυνση αξιοποιήθηκαν στον μέγιστο βαθμό και οι επαφές Δένδια στη Νέα Υόρκη, με την Αθήνα να προβάλλει το θέμα ως απτό παράδειγμα προσπάθειας αμφισβήτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας όπως αυτά απορρέουν από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Οι εξελίξεις στο θέμα της τουρκικής προκλητικότητας θα τεθούν επί τάπητος και στον αμερικανό ΥΠΕΞ Μάικ Πομπέο στη σημερινή συνάντησή του στην Αθήνα με τον Νίκο Δένδια. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι η Ελλάδα εκτιμά ότι η αναβάθμιση των σχέσεων με τις ΗΠΑ που σηματοδοτείται και από τη νέα αμυντική συμφωνία, η οποία θα υπογραφεί σήμερα στην Αθήνα, αναβαθμίζει την Ελλάδα, που αποκτά νέα σημασία για τους ευρύτερους σχεδιασμούς ασφαλείας και άμυνας των συμμάχων της στην περιοχή και τη θωρακίζει. Στη συνάντηση αυτή άλλωστε θα επιδιωχθεί από την Αθήνα να διεκδικήσει και πολιτικές δηλώσεις και εξασφαλίσεις απέναντι στο θέμα των προκλήσεων.