Ηχοδύναμα

Μπραμς, Σούμαν, Μπετόβεν: Κοντσέρτα για πιάνο, Κλάουντιο Αράου, Συμφωνική Ορχήστρα της SWR, SWR Classic, 3 cd, Profil

Από 13 ετών στον Μεσοπόλεμο, ο χιλιανός πιανίστας Κλάουντιο Αράου συντάραξε τη μουσική ζωή της χώρας του και, αμέσως μετά, του Βερολίνου, της Ευρώπης και τελικά του κόσμου. Οι δεξιότητες, η δύναμη και η ευαισθησία του που δεν χανόταν ποτέ, τον κατέστησαν πολύ γρήγορα σημείο αναφοράς στην τέχνη του. Μία σημαντική ιδιαιτερότητα του Αράου ήταν ότι πίστευε, μέχρι το τέλος της ζωής του, ότι για να δώσει κανείς την πλήρη εικόνα ενός συνθέτη πρέπει να ερμηνεύει το σύνολο του έργου του και όχι μόνον τμήματα από αυτό. Και το έκανε ο ίδιος επί δεκαετίες, για τους κυριότερους τουλάχιστον συνθέτες με τη μουσική των οποίων συνδέθηκε. Ο Μπετόβεν και ο Μπραμς του Αράου, ειδικά τα κοντσέρτα τους για πιάνο, έχουν δώσει μεγάλες στιγμές στη δισκογραφία που παραμένουν επιτακτικές όσα χρόνια και αν περάσουν. Τώρα, τα αρχεία της SWR, προσθέτουν νέες αναγνώσεις του σε κάποια από αυτά τα ακρογωνιαία έργα. Η αρχή είχε γίνει λίγο καιρό πριν με τη συλλογή των εκεί ηχογραφήσεών του για σόλο πιάνο και τώρα προστίθενται και τα δύο κοντσέρτα του Μπραμς, το Τρίτο και το Τέταρτο του Μπετόβεν και εκείνο του Σούμαν, με μαέστρους τους Ινμπαλ, Μπουρ και Μπερτίνι και με εξαιρετικά καλό στερεοφωνικό ραδιοφωνικό ήχο. Ολα αυτά, είναι σημαντικά νέα αποκτήματα της δισκογραφίας και δεν χρήζουν περισσότερων συστάσεων.

Μπετόβεν: Το «Εκτο κοντσέρτο» για πιάνο, το Δεύτερο Κοντσέρτο το Κοντσέρτο WoO 4, Σοφί Μαγιούκο Βέτερ, πιάνο, Συμφωνική του Αμβούργου, Πέτερ Ρουζίσκα, OΕHMS

Δεν είναι εύκολο να πει κανείς το ίδιο για την πρώτη παγκόσμια ηχογράφηση του «Εκτου Κοντσέρτου» του Μπετόβεν για πιάνο. Το έργο, που δεν υπάρχει, είναι μία μουσικολογική ανακατασκευή από σημειώσεις, από μία εντελώς ημιτελή χειρόγραφη παρτιτούρα του Μπετόβεν. Η ανακατασκευή θεμιτή για λόγους έρευνας, αλλά η ιδέα ότι μιλάμε για ένα «Εκτο Κοντσέρτο», ίσως και να προσβάλει τον συνθέτη, που μάλλον θα γινόταν έξαλλος, όσο και τον ακροατή, που θα έπρεπε να είναι περισσότερο προειδοποιημένος, κάτι που συμβαίνει στο φυλλάδιο του δίσκου, αλλά και που πρέπει κανείς να τον αγοράσει για να το διαβάσει… Τέλος πάντων, πάντα είναι καλό να έρχεται κάποιος σε επαφή με τα προϊόντα της έρευνας, αρκεί να έχει πρώτα πλήρη συνείδηση ότι πρέπει να τα δει ως τέτοια και όχι ως μουσική που αντιπροσωπεύει τον δημιουργό τους. Η κατάρα των μουσικών σχεδίων που έμειναν ανολοκλήρωτα κυνηγάει, ειδικά τα τελευταία χρόνια, πολλούς μεγάλους συνθέτες, ιδίως λόγω της ανάγκης της βιομηχανίας για «κάτι νέο που θα πουλήσει». Ανάμεσά τους, μόνον ο Μπραμς είχε φροντίσει όσο μπορούσε να ξεφύγει. Σαν να έβλεπε αιώνες μπροστά, είχε καταστρέψει ο ίδιος προσωπικά όχι μόνον σημειώσεις αλλά και ολόκληρα τελειωμένα έργα του που δεν τον αντιπροσώπευαν – η τελειομανία του τον είχε οδηγήσει στο άλλο άκρο. Και, δυστυχώς, αυτά, σήμερα μας λείπουν. Για το «Εκτο Κοντσέρτο» του Μπετόβεν για πιάνο πάντως, που εδώ είναι (καλά) ηχογραφημένη η πρώτη παγκόσμιά του, δεν μπορεί να πει κανείς το ίδιο…

Τσαϊκόφσκι: Οι συμφωνίες, συμφωνικά έργα, τα κοντσέρτα για πιάνο, Τσέχικη Φιλαρμονική, Κίριλ Γκερστάιν, πιάνο, Σεμιόν Μπίσκοφ, 7 cd, DECCA

Οι έξι συμφωνίες του Τσαϊκόφσκι, αλλά και η «Συμφωνία Μάνφρεντ», τα κοντσέρτα του για πιάνο, η Σερενάτα για έγχορδα και η «Francesca da Rimini» είναι το πρώτο προϊόν μιας νέας σημαντικής συνεργασίας: αυτής του σπουδαίου ρώσου μαέστρου Σεμιόν Μπίσκοφ με την Τσεχική Φιλαρμονική, την οποία ανέλαβε πριν από λίγο καιρό, ύστερα από τον πρώιμο θάνατο του επίσης σπουδαίου Τσέχου Γίρι Μπελοχλάβεκ. Εκτός από την «Παθητική» και τη «Μάνφρεντ» που είχαν εκδοθεί και μεμονωμένα, όλες οι άλλες ηχογραφήσεις εκδίδονται τώρα για πρώτη φορά. Ενας νέος κύκλος Τσαϊκόφσκι με τέτοιου βεληνεκούς ερμηνευτές, είναι σημαντικό νέο στη δισκογραφία. Η «Παθητική» είχε ορισμένες ιδιαιτερότητες δυσανάλογες με την αξία των σπουδαίων αυτών ερμηνευτών – και πάντως μιλάμε για εντελώς υποκειμενικές παραμέτρους που δεν πρέπει να βρίσκουν σύμφωνους τους πάντες. Ισως ήταν αποτέλεσμα της τότε νέας σχέσης του μαέστρου με την Ορχήστρα. Ομως, και αυτά, έμειναν γρήγορα πίσω. Και έχουμε τώρα έτσι εδώ (μια περίπου πλήρη) σπουδαία ανάγνωση του ορχηστρικού Τσαϊκόφσκι που ήρθε για να μείνει.