Τι αλλάζει στον νέο ποινικό χάρτη

Με το βλέμμα στραμμένο στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, η κυβέρνηση χαράσσει  τις αλλαγές στον νέο ποινικό χάρτη, υλοποιώντας τις προεκλογικές δεσμεύσεις της για τροποποιήσεις σε συγκεκριμένες διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, που θα αποτελέσουν και τη βάση για τη λειτουργία και την απονομή της ποινικής δικαιοσύνης στη χώρα μας.

Κατά τη διάρκεια της χθεσινής συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου παρουσιάστηκαν από τον υπουργό Δικαιοσύνης Κώστα Τσιάρα οι προτάσεις για αλλαγές στους Κώδικες (Ποινικός Κώδικας και Κώδικας Ποινικής  Δικονομίας), καθώς και οι προτάσεις που συνδέονται με το θεσμικό πλαίσιο της Διαμεσολάβησης.

Στόχος του υπουργού Δικαιοσύνης είναι μετά την ολοκλήρωση του έργου των νομοπαρασκευαστικών επιτροπών οι σχετικές διατάξεις να φτάσουν το ταχύτερο δυνατό προς ψήφιση στη Βουλή.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αλλαγές και οι τροποποιήσεις που αφορούν σε  ρυθμίσεις σχετικές με αδικήματα για την τρομοκρατία, ακολουθούν τις ευρωπαϊκές οδηγίες, ώστε να υπάρχει εναρμόνιση του εθνικού δικαίου με το ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο. Επιπλέον, έρχονται αλλαγές και στις διατάξεις για την τιμωρία των βασανιστηρίων, καθώς πολλές φορές η Ελλάδα έχει βρεθεί υπόλογη στο δικαστήριο του Στρασβούργου για παραβίαση της σχετικής διάταξης που τιμωρείται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Μία ακόμα νομοθετική ρύθμιση, που περιλαμβάνεται στις προωθούμενες προτάσεις, που έχει στα χέρια του ο υπουργός Δικαιοσύνης, αφορά στον  ορισμό αναπληρωτή εισαγγελέα Διαφθοράς, στα… πρότυπα του θεσμού του οικονομικού εισαγγελέα για τον οποίο έχει προβλεφθεί και αναπληρωτής εισαγγελικός λειτουργός. Σύμφωνα με την πρόταση αυτή, ως αναπληρωτής  θα ορίζεται και πάλι αντεισαγγελέας Εφετών, αλλά νεότερος στην ιεραρχία της Δικαιοσύνης, από τον επικεφαλής του θεσμού.

Οι κυριότερες αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα, σύμφωνα με  πληροφορίες, κινούνται σε άξονα αυστηροποίησης των διατάξεων που δίνουν το δικαίωμα σε κρατουμένους να λαμβάνουν τακτικές άδειες από τη φυλακή, καθώς και εκείνων που συνδέονται με την υφ’ όρων απόλυση με ηλεκτρονική επιτήρηση, το γνωστό δηλαδή βραχιολάκι.

ΟΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ. Επί της ουσίας πρόκειται για διατάξεις για τις οποίες είχαν από την αρχή διατυπωθεί ενστάσεις από την Ενωση Εισαγγελέων Ελλάδος. Συγκεκριμένα, κατά τις ίδιες πληροφορίες, η αυστηροποίηση του νομοθετικού πλαισίου για τη χορήγηση αδειών σε πολυισοβίτες, οι αλλαγές στην υπό όρους αποφυλάκιση κρατουμένων με βραχιολάκι, η επαναφορά της δωροδοκίας από πλημμέλημα σε κακούργημα, η ποινική αναβάθμιση της κατοχής μολότοφ σε κακούργημα, καθώς και οι αλλαγές στο νομικό πλαίσιο για την τιμωρία δραστών που διαπράττουν κλοπές και διαρρήξεις   αποτελούν τον «πυρήνα» των επερχόμενων αλλαγών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι για τη μετατροπή της ενεργητικής δωροδοκίας από κακούργημα σε πλημμέλημα είχε διατυπώσει ανησυχία η Ομάδα Εργασίας του ΟΟΣΑ. Σε σχετική ανακοίνωση που είχε εκδοθεί για το θέμα αυτό, πριν από την έναρξη της ισχύος του νέου Ποινικού Κώδικα, αναφερόταν ότι οι αλλαγές που επέφερε η Ελλάδα παραβιάζουν τη Σύμβαση του ΟΟΣΑ κατά της δωροδοκίας.

Η Ομάδα Εργασίας του ΟΟΣΑ για τη Δωροδοκία εξέφραζε συγκεκριμένα   την ανησυχία της για το γεγονός ότι η αλλαγή αυτή μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις όπως το κλείσιμο τρεχουσών ερευνών και διώξεων που σχετίζονται με τη διαφθορά, αλλά και να παρεμποδίσει ενδεχομένως τη διεθνή συνεργασία σε μελλοντικές υποθέσεις διαφθοράς.

Από την πλευρά του, πάντως, ο υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Τσιάρας μιλώντας προ ημερών από το βήμα σε συνέδριο της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων για τους νέους Κώδικες, είχε τονίσει πως «δεν αμφιβάλλει κανείς ότι οι νέοι Κώδικες είναι ένα σπουδαίο εγχείρημα (…)».

ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ. Ωστόσο, διευκρίνισε πως «είναι μια προσπάθεια που αδικήθηκε από τον τρόπο και τον χρόνο στον οποίο προωθήθηκε και λέω ότι αδικήθηκε αυτή η εσπευσμένη εφαρμογή καθώς οδήγησε σε αποφάσεις δικαστηρίων που προσέκρουαν στο κοινό περί δικαίου αίσθημα». Δίνοντας το στίγμα της επόμενης ημέρας, ο υπουργός τόνισε πως η βούληση της κυβέρνησης είναι να προωθήσει άμεσα τις αναγκαίες αλλαγές και να τροποποιήσει τις διατάξεις που πρέπει να βελτιωθούν. «Η κυβέρνηση επιλέγει την εξισορρόπηση και επιλέγει τη θεσμική οδό» ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας πως η νομοπαρασκευαστική επιτροπή συμπίπτει με τα μέλη της τελευταίας επιτροπής.