Παλινόρθωση; Εστω και της καρικατούρας…

Εντάξει, να μην αλλάζει η ομάδα που κερδίζει. Αλλά να μην αλλάζει ούτε η ομάδα που χάνει; Να παραμένει μια ρητορική πεισματικά ίδια, ένα μείγμα καταγγελίας και εχθροπάθειας, σαν να μην έχει μεσολαβήσει τίποτε από τότε που τα πάντα καταγγέλλονταν και τα πάντα υπέκειντο στον πολακικό κανόνα μόνοι μας και όλοι σας;

Α ναι, τα μέσα ενημέρωσης «λιβανίζουν» όλο τους άλλους. Λάθη; Φυσικά κάναμε και λάθη, έπρεπε να ήμασταν πιο «πράσινοι», να δώσουμε περισσότερα και πιο γρήγορα, αλλά έτσι κι αλλιώς από επικοινωνία μείναμε μετεξεταστέοι – δεν μπορέσαμε να «επικοινωνήσουμε» σωστά το κυβερνητικό μας έργο. Μόνο που από την ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στο Βελλίδειο ήταν σαν να έλειπε ένα βασικό πραγματολογικό στοιχείο: το αποτέλεσμα των εκλογών της 7ης Ιουλίου. Δύο μήνες από το βράδυ εκείνης της Κυριακής, ο πρώην πρωθυπουργός δείχνει να επαναπαύεται στην ερμηνεία της μη ήττας. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχασε, ποιος χάνει με 31,5%; Κι αν δεν κέρδισε, είναι επειδή η κυβέρνησή του «δεν επέδειξε την αποφασιστικότητα που χρειαζόταν για να σπάσει τα παράκεντρα εξουσίας σε όλους τους αρμούς της κρατικής λειτουργίας. Στα υπουργεία, στις τράπεζες, τις ελεγκτικές Αρχές και τη Δικαιοσύνη».

Η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα δεν ήταν απλώς πιο πολιτική απ’ όσο θα σήκωνε το περιβάλλον μιας διεθνούς εμπορικής έκθεσης. Ηταν κάτι περισσότερο και από ομιλία στενού κομματικού ακροατηρίου. Ηταν μια ομιλία που έμοιαζε να κατέβηκε βιαστικά από το ράφι και να αερίστηκε πρόχειρα από τη ναφθαλίνη για να εκφωνηθεί από έναν ομιλητή που ήθελε να ξεχάσει, ή να κάνει τους άλλους να ξεχάσουν, πως στο μεταξύ είχε κυβερνήσει.

Είναι κάτι που φάνηκε και στη συνέντευξη Τύπου. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν επανέλαβε απλώς τον εαυτό του. Εδειξε σαν να μπορεί να υπάρξει μόνο εάν υπάρχει απέναντί του κάποιο διεφθαρμένο «παλιό» για να το καταγγείλει. Αυτό το «παλιό» δεν χρειάζεται να αναστηθεί μόνο του. Φροντίζει εκείνος για την παλινόρθωσή του σαν η παλινόρθωση έστω και της καρικατούρας του «παλιού» να είναι ζωτικής σημασίας για τον ίδιο. Σαν για την επανεκκίνηση του ίδιου να πρέπει να εφευρεθούν εθνικοί εργολάβοι και εξυπηρετήσεις επιχειρηματικών συμφερόντων, μίζες και διαφθορά, κουμπάροι και ντιλ κάτω από το τραπέζι.

Είναι αυτή η αγωνία της παλινόρθωσης διά των εφευρέσεων που μαρτυρά την αδυναμία του Αλέξη Τσίπρα να επανεφεύρει τον εαυτό του. Μοιάζει οξύμωρο για κάποιον που, από τον ριζοσπαστισμό έως τη σοσιαλδημοκρατία και από τον αντισυστημισμό έως την πειθήνια σχέση με τις Βρυξέλλες, φημίζεται για την ευκολία με την οποία αλλάζει ρόλους. Πού αυτοτοποθετείται όμως ο Αλέξης Τσίπρας όταν λέει πως στο δικό του μοντέλο είναι οι αυξήσεις στους μισθούς που φέρνουν ανάπτυξη και όχι η ανάπτυξη που φέρνει αυξήσεις στους μισθούς; Πού αλλού τον οδηγεί το οικονομικό μοντέλο που επαγγέλλεται, εάν όχι στον παλαιοσυριζισμό του 4%, σε εκείνο το κόμμα της διαμαρτυρίας που έχει έτοιμες λύσεις για όλα αλλά μόνο σε εκείνον τον άλλο κόσμο που είναι εφικτός;

Σαν τον Γατόπαρδο του Ντι Λαμπεντούζα, ο Αλέξης Τσίπρας κάνει πως αλλάζει τα πάντα για να μην αλλάξει στο τέλος τίποτε. Είναι μια αδυναμία που απειλεί πρωτίστως τον ίδιο. Μένοντας ίδιος κι απαράλλαχτος, ο Αλέξης Τσίπρας κινδυνεύει να μη χαρακτηρίσει μια ολόκληρη εποχή όπως θα ήθελε. Αλλά να τον ξεπεράσει η εποχή σαν άλλο ένα προϊόν της κρίσης.