Μια δυτική μπούργκα

Στα «ΝΕΑ» της περασμένης Δευτέρας, αναδημοσιεύτηκε από την «Guardian» άρθρο του Μάρτιν Κετλ, ο οποίος καλεί τις μεγάλες όπερες της Ευρώπης να ματαιώσουν την προγραμματισμένη εμφάνιση του διάσημου τενόρου Πλάθιντο Ντομίνγκο. Ως γνωστόν, ο Ντομίνγκο κατηγορείται για σεξουαλική παρενόχληση από τραγουδίστριες και χορεύτριες της όπερας, για πιθανά περιστατικά 30 χρόνων πριν. «Εχει τη συνήθεια να χουφτώνει», λέει ο Κετλ ότι του είχε πει παλιά μια κυρία.

Τι ζητάει ο αρθρογράφος; Την επαγγελματική και καλλιτεχνική εξαφάνιση του τραγουδιστή. Το δημόσιο λιντσάρισμα ενός καλλιτέχνη που κατηγορείται ότι χρησιμοποιούσε όχι τη γοητεία του και το κύρος του αλλά την εξουσία του για να επωφελείται σεξουαλικά. Αναδρομική αυτοδικία, ένας ευσεβιστής δημοσιολόγος σε ρόλο ανώτατου δικαστηρίου. O Ντομίνγκο, ένα βράδυ, είπε σε μια συνάδελφό του: «Πατρίτσια, πρέπει να πας σπίτι σήμερα;». Κανείς δεν υποχρέωνε την Πατρίτσια έστω να απαντήσει. Αλλά, τριάντα χρόνια μετά, η Πατρίτσια κατηγορεί τον τενόρο, λέει ότι «ήταν ο Θεός και πώς μπορείς να πεις όχι σε έναν Θεό», ενώ ένας δημοσιολόγος με ισχύ δίκασε μόνος του, αποφάσισε και διατάζει.

Στον απόηχο της τιμωρίας του πετυχημένου παραγωγού του Χόλιγουντ, Γουάινστιν, έρχονται όλοι οι κήρυκες της πολιτικής ορθότητας να διεκδικήσουν τη δυτική ηθικολογία. Απαγορεύονται τα πάντα. Απαγορεύεται το φλερτ. Οι σχέσεις των ανθρώπων ήσαν και παραμένουν εξουσιαστικές, αλλά ειδικά η σεξουαλικότητα πρέπει να μη διέπεται από καμία εξουσία. Η εξουσία των σωμάτων, περί της οποίας μιλάει ο Φουκό, για τη νέα ηθικολογία των ακτιβιστών κινημάτων όπως το #metoo ισοδυναμεί με βιασμό. Οπως κατανοεί κανείς, έτσι, αυτό που τελικά αθωώνεται είναι ο πραγματικός βιασμός.

Αλλά δεν είναι αλήθεια ότι η καριέρα πολλών γυναικών συχνά περνά από το κρεβάτι του μεγάλου και φτασμένου; Δεν έχει συμβεί πολλές φορές ισχυροί άνδρες σε επιχειρήσεις ή σε επαγγέλματα να χρησιμοποιούν την ισχύ τους για να παρασύρουν εργαζόμενες; Δεν έχει συμβεί η σεξουαλική παρενόχληση να μένει ακριβό μυστικό σε όσες την υπέστησαν, επειδή αν την κατήγγελλαν μπορούσαν να περιμένουν μια τιμωρητική απόλυση ή και μια ακόμα πιο τιμωρητική διαπόμπευση;

Χάρηκα πολύ. Στον πολύπλοκο κόσμο, προφανώς, η απάντηση σε αυτού του τύπου τη βία απαιτεί ατομική γενναιότητα. Εκεί χρειάζονται και τα κινήματα – διεκδικητικά τώρα, όχι αναδρομικά. Αλλά πάντα ο νόμος ήταν το αντικειμενικότερο έως σήμερα μέσο απόδοσης δικαιοσύνης. Μαζί, απαραίτητη είναι και η δημοσιότητα, μέσω της οποίας ο δημόσιος έλεγχος είναι ευκολότερος. Αλλά ποτέ όταν η δημοσιότητα μετατρέπεται σε ηθικολογία που νομιμοποιεί την αυτοδικία φανατικών και, τελικά, αντιδημοκρατικών κινημάτων. Αλίμονο αν στο όνομα της όποιας κοινωνικής ευαισθησίας βάλουμε την μπούργκα στις κοινωνίες μας. Αλίμονο αν τρώμε ανθρώπους

Δεν θα παραπέμψω στον άδικο επαγγελματικό κανιβαλισμό που υπέστη ο Κέβιν Σπέισι. Θα αρκεστώ σε μια άλλη ιστορία. Στην εκπαραθύρωση του σπουδαίου ιστορικού Ιαν Μπουρούμα από την επιθεώρηση «New York Review of Books». Για ποιον λόγο; Επειδή έδωσε βήμα, μετά την οριστική αθώωσή του, σε έναν καναδό ραδιοφωνικό παραγωγό που είχε καταστραφεί έπειτα από κατηγορίες για σεξουαλική παρενόχληση. Τότε, τα κινήματα άρχισαν να πιέζουν μέσω του Διαδικτύου, το οποίο λειτούργησε ως μηχανισμός λογοκρισίας. Ο δημόσιος κανιβαλισμός, ίδιος με τον κανιβαλισμό κατά του Ντομίνγκο, υπερίσχυσε και του νόμου και της λογικής.

Αυτό θέλουμε;