Περιβάλλον και ανάπτυξη μπορούν να συμβαδίσουν

Με αφορμή την εξαιρετικά κρίσιμη συζήτηση περί κλιματικής αλλαγής ξαναμπήκε στην παγκόσμια πολιτική συζήτηση το περιβάλλον και η προστασία του. Στο πλαίσιο αυτό η εξαγγελία του έλληνα Πρωθυπουργού για το κλείσιμο όλων των λιγνιτικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικού από το βήμα της διάσκεψης για το κλίμα στη Νέα Υόρκη χαιρετίστηκε με ενθουσιασμό από την κοινή γνώμη. Βέβαια τις ίδιες μέρες κατατέθηκαν στη Βουλή οι συμβάσεις παραχώρησης για έρευνες υδρογονανθράκων στο Ιόνιο και την Κρήτη, παραχωρήσεις που ξεκίνησε η προηγούμενη κυβέρνηση, ενώ από τη ΔΕΘ ο κ. Μητσοτάκης έβαλε εκ νέου θέμα μερικής εκτροπής του Αχελώου, θέμα για το οποίο υπάρχουν αποφάσεις του ΣτΕ αλλά και του δικαστηρίου της ΕΕ.

Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πληρώσαμε πολλά χρήματα για κατασκευή νέας λιγνιτικής μονάδας και αναβάθμιση παλαιών, με απόφαση προηγούμενων κυβερνήσεων.

Ενώ, λοιπόν, η εξαγγελία είναι από μόνη της πολύ θετική, εάν μπει στο πλαίσιο της ελληνικής πραγματικότητας μοιάζει με πυροτέχνημα και δημιουργεί πολλά ερωτήματα σε σχέση με τις αποφάσεις προηγούμενων κυβερνήσεων μέλη των οποίων είναι στη Βουλή. Γιατί δεν μίλησε κανείς στο παρελθόν ώστε να αποφύγουμε άσκοπη οικονομική και περιβαλλοντική ζημιά;

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ελλάδα είναι διαχρονικά πολύ πίσω στην εφαρμογή και τον σεβασμό της περιβαλλοντικής νομοθεσίας με τεράστιο κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος (π.χ. ακόμα πληρώνουμε πρόστιμα για χωματερές). Η προστασία του περιβάλλοντος έχει πολλές διαστάσεις και στο θέμα αυτό η Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ πολύ συνεπής. Η προστασία και διαχείριση των υδάτων, η ποιότητα του αέρα, το ζήτημα των προστατευόμενων περιοχών και ο σεβασμός τους, η πολιτική για τα αυθαίρετα, η πολιτική του αιγιαλού, η στάση απέναντι στα προστατευόμενα είδη, η διαχείριση των απορριμμάτων, είναι μερικοί μόνο από τους τομείς στους οποίους είτε αργήσαμε πολύ, είτε ακόμα δεν έχουμε προσαρμοστεί.

Διαχρονικά η στάση της ελληνικής πολιτείας ήταν αντιπεριβαλλοντική, πάντα με τη δικαιολογία της ανάπτυξης και τις ανάγκες της οικονομίας.

Το περιβάλλον και η ανάπτυξη μπορούν να συμβαδίσουν με άλλους όρους φυσικά, με τρόπο βιώσιμο και ρεαλιστικό. Η ανάπτυξη είναι μια πολυεπίπεδη διαδικασία και πρέπει να διαφοροποιείται ανάλογα με τις συνθήκες και τις πραγματικότητες κάθε περιοχής. Δυστυχώς στην Ελλάδα έχουμε επιλέξει μια πολύ κοντόφθαλμη αναπτυξιακή πολιτική με κύριο στόχο τα γρήγορα αποτελέσματα και την ικανοποίηση τοπικών και συντεχνιακών συμφερόντων, χωρίς καμιά μακροπρόθεσμη και βιώσιμη λογική, προσαρμοσμένη στις σύγχρονες προκλήσεις και ανάγκες.

Η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και απαιτείται μια σειρά γενναίων αποφάσεων για την εφαρμογή μια συνολικής πολιτικής που θα είναι προσαρμοσμένη στην αντιμετώπισή της. Οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής ενδέχεται να είναι πολύ σημαντικές και δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο και αυτό δεν μπορεί να γίνει με λογικές πυροτεχνημάτων

Ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης είναι γενικός γραμματέας της Ελληνικής Ενωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, πρόεδρος του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες και πρώην αντιδήμαρχος Αθηναίων