Ολα τα όπλα της ΕΚΤ επιστρατεύει ο Ντράγκι

Μειώσεις επιτοκίων, αγορές στοιχείων ενεργητικού μέσω προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης, χορήγηση νέας στήριξης στις εμπορικές τράπεζες. Τα παραπάνω μέτρα βρίσκονται στο τραπέζι της ΕΚΤ υπό μορφήν πακέτου και όπως προκύπτει από τα πρακτικά της συνεδρίασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας του Ιουλίου που είδαν τώρα το φως της δημοσιότητας, ο Μάριο Ντράγκι λίγο πριν παραδώσει τη σκυτάλη στην Κριστίν Λαγκάρντ δεν αποκλείεται να τα επιστρατεύσει τον Σεπτέμβριο, όλα μαζί.

Μαζί με την ΕΚΤ, πιο χαλαρή νομισματική πολιτική ετοιμάζεται να ακολουθήσει και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ. Τα πρακτικά της Fed όμως έδειξαν ότι εκεί η κατάσταση είναι πιο σύνθετη, καθώς τα μέλη της εμφανίστηκαν διχασμένα για να αποφασίσουν την τελευταία μείωση επιτοκίων κατά 0,25%. Θέλησαν επίσης να δώσουν σήμα ότι η μείωση αυτή και η αναμενόμενη μείωση του Σεπτεμβρίου δεν σηματοδοτούν οριστική στροφή προς πιο χαλαρή νομισματική πολιτική. Τα μέλη της Fed ψήφισαν υπέρ της μείωσης με σκορ 8-2, αλλά φαίνεται ότι οι διαφωνίες ήταν μεγαλύτερες από όσο φαίνεται από το αποτέλεσμα αυτή της ψηφοφορίας.

Από την πλευρά τους, τα μέλη της ΕΚΤ φαίνεται ότι προς το παρόν τουλάχιστον συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό στη χορήγηση έξτρα ρευστότητας στην ευρωζώνη. Η ΕΚΤ θέλει να παρουσιάσει σειρά μέτρων ως ενοποιημένο πακέτο, ώστε να κάνει μεγαλύτερη εντύπωση και να είναι πιο αποτελεσματικό το πακέτο αυτό στις αγορές.

Πρόκειται για μεγάλο στοίχημα της Κεντρικής Τράπεζας και του επικεφαλής της Μάριο Ντράγκι, ο οποίος θα μπορούσε να ολοκληρώσει τη θητεία του στην ΕΚΤ με τον πλέον εντυπωσιακό τρόπο. Η θητεία του ολοκληρώνεται τον Οκτώβριο και στη συνέχεια αναμένεται να αναλάβει την προεδρία της τράπεζας η Κριστίν Λαγκάρντ. Η νομισματική πολιτική του Σούπερ Μάριο δεσμεύει σε μεγάλο βαθμό – τουλάχιστον για το πρώτο διάστημα – και τη διάδοχό του.

Με τα επιτόκια του ευρώ να είναι ήδη σε μηδενικά ή ακόμη και αρνητικά επίπεδα, μια νέα μείωση από την ΕΚΤ θα πιέσει ακόμη περισσότερο τους ισολογισμούς εμπορικών τραπεζών, που φημολογείται πως μπορεί να αρχίσουν να περνούν μέρος αυτού του κόστους σε καταθέτες.

Στη νέα αυτή πολιτική της ΕΚΤ να ετοιμάσει συνολικό πακέτο πολλών μέτρων το οποίο αναμένεται να παρουσιάσει στη επόμενη προγραμματισμένη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου, είχε αναφερθεί πριν από λίγες μόνο ημέρες και ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Φινλανδίας και μέλος του συμβουλίου της ΕΚΤ Ολι Ρεν.

Ο Ρεν έχει αναφέρει ότι το νέο πακέτο μέτρων τόνωσης της οικονομίας θα είναι μεγαλύτερο από κάθε προσδοκία.

Οι αγορές τώρα εκτιμούν ότι στις 12 Σεπτεμβρίου η ΕΚΤ θα ανακοινώσει μείωση του επιτοκίου με το οποίο δανείζει τις εμπορικές τράπεζες κατά τουλάχιστον 0,1%. Το επιτόκιο αυτό διαμορφώνεται ήδη στο μείον 0,4%. Επίσης υπάρχουν προσδοκίες για νέο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης που θα περιλαμβάνει αγορές ομολόγων ύψους περίπου 50 δισ. ευρώ τον μήνα. Δεν αποκλείεται μάλιστα να υπάρξουν στα πλαίσια της ποσοτικής χαλάρωσης και αγορές πρόσθετων στοιχείων ενεργητικού.

Επίσης η ΕΚΤ εξετάζει το ενδεχόμενο να βοηθήσει με ενίσχυση τις εμπορικές τράπεζες ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τα αρνητικά επιτόκια. Αυτό μπορεί να είναι αναγκαίο, επειδή τα πολύ χαμηλά επιτόκια ήδη πλήττουν την κερδοφορία των ευρωπαϊκών εμπορικών τραπεζών, οι οποίες αναζητούν κάθε τρόπο αύξησης των εσόδων τους.

Η ΕΚΤ όπως και η Fed ανησυχούν για την πορεία της οικονομίας λόγω των συνεχών αρνητικών εξελίξεων. Η κόντρα των ΗΠΑ με την Κίνα στο εμπόριο συνεχίζεται αμείωτη. Παράλληλα εξακολουθεί να υπάρχει ο κίνδυνος για άτακτο Brexit. Τα οικονομικά μεγέθη της Κίνας δεν είναι πλέον τα αναμενόμενα. Στο μέτωπο της Ευρώπης, στην Ιταλία η πολιτική κατάσταση δημιουργεί νέες ανησυχίες, ενώ στη Γερμανία η οικονομία συρρικνώθηκε κατά 0,1% το δεύτερο φετινό τρίμηνο, λόγω μείωσης των εξαγωγών.