Αναζητείται διέξοδος για τριμερή στον ΟΗΕ

Σε θρίλερ εξελίσσονται οι προσπάθειες για μια προκαταρκτική συμφωνία (όροι αναφοράς) του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη με τον τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί, προκειμένου να προχωρήσουν σε μια τριμερή συνάντηση με τον γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, που θα στοχεύει στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό.

Μετά τον χθεσινό γύρο συναντήσεων των δύο ηγετών με την ειδική απεσταλμένη του γ.γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό Τζέιν Χολ Λουτ χωρίς να υπάρξει συμφωνία, το ραντεβού ανανεώθηκε για σήμερα, με την υπόμνηση ότι οι προσπάθειες συνεχίζονται, έστω και αν στην αρχή της εβδομάδας κυβερνητικοί αξιωματούχοι στη Λευκωσία δήλωναν ιδιαίτερα αισιόδοξοι, εκτιμώντας ότι είναι πολύ κοντά σε κατάληξη. Επισήμως η ελληνοκυπριακή πλευρά αρνείται να σχολιάσει το σημείο όπου έχει ανακύψει το πρόβλημα, καθώς όπως υπογραμμίζουν οι συνομιλίες συνεχίζονται με σκοπό τη συνομολόγηση συμφωνίας.

Πληροφορίες των κυπριακών ΜΜΕ εμφανίζουν την τουρκοκυπριακή πλευρά να θέτει θέμα χρονοδιαγράμματος, καθώς και συγκεκριμένης κατάληξης των συνομιλιών, με αναφορά και στο status quo εάν δεν υπάρξει συμφωνία. Στα ζητήματα που βάζει η τουρκοκυπριακή πλευρά είναι και η πολιτική ισότητα, ενώ η Λευκωσία θέτει ζήτημα κατάργησης εγγυήσεων.

Ο κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος Πρόδρομος Προδρόμου μετά και τις συναντήσεις της Πέμπτης δήλωσε ότι οι διαβουλεύσεις και η προσπάθεια συνεχίζονται, σημειώνοντας ότι οι συναντήσεις ξεκίνησαν «για να διαμορφωθούν οι όροι αναφοράς και εκεί σκοπεύουμε να καταλήξουμε».

Την ίδια στιγμή ο Αναστασιάδης φέρεται να έχει καταθέσει πρόταση στον Ακιντζί από τις 9 Αυγούστου για τη δημιουργία ενός λογαριασμού ειδικού σκοπού (escrow account), στον οποίο θα κατατίθενται τα έσοδα από την πώληση φυσικού αερίου που θα αναλογούν στους Τουρκοκυπρίους, με την προϋπόθεση η Τουρκία να υιοθετήσει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και να προχωρήσει σε οριοθέτηση ΑΟΖ με την Κυπριακή Δημοκρατία, κάτι που σημαίνει αυτόματα και αναγνώριση της Κύπρου. Κυβερνητικές πηγές δεν επιβεβαιώνουν την πρόταση ως υφιστάμενη, ενώ και ο Προδρόμου αρνήθηκε να σχολιάσει τα δημοσιεύματα…

Προκλήσεις και απειλές. Στο μεταξύ, για επιτάχυνση των ερευνών φυσικού αερίου της Αγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο έκανε λόγο σε δηλώσεις του ο τούρκος υπουργός Ενέργειας Φατίχ Ντονμέζ, επαναλαμβάνοντας την πάγια προειδοποίηση ότι η Τουρκία δεν θα επιτρέψει τετελεσμένα στην περιοχή.

Οι απειλές από την πλευρά της Τουρκίας δεν περιορίζονται στο ενεργειακό πρόγραμμα της Κύπρου, αλλά και στο θέμα του Προσφυγικού, που η Αγκυρα επιχειρεί επίσης να αξιοποιήσει. Σε δηλώσεις του ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απείλησε να ανοίξει τον δρόμο των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη εάν η χώρα του δεν λάβει αρκετή διεθνή υποστήριξη για τη διαχείριση του ζητήματος. «Είτε δίνετε υποστήριξη ή, μας συγχωρείτε, αλλά δεν θα σηκώσουμε αυτό το βάρος μόνοι. Δεν μπορέσαμε να έχουμε βοήθεια από τη διεθνή κοινότητα, για την ακρίβεια από την Ευρωπαϊκή Ενωση», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ερντογάν, με την εκπρόσωπο της Κομισιόν να απαντά σχολιάζοντας τις τουρκικές προειδοποιήσεις ότι η ΕΕ τιμά τις δεσμεύσεις της από τη συμφωνία με τη Τουρκία για το Προσφυγικό. Σημείωσε δε ότι ήδη 5,6 από τα 6 δισ. ευρώ των συμφωνηθέντων κονδυλίων έχουν εκταμιευθεί προς την Τουρκία και ο επίτροπος Αβραμόπουλος παραμένει σε επαφή με τις τουρκικές Αρχές για την υποστήριξη της χώρας αυτής στη διαχείριση των ροών βάσει της Συμφωνίας.

Τον «πόλεμο νεύρων» που ξέσπασε με την ανταλλαγή NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλορίζου, ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία επιχειρεί, εξάλλου, να συντηρήσει η τουρκική φιλοκυβερνητική εφημερίδα «Γενί Σαφάκ», με τίτλο «Πρόσεξε, μην πλησιάσεις». Στο χθεσινό πρωτοσέλιδό της ισχυρίζεται ότι οι δύο χώρες έφτασαν στο όριο ενός θερμού επεισοδίου με την ανταλλαγή NAVTEX, εμφανίζοντας την Ελλάδα ως «υποχωρούσα», καθώς το πολεμικό της ναυτικό δεν αντέδρασε. Επισημαίνεται πως από την πλευρά του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού τονίζεται ότι κανένα επεισόδιο δεν έλαβε χώρα στη συγκεκριμένη περιοχή την Τετάρτη.