Ο Σχοινάς και {LF}τα παράδοξα {LF}της νέας {LF}Κομισιόν

Ας εστιάσουμε πρώτα στα θετικά. Η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή που παρουσίασε χθες η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τιμά για πρώτη φορά την ισότητα των φύλων, περιλαμβάνει 13 γυναίκες και 14 άνδρες. Εχει τρεις ήδη δοκιμασμένους, και επιτυχημένους, εκτελεστικούς αντιπροέδρους, που επιβεβαιώνουν και τις προτεραιότητές της – μία «Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία» (με την αρμόδια Μαργκρέτε Βεστάγκερ να διατηρεί αναπάντεχα και το χαρτοφυλάκιο του Ανταγωνισμού), μία «Οικονομία στην υπηρεσία των πολιτών», μία «Ευρώπη προσαρμοσμένη στην ψηφιακή εποχή». Εχει και έναν εξίσου άξιο όσο και έμπειρο Ελληνα, τον πρώην εκπρόσωπο της Κομισιόν Μαργαρίτη Σχοινά, για πρώτη φορά σε θέση αντιπροέδρου – μία από τις οκτώ συνολικά.

Για μία «ξεχωριστή τιμή» έκανε λόγο ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, «ψήφο εμπιστοσύνης προς τον ίδιο (τον Μαργαρίτη Σχοινά) αλλά και την Ελλάδα», που «αποδεικνύει ότι η χώρα αναβαθμίζεται πια, σε παράγοντα ισχύος και ανάπτυξης στην ευρωπαϊκή σκηνή». Ο τίτλος που δόθηκε, ωστόσο, στον εκπρόσωπο της Ελλάδας, «Αντιπρόεδρος αρμόδιος για την Προστασία του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής», προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων, πρωτίστως από την Αριστερά. Και αυτός ο τίτλος δεν είναι παρά ένα από τα παράξενα ή παράδοξα της νέας «ευέλικτης, σύγχρονης, ευκίνητης» Κομισιόν που οραματίζεται η πρώην υπουργός Αμυνας της Γερμανίας.

Αντίφαση. Η ίδια η Φον ντερ Λάιεν, που διαδέχεται επισήμως τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ την 1η Νοεμβρίου, διευκρίνισε πως στις αρμοδιότητες του Μαργαρίτη Σχοινά περιλαμβάνεται η μετανάστευση, η κινητικότητα και η ασφάλεια. Ομως η «προστασία του τρόπου ζωής μας» είναι μία φράση που χρησιμοποιεί συχνά η Ακροδεξιά. «Τρομακτική» αποκάλεσε την επιλογή η συμπροεδρεύουσα των ευρωπαίων Πρασίνων Σκα Κέλερ: «Ελπίζουμε πως η πρόεδρος Φον ντερ Λάιεν δεν βλέπει κάποια αντίφαση ανάμεσα στη στήριξη των προσφύγων και τις ευρωπαϊκές αξίες», σχολίασε. «Εκτός συζήτησης να επικυρώσουμε ένα τέτοιο πόστο», ξεκαθάρισε ο γάλλος σοσιαλιστής ευρωβουλευτής Ραφαέλ Γκλικσμάν. «Οι μετανάστες δεν απειλούν τον τρόπο ζωής μας. Η Ακροδεξιά τον απειλεί και αυτός ο τίτλος απηχεί ακροδεξιά συνθήματα», προσυπέγραψε ο Λιντοβίκ Βοέ, γραμματέας της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων. «Βαθιά προσβλητικό» χαρακτήρισε από την πλευρά του τον επίμαχο τίτλο ο βρετανός αντιπρόεδρος των ευρωπαίων Σοσιαλιστών, Κλοντ Μόραες – οι Βρετανοί δεν πρότειναν επίτροπο, μέχρι νεωτέρας ωστόσο έχουν ευρωβουλευτές και αν ο Μπόρις Τζόνσον αναγκαστεί να ζητήσει νέα παράταση του Brexit θα αναγκαστούν να προτείνουν και επίτροπο.

Στη δεύτερη θέση του καταλόγου με τα νέα, προτεινόμενα μέλη της Κομισιόν (πρέπει όλοι να περάσουν από ακροάσεις από το Ευρωκοινοβούλιο μεταξύ 30 Σεπτεμβρίου και 8 Οκτωβρίου) που προκάλεσαν αντιδράσεις βρίσκεται αναμφισβήτητα ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης του Βίκτορ Ορμπαν, ο Λάσλο Τρότσανι, που προτάθηκε από τη Φον ντερ Λάιεν να αναλάβει το χαρτοφυλάκιο της Γειτνίασης και της Διεύρυνσης. «Οι αξίες του Κράτους Δικαίου και της Δικαιοσύνης είναι θεμελιώδεις. Πώς μπορούμε να ζητάμε τον σεβασμό τους από τις υπό ένταξη χώρες όταν ο αρμόδιος επίτροπος ήταν υπουργός Δικαιοσύνης σε μία κυβέρνηση που συστηματικά τις παραβιάζει;», διερωτήθηκε ο ευρωβουλευτής του ΚΙΝΑΛ, Νίκος Ανδρουλάκης. Ως «πρόκληση» ή και «τρολάρισμα» χαρακτήριζαν ευρωπαϊκές πηγές τις προηγούμενες ημέρες την προώθηση του Τρότσανι από τον εθνοσιαλιστή Ορμπαν – προσθέτοντας πως πολύ δύσκολα θα περάσει τη σκόπελο του Ευρωκοινοβουλίου.

Δυσπιστία. «Αναστεναγμούς δυσπιστίας», όμως, προκάλεσε σύμφωνα με το Politico (παρότι ήταν ήδη γνωστή) και η ανάθεση του χαρτοφυλάκιου της Οικονομίας στον κεντροαριστερό πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας, Πάολο Τζεντιλόνι. Το ΕΛΚ δεν άργησε να καταστήσει σαφή τη δυσφορία του: «Είναι ιδιαίτερα απογοητευτικό να διορίζεται για μία ακόμα φορά, μετά τον Πιερ Μοσκοβισί, μέλος ενός κόμματος που αμφισβητεί ανοιχτά το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης ως επίτροπος που εποπτεύει την εφαρμογή του», επεσήμανε. Ο Τζεντιλόνι ήταν ο τελευταίος επίτροπος που προτάθηκε, από τη νέα κυβέρνηση συνασπισμού Κινήματος Πέντε Αστέρων (Μ5S) – Δημοκρατικού Κόμματος που συγκροτήθηκε την περασμένη εβδομάδα στην Ιταλία, προς μεγάλη απογοήτευση του Ματέο Σαλβίνι. Η νέα κυβέρνηση συμφώνησε να συντάξει έναν «επεκτατικό προϋπολογισμό» για το 2020, δεσμευόμενη παράλληλα να μη θέσει σε κίνδυνο τα δημόσια οικονομικά – και να επιδιώξει καλές σχέσεις με τις Βρυξέλλες, έπειτα από 15 μήνες συνεχούς κονταροχτυπήματος, πρωτίστως για την οικονομία και τη μετανάστευση, υπό την προηγούμενη κυβέρνηση Λέγκας – M5S. Πληροφορίες ωστόσο θέλουν τη νέα κυβέρνηση να σχεδιάζει να αυξήσει του χρόνου το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 2,3%, από 2,04% φέτος – και ο Τζεντιλόνι θα έχει κεντρικό ρόλο στην αξιολόγηση του κατά πόσο τα δημοσιονομικά σχέδια της πατρίδας του σέβονται τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Ακόμα ένα παράδοξο της νέας Κομισιόν: ένας Ιρλανδός, ο Φιλ Χόγκαν, επωμίζεται το χαρτοφυλάκιο του Εμπορίου – που σημαίνει πως μεταξύ άλλων, θα αναλάβει να διαμορφώσει τις μελλοντικές οικονομικές σχέσεις με τη Βρετανία μετά το Brexit. Η Φον ντερ Λάιεν ερωτήθηκε αν αυτό ήταν ένα εσκεμμένο μήνυμα προς το Λονδίνο. «Το Brexit δεν είναι το τέλος κάποιου πράγματος, αλλά η αρχή μιας μελλοντικής σχέσης», απάντησε χαρακτηρίζοντας τον Χόγκαν «άριστο, πολύ δίκαιο διαπραγματευτή».

Η νέα πρόεδρος της Κομισιόν ερωτήθηκε επίσης για τις δικαστικές έρευνες περί διαφθοράς που εκκρεμούν σε βάρος κάποιων νέων επιτρόπων – της Γαλλίδας Σιλβί Γκουλάρ, νέας επιτρόπου αρμόδιας για την Εσωτερική Αγορά που αναλαμβάνει επικεφαλής και της νέας Γενικής Διεύθυνσης για την Αμυνα, τη Βιομηχανία και το Διάστημα, του Πολωνού Γιάνους Βοϊτσέχοφσκι, της Ρουμάνας Ροβάνα Πλουμπ… Επικαλέστηκε το τεκμήριο της αθωότητας -άλλωστε και η ίδια ελέγχεται στην πατρίδα της για την ανάθεση επικερδών συμβάσεων του υπουργείου Αμυνας, επί ηγεσίας της, σε εξωτερικούς συμβούλους χωρίς την αρμόζουσα επίβλεψη. Εν κατακλείδι, πάντως, έχει δίκιο ο συμπροεδρεύων των ευρωπαίων Πρασίνων Φιλίπ Λαμπέρ: η νέα Κομισιόν «είναι κάτι σαν ταινία με γνωστό πια κάστινγκ αλλά μεγάλη αβεβαιότητα όσον αφορά στην πλοκή».