Γεννημένη Ευρωπαία

Οι σφοδρότεροι επικριτές είναι οι συμπατριώτες της. Οι γερμανοί Σοσιαλδημοκράτες και Πράσινοι δεν ήθελαν από την αρχή την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πρόεδρο της Κομισιόν. Τώρα την έβαλαν στο στόχαστρο για τα πρόσωπα και τη σύνθεση της Επιτροπής της ΕΕ. Κραυγαλέα περίπτωση είναι ο προτεινόμενος από την Ουγγαρία μελλοντικός επίτροπος Λάσλο Τροκσάνι (Laszlo Trocsanyi). Ο απεσταλμένος του Ορμπαν στις Βρυξέλλες «υποσκάπτει ενεργά το κράτος δικαίου στη χώρα του και παρ’ όλα αυτά θα είναι ο θεματοφύλακας των ευρωπαϊκών αξιών και συνθηκών και υπεύθυνος για τη διεύρυνση της ΕΕ με νέα μέλη. Αυτό είναι κυνισμός» εξανίσταται η Πράσινη Σκα Κέλερ. Η Σοσιαλδημοκράτισσα αντιπρόεδρος της Ευρωβουλής Καταρίνα Μπάρλεϊ ζητά από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να πάρει θέση, εν τέλει η πρόεδρος της Επιτροπής φέρει ευθύνη για τα μέλη της.

Προβλήματα η μελλοντική πρόεδρος ης Κομισιόν δεν έχει μόνο με τα πρόσωπα των υποψήφιων επιτρόπων. Εχει και με τους όρους και την ονομασία των χαρτοφυλακίων. Ειδικότερα με το χαρτοφυλάκιο του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής που αναλαμβάνει ο έλληνας αντιπρόεδρος της Επιτροπής Μαργαρίτης Σχοινάς. «Χρειάζεται συγκεκριμενοποίηση», διότι η Ευρώπη δεν μπαίνει σε αντιδιαστολή με τη μετανάστευση, σχολίασε ο Ζαν – Κλοντ Γιούνκερ, παραβιάζοντας τον βασικό κανόνα για τέτοια αξιώματα: να μη σχολιάζει ποτέ ο προκάτοχος τον διάδοχο. Οι πολιτικοί αντίπαλοι της Φον ντερ Λάιεν την κατηγορούν ότι με την επιλογή του όρου ρίχνει νερό στον μύλο των ακροδεξιών. Αλλά όσοι τη γνωρίζουν, παρατήρησε το «Σπίγκελ», ξέρουν ότι η Χριστιανοδημοκράτισσα ήταν πάντα στα αριστερά και όχι στα δεξιά του κόμματός της.

Δεν ήταν το καλύτερο ξεκίνημα για την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία κατά βάση θα ήθελε να τους έχει όλους ευχαριστημένους στην ΕΕ με τη σύνθεση της Κομισιόν: τους άνδρες και τις γυναίκες, τους Χριστιανοδημοκράτες και τους Σοσιαλδημοκράτες, τους Πράσινους και τους Φιλελεύθερους, τις χώρες του Βορρά και τις χώρες του Νότου, της Ανατολής και της Δύσης. «Αυτό δεν το λες και νέα αρχή» σχολίασε η ελβετική εφημερίδα «Νόιε Τσίρχερ Τσάιτουνγκ». Οι συμβιβασμοί που απαιτούνται για να συγκεραστούν θέσεις και απαιτήσεις που συχνά είναι διαμετρικά αντίθετες δεν αφήνουν περιθώρια για ένα καθαρό, πολιτικό προφίλ της νέας προέδρου της Κομισιόν.

Παρ’ όλα αυτά, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει μια έφεση στους μεγαλόσχημους στόχους, βάζει πάντα μία δόση πάθους στην άσκηση της πολιτικής. Δεν έχανε ευκαιρία να τονίσει στο παρελθόν ότι θέλει μια «διαφορετική Ευρώπη» από τη σημερινή, ότι η ΕΕ δεν πρέπει να μείνει στο σημείο όπου βρίσκεται σήμερα. «Η Ευρώπη που φαντάζομαι για τα παιδιά και τα εγγόνια μου δεν θα είναι μόνο μια χαλαρή Ενωση φυλακισμένων σε εθνικά συμφέροντα κρατών» έλεγε σε μεγάλη συνέντευξή της στην εβδομαδιαία εφημερίδα «Ντι Τσάιτ» το 2016.

Η Φον ντερ Λάιεν μιλάει άπταιστα γαλλικά και αγγλικά. Στο οπτικό της πεδίο δεν ήταν ένα ευρωπαϊκό αξίωμα. Το όνομά της είχε συζητηθεί στο παρελθόν για τη διαδοχή της καγκελαρίου στο Βερολίνο. Αλλά είχε τη φρόνηση να αποσυρθεί έγκαιρα από την κούρσα των υποψηφίων. «Η γενιά μου έχει αναδείξει καγκελάριο και αυτή είναι η Ανγκελα Μέρκελ» είχε παραδεχτεί δημόσια. Κράτησε για τον εαυτό της την επιτυχία να είναι η πρώτη γυναίκα υπουργός Αμυνας της Γερμανίας. Τώρα γίνεται και η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Κομισιόν. Δεν ήταν η πρώτη επιλογή για τη θέση αυτή. Την οφείλει στον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν που ήθελε πάση θυσία να αποτρέψει τον Χριστιανοκοινωνιστή Μάνφρεντ Βέμπερ και να στείλει την Κριστίν Λαγκάρντ στην ΕΚΤ στη Φρανκφούρτη.

Η 60χρονη Φον ντερ Λάιεν είναι μητέρα επτά παιδιών, γιατρός στο επάγγελμα, αλλά και με σπουδές οικονομικών και πολιτικών επιστημών. Για το διδακτορικό της στην ιατρική κατηγορήθηκε για λογοκλοπή. Η Ιατρική Σχολή Αννοβέρου ήλεγξε τις κατηγορίες και το έργο της και διαπίστωσε ότι υπήρχε πλημμελής χρήση τσιτάτων και αναφορών, αλλά δεν αφαίρεσε τον τίτλο της, η επιστημονική επιτροπή έκρινε ότι μπορεί να τον διατηρήσει.

Στην πολιτική μπήκε σχετικά αργά, αλλά τα πρώτα μαθήματα τα πήρε πολύ μικρή, ως κόρη του Χριστιανοδημοκράτη Ερνστ Αλμπρεχτ, ο οποίος χρημάτισε πρωθυπουργός στο ομόσπονδο κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας. Η ίδια εντάχθηκε το 1990 στο Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU), αλλά η πολιτική της καριέρα ξεκίνησε το 2003 ως υπουργού Οικογένειας, Υγείας και Γυναικών στο κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας. Στην κεντρική σκηνή πέρασε το 2005 ως υπουργός Οικογένειας στην πρώτη κυβέρνηση της Μέρκελ.

Πέρασε το 2009 στο υπουργείο Εργασίας ασκώντας κατεξοχήν κοινωνική πολιτική. Από το 2013 ήταν υπουργός Αμυνας και κλήθηκε να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες των ενόπλων δυνάμεων εξαιτίας της χρόνιας υποχρηματοδότησής τους. Καυτηρίασε ανοιχτά ακροδεξιές συμπεριφορές υφισταμένων, ενώ βρέθηκε κατηγορούμενη σε μια υπόθεση εξωτερικών συμβούλων που προσέλαβε για τη μεταρρύθμιση του στρατεύματος και ερευνάται από εξεταστική επιτροπή της Μπούντεσταγκ.

Από τη θέση της προέδρου της Κομισιόν δίνει προτεραιότητα στην πράσινη οικονομία και την ψηφιακή επανάσταση. Ταυτόχρονα, από τη θητεία της στο υπουργείο Αμυνας γνωρίζει από πρώτο χέρι τα θέματα ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ, τη σημασία και τα προβλήματα της φύλαξης των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. Η γνώση του αντικειμένου από τη μελλοντική πρόεδρο της Κομισιόν, σε συνδυασμό με την αντιμετώπιση του Μεταναστευτικού και Προσφυγικού που αναλαμβάνει ο έλληνας επίτροπος για την επόμενη πενταετία, θα αποβεί πολλαπλά ωφέλιμη για την Ελλάδα, που είναι πύλη εισόδου των μεταναστών στην Ευρώπη.