Με το βλέμμα στα 60s

Παρότι το «Κάποτε στο… Χόλιγουντ» φαίνεται να έχει διχάσει το ελληνικό κοινό – προφανώς κάποιοι κουράστηκαν με την υπερβολική σινεφιλία του Κουέντιν Ταραντίνο – η πρώτη μεγάλη ταινία που κατά κάποιο τρόπο εγκαινιάζει τη νέα σεζόν, έφτασε στο διόλου ακαταφρόνητο νούμερο των 90.000 (περίπου) εισιτηρίων μέσα σε πέντε μέρες. Καθόλου άσχημη κίνηση αν και θα πρέπει να πούμε ότι οι αίθουσες που φιλοξένησαν την ταινία σε όλη την Ελλάδα ξεπερνούν τις 180.

Από τη δική του πλευρά ο Γούντι Αλεν με την τελευταία δημιουργία του «Μια βροχερή μέρα στη Νέα Υόρκη», άνοιξε μεν σε λιγότερες αίθουσες αλλά δείχνει ν’ αρέσει περισσότερο (πολύ περισσότερο για κάποιους). Ποιος ξέρει; Ισως το ρομαντικό, λιγάκι ρετρό (με την καλή έννοια) σινεμά του 84χρονου αμερικανού δημιουργού, να είναι κάτι που πολύς κόσμος έχει ανάγκη, μια ταινία που μιλά για αξίες κλασικές, που χορεύει πάνω στα συναισθήματα και διακρίνεται από το ανεξίτηλο στον χρόνο χιούμορ του δημιουργού της.

Η αξία του παλιού
Οπως συχνά κατά τη διάρκεια του τρέχοντος καλοκαιριού έχουμε επισημάνει, οι επανεκδόσεις κλασικών ή μη ταινιών έχουν εφέτος προσελκύσει μεγάλο μέρος του κοινού στα θερινά σινεμά καθότι η σοδειά των Α’ προβολής, πλην εξαιρέσεων, είναι μέτρια. Κάποιοι «γλυκάθηκαν» τόσο πολύ από την επιτυχία εκείνων που είχαν πιστέψει από παλιά στις επανεκδόσεις (όπως η εταιρεία Biblioteque για παράδειγμα) που αποφάσισαν να εγκαινιάσουν νέα εταιρεία διανομής μέσα στο τρέχον καλοκαίρι! Ετσι λοιπόν προέκυψε η Summer Classics που ειδικεύεται αποκλειστικώς σε παλιές ταινίες. Από την εν λόγω εταιρεία, αυτή την εβδομάδα βλέπουμε ξανά στις αίθουσες δύο ταινίες που σίγουρα αξίζουν την προσοχή μας. Μοναδικό κοινό σημείο τους το γεγονός ότι και οι δύο είναι παραγωγές του 1968. Η «Νύχτα των ζωντανών νεκρών» του Τζορτζ Ρομέρο και τα «Κλεμμένα φιλιά» του Φρανσουά Τριφό.

Η «Νύχτα των ζωντανών νεκρών» («Night of the living dead», ΗΠΑ, 1968) είναι η ταινία που σφράγισε μια και καλή στο υποσυνείδητο του κόσμου τον όρο ζόμπι. Με αρχικό προϋπολογισμό το ασήμαντο ποσό των 114.000 δολαρίων, τα έσοδα της ανεξάρτητης, ασπρόμαυρης αυτής ταινίας έχουν αγγίξει (ως και το 2017) τα 210 εκατ. δολάρια (κάτι σαν… 263 φορές το μπάτζετ της). Με έναν ευφυή τρόπο, ο Ρομέρο συνδέει τον ωμό τρόμο (για πολύ γερά νεύρα) με την κοινωνικοπολιτική αλληγορία, κάτι που θα επαναλάμβανε στις ταινίες που θα ακολουθούσαν την επιτυχία της: εστιάζοντας στην προσπάθεια επτά ανθρώπων κλεισμένων μέσα σε ένα σπίτι να επιβιώσουν την ώρα που ο μεγαλύτερος πληθυσμός του πλανήτη έχει μετατραπεί σε ζωντανό – νεκρό, μετατρέπει το σπίτι σε μια μικρογραφία της ίδιας της Αμερικής που την εποχή των γυρισμάτων της ταινίας βρισκόταν σε πλήρη σύγχυση, ένα καζάνι τρομακτικών κοινωνικοπολιτικών αναταραχών και αλλαγών σε όλους τους τομείς – από τον φυλετικό ρατσισμό, μέχρι τον πόλεμο του Βιετνάμ. Η «Νύχτα των ζωντανών νεκρών» είναι κάτι σαν σμίκρυνση αυτής της μπερδεμένης κοινωνίας και σε κερδίζει τόσο ως αλληγορία όσο και ως αμιγώς ταινία τρόμου.

Με τα «Κλεμμένα φιλιά» («Baisers volés », Γαλλία, 1968) ο Φρανσουά Τριφό, η «καρδιά» της γαλλικής νουβέλ βαγκ, συνεχίζει να παρακολουθεί τον Αντουάν Ντουανέλ, έναν ήρωα που υποδύθηκε ο ίδιος ηθοποιός, ο Ζαν Πιερ Λεό σε πέντε ταινίες του πρώτου. Ο Αντουάν, εδώ, έχει υπηρετήσει τη στρατιωτική θητεία του και στα 20 του αναζητεί τον εαυτό του σε ένα Παρίσι έκρυθμο. Βρισκόμαστε στην περίοδο των μεγάλων ταραχών στη Γαλλία (1967- 1968) αν και ο Τριφό επιλέγει να αντλήσει ελαφρά ποίηση μέσα από τη θύελλα. Τόσο το εργασιακό, όσο και το συναισθηματικό περιβάλλον του Αντουάν διακρίνονται από πηγαία ευθυμία και χάρη, θα μπορούσες να πεις ότι ο ήρωας κινείται σε ένα περιβάλλον που θυμίζει ανάλαφρη ρομαντική κομεντί του αμερικανικού κινηματογράφου της δεκαετίας του 1930 (ο Τριφό ήταν λάτρης του αμερικανικού κινηματογράφου).

Πάντα στις επανεκδόσεις, βρίσκουμε επίσης την «Dolce Vita» (Ιταλία, 1960), ένα αστικό έπος του Φεντερίκο Φελίνι που κοιτάζει με τον δικό του τρόπο τη Ρώμη των αρχών της δεκαετίας του 1960. Ουσιαστικά πρόκειται για το «οδοιπορικό» ενός δημοσιογράφου στη ζωή των πλουσίων και κοινωνικά προβεβλημένων. Επιδείξεις μόδας, θεαματικές αφίξεις αστέρων, αποτυχημένες και επιτυχημένες απόπειρες αυτοκτονίας, πριγκιπικά παλάτια, η Φοντάνα ντι Τρέβι τη νύχτα και ένας εκπληκτικός Μαρτσέλο Μαστρογιάνι στον ρόλο του δημοσιογράφου. Ο Φελίνι αποτυπώνει την πνευματική και ηθική παρακμή μιας ολόκληρης κοινωνίας, αγαπά και ταυτόχρονα ξορκίζει τη μεγαλοπρέπεια και πάνω απ’ όλα δημιουργεί την πιο ζωντανή ταινία του σινεμά για την πολυαγαπημένη πόλη του, την αιώνια Ρώμη. Αξέξαστες έχουν μείνει πολλές σκηνές της «Dolce Vita», κορυφαία όλων, όμως, εκείνη στη Φοντάνα ντι Τρέβι όπου κολυμπά η θεϊκής ομορφιάς Ανίτα Εκμπεργκ.

Kαι τα καινούργια…

Σε ό,τι αφορά τις νέες ταινίες τώρα. Λίγα πράγματα μπορεί κανείς να περιμένει από τα «Fast & furious Hobbs & Shaw» (ΗΠΑ, 2019) του Ντέιβιντ Λιτς, τελευταία περιπέτεια της ατελείωτης κινηματογραφικής σειράς «Fast & Furious» (όσοι έχουν στο μυαλό τους την πρώτη ταινία του franchise – παραγωγής 2001 – από την οποία άρχισαν όλα, καλύτερα να την ξεχάσουν). Η ένατη ταινία που βλέπουμε σήμερα, θυμίζει κακέκτυπο αστυνομικού buddy movie της εποχής του «Φονικού όπλου» και πατά πάνω στο κλισέ των δύο ατρόμητων μπάτσων, που τρώγονται μεταξύ τους σαν τον σκύλο με τη γάτα, κάτι που υποτίθεται ότι θα πρέπει να μας κάνει να γελάσουμε (και αυτό δεν συνέβη με μένα τουλάχιστον).

Περισσότερο έντιμα αλλά και εντελώς παιδικά είναι τα πράγματα στο κινούμενο σχέδιο «Μπάτε σκύλοι αλέστε 2» («The Secret Life of Pets 2», ΗΠΑ, 2019) των Κρις Ρενό, Τζόναθαν Ντε Βαλ. Συνέχεια κι αυτή, μιας ταινίας του 2006 που είχε πετύχει θέτοντας το ερώτημα «τι κάνουν τα κατοικίδια στο σπίτι όταν λείπουν τα αφεντικά;». Επί της ουσίας η δεύτερη ταινία είναι μια παραλλαγή στο ίδιο θέμα που ωστόσο σε κερδίζει χάρη στα ίδια τα σκίτσα αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι δημιουργοί της «εισχωρούν» στον ψυχισμό των ζώων. Κρίμα όμως που την είδαμε μεταγλωττισμένη.

Προβάλλεται τέλος και το ψυχολογικό θρίλερ «Μητρικό ένστικτο» («Duelles», Γαλλία, 2018) του Ολιβιέ Μασέ Ντεπάς με τους Νέρλε Μπέτενς, Αν Κέζενς, Μεχντί Νεμπού.