Κι όμως, έχουν αποσπαστεί αρχαία και επί ΣΥΡΙΖΑ

Μετά την πρόσφατη ανακοίνωση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για απόσπαση των αρχαίων από τον σταθμό Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη και επανατοποθέτησή τους ύστερα από την κατασκευή του μετρό έχουν δημιουργηθεί σχηματικά δύο αντιτιθέμενες πλευρές. Από τη μία, η κυβέρνηση, ο δήμαρχος – και πολιτικός μηχανικός – Κωνσταντίνος Ζέρβας, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, αρχαιολόγοι και τεχνοκράτες. Από την άλλη, ο ΣΥΡΙΖΑ, ο τέως δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης, επίσης ορισμένοι αρχαιολόγοι και τέως στελέχη του υπουργείου Πολιτισμού (όπως η τέως γενική γραμματέας Μαρία Βλαζάκη, την άποψη της οποίας φιλοξένησαν το περασμένο Σάββατο τα «Πρόσωπα»). Οι τελευταίοι υποστηρίζουν ότι η μετακίνηση των αρχαίων θα «τραυματίσει» το μνημείο και εμμένουν στην ανάδειξη – έκθεσή τους εκεί όπου βρέθηκαν.

Καθώς η δημόσια συζήτηση προχωρά, ωστόσο, αποκαλύπτονται παράμετροι για τη διαμάχη, τις οποίες το ευρύ κοινό δεν γνώριζε εξαρχής. Μία από αυτές φέρνουν σήμερα στο φως «ΤΑ ΝΕΑ» δημοσιεύοντας και σχετικό φωτογραφικό υλικό. Σύμφωνα με πληροφορίες, λοιπόν, πριν από δύο χρόνια 20 μέτρα από τις εν λόγω αρχαιότητες στον σταθμό Βενιζέλου (10+10 από τις δύο πλευρές) αποσπάστηκαν μέσα σε διάστημα δυόμισι μηνών με τη «μέθοδο Κορρέ», από το όνομα του αρχιτέκτονα μηχανικού που ειδικεύεται στη μεταφορά αρχαιοτήτων. Οι αρχαιότητες αυτές προβλεπόταν να μετακινηθούν και με την απόφαση του 2014 και με την απόφαση του 2017 για τεχνικούς λόγους (δημιουργία φρεατίων). Με αυτόν τον τρόπο, επί κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ και δημαρχίας Μπουτάρη, εφαρμόστηκε εν μέρει η λύση την οποία σήμερα επικρίνει η αξιωματική αντιπολίτευση. Οσοι γνωρίζουν το θέμα εξηγούν πως ήταν επιβεβλημένο να μετακινηθούν τα συγκεκριμένα μέρη και πως με την απόφαση του 2014 δεν θα επανατοποθετούνταν, ενώ με την απόφαση του 2017 ένα μέρος τους θα επανερχόταν στον σταθμό.

Από τις μέχρι τώρα τοποθετήσεις μάλιστα των αρμόδιων υπουργών και αρχαιολόγων προκύπτει ότι αυτή είναι ακριβώς η μέθοδος με την οποία θα αποσπασθεί και θα επανατοποθετηθεί το υπόλοιπο τμήμα, με τη δυνατότητα να επανατοποθετηθούν και όσα ήδη αποσπάσθηκαν. Είναι η λύση με την οποία συμφωνούν πολλοί αρχαιολόγοι, την άποψη των οποίων εκφράζει στη δημόσια συζήτηση ο ακαδημαϊκός Μιχάλης Τιβέριος (άρθρο του επίσης φιλοξένησαν τα «Πρόσωπα» το Σάββατο), που κάνει λόγο για επανατοποθέτηση σε ποσοστό 80%-85%.

Εντύπωση σε όσους παρακολουθούν τη διαμάχη δημιουργεί, εξάλλου, το γεγονός ότι ποτέ δεν ετέθη ζήτημα για τις σημαντικές αρχαιότητες που βρέθηκαν το 2012 στον σταθμό της Αγίας Σοφίας (ανάμεσά τους, το μνημειακό κρηναίο οικοδόμημα του 4ου αιώνα, σχήματος Π, που βρισκόταν σε χρήση τουλάχιστον ως τον 7ο αιώνα και κοσμούνταν με ημικυκλικές κόγχες). Αντιθέτως, εξαρχής αποφασίστηκε η απόσπαση και η (εν μέρει) επανατοποθέτησή τους (για την Ιστορία, πάντως, μέχρι σήμερα τα 73 μέτρα του μαρμαρόστρωτου δρόμου βρίσκονται σε «αποθήκη»). Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, εξάλλου, είχε συμφωνήσει δύο φορές υπέρ του αρχικού σχεδιασμού, ενώ το 2014 γνωμοδότησε υπέρ της απόσπασης και ανάδειξης των μνημείων με επανατοποθέτησή τους εντός του σταθμού. Στη συνέχεια βέβαια, το 2017, άλλαξε θέση και γνωμοδότησε υπέρ της λύσης in situ.

ΧΡΟΝΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Το ζητούμενο παραμένει πότε θα ολοκληρωθεί το μετρό Θεσσαλονίκης. Με πρόσφατη συνέντευξή του ο υπουργός Μεταφορών Κώστας Αχ. Καραμανλής τοποθέτησε την κατασκευή του ενιαίου έργου στις αρχές του 2023 (πληροφορίες κάνουν λόγο έως τον Απρίλιο). Κατήγγειλε μάλιστα έναν «μύθο» που διαχέεται σε φιλικά Μέσα του ΣΥΡΙΖΑ, ότι το μετρό θα ήταν έτοιμο το 2020 ή το 2021. «Αυτό δεν ισχύει, γιατί ο ίδιος ο διευθύνων σύμβουλος της Αττικό Μετρό επί ΣΥΡΙΖΑ έχει δηλώσει ότι με τη λύση του ΣΥΡΙΖΑ το μετρό δεν θα ήταν έτοιμο ούτε το 2024» αναφέρει ο Καραμανλής. Οσο για το κόστος των εργασιών, επισήμανε ότι η λύση ΣΥΡΙΖΑ θα στοίχιζε τουλάχιστον 25-30 εκατ. ευρώ ακριβότερα. Πάντως ακόμη και με τους νεότερους σχεδιασμούς βρίσκεται σε εκκρεμότητα η ανασκαφή ενός στρέμματος που συνδέεται με την είσοδο στον σταθμό Βενιζέλου. Κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο να βρεθούν κι εκεί σημαντικές αρχαιότητες, οπότε θα απαιτηθούν νέες λύσεις με το ανάλογο κόστος σε χρήμα και χρόνο.