Αρχίζει η μάχη για τα πλεονάσματα

Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει μείωση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα από τον προϋπολογισμό του 2020, αναφέρει στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» πηγή με γνώση των διεργασιών. Το μέσο για την αρχική διεύρυνση του δημοσιονομικού χώρου θα προέλθει από την καταμέτρηση των κερδών από ελληνικά ομόλογα που έχουν στην κατοχή τους κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης και ΕΚΤ, ενώ στο εγχείρημα σημαντικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει η στάση της Γαλλίας. Στους κόλπους της ελληνικής κυβέρνησης έχουν καλλιεργηθεί βάσιμες προσδοκίες στήριξης από την κυβέρνηση Μακρόν, ενώ υπάρχει επίσης προσδοκία ότι και ο Πιερ Μοσκοβισί κατά την αναμενόμενη επίσκεψή του τον Σεπτέμβριο στην Αθήνα θα δώσει χείρα βοηθείας στο ελληνικό αίτημα από την πλευρά της Κομισιόν, λίγο πριν παραδώσει τη σκυτάλη.

Ο Πιερ Μοσκοβισί είχε στηρίξει υπέρμετρα τις προσπάθειες της προηγούμενης κυβέρνησης για έξοδο της χώρας από το Μνημόνιο – συμπληρώνεται αύριο ένας χρόνος – και θα συνεχίσει να στηρίζει τις προσπάθειες της νέας ελληνικής κυβέρνησης ώστε να εδραιωθεί ένα success story. Πηγές του περιβάλλοντός του, εδώ και πολλούς μήνες, τόνιζαν ότι η στήριξη που δίνει ο Μοσκοβισί αφορά την Ελλάδα και όχι τις κυβερνήσεις…

Σύμφωνα με ένα ακόμα πιο αισιόδοξο σενάριο, η Κομισιόν θα μπορούσε ακόμα και να προτείνει η ίδια τη μείωση των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα παρακολουθώντας την πορεία υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων και τη μεταμνημονιακή πορεία της Ελλάδας στις αγορές.

Η προοπτική αυτή έρχεται να ερμηνεύσει την υπαναχώρηση της κυβέρνησης στο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των προεκλογικά υπεσχημένων μειώσεων στους φόρους. Η «προκαταβολική» μείωση του ΕΝΦΙΑ για όλους κατά 22%, μέσο όρο, δίνει τη δυνατότητα στον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα να κερδίσει χρόνο, μεταθέτοντας ακόμα και για το τέλος του έτους το νέο φορολογικό νομοσχέδιο.

ΤΟ ΑΦΟΡΟΛΟΓΗΤΟ. Η «τύχη» του αφορολογήτου παραμένει εκκρεμής και, παρότι αρμόδιες πηγές διαμηνύουν πως «κανένας εκ των θεσμών δεν έχει ζητήσει τη μείωσή του», τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται οριστικό πριν κλειδώσει η εικόνα για την εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2019, πριν ξεκαθαρίσει το τοπίο αναφορικά με τις επικείμενες αποφάσεις του ΣτΕ για τα αναδρομικά και κυρίως πριν ληφθούν οι οριστικές αποφάσεις για τους δημοσιονομικούς στόχους του 2020 σε συμφωνία με τους θεσμούς. Ακόμα και η μείωσή του στα 6.500 ευρώ, με ανάκτηση των σημερινών επιπέδων (8.636 ευρώ) μέσω της διευρυμένης χρήσης πλαστικού χρήματος, βρίσκεται στο τραπέζι (αναλυτικό ρεπορτάζ, σελ. 28-29).

Το προσχέδιο προϋπολογισμού του 2020, το οποίο θα κατατεθεί στην Κομισιόν έως τις 15 Σεπτεμβρίου, δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία πως θα ενσωματώνει στόχο πρωτογενούς πλεονάσματος στο 3,5% του ΑΕΠ για το επόμενο έτος. Εως τις 21 Νοεμβρίου, όταν στο ελληνικό Κοινοβούλιο θα κατατεθεί το τελικό κείμενο του προϋπολογισμού, φιλοδοξία της ελληνικής κυβέρνησης είναι ο στόχος αυτός να έχει κατέβει πρακτικά τουλάχιστον στο 3% του ΑΕΠ για το επόμενο έτος. Ακόμα και εάν ο στόχος στα χαρτιά παρέμενε στο 3,5% του ΑΕΠ, η αξιοποίηση των κερδών από ANFAs θα σήμαινε στη χειρότερη περίπτωση ότι κλείνουν τρύπες του 2020, οι οποίες στην αντίθετη περίπτωση θα χρειάζονταν έξτρα μέτρα. Στην καλύτερη περίπτωση θα σήμαινε ότι η κυβέρνηση έχει δημοσιονομικό χώρο για να προχωρήσει σε πρόσθετες μειώσεις φόρων το 2020, δίνοντας ανάσα στην οικονομία και στους φορολογουμένους.

Για να συμβεί αυτό, χρειάζεται μια φαινομενικά απλή, αλλά πολιτικά ιδιαίτερα σύνθετη, κίνηση από την πλευρά του Eurogroup. Εάν το Συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης αναγνώριζε τη δυνατότητα να μετράνε στον κατά πρόγραμμα ορισμό του πρωτογενούς πλεονάσματος τα έσοδα από ANFAs και SMPs (τα κέρδη από ελληνικά ομόλογα ευρωτραπεζών), απευθείας θα μπορούσε το πλεόνασμα να κερδίσει 0,6% του ΑΕΠ. Τα κέρδη από ομόλογα αποδίδονται στην Ελλάδα σε δύο εξαμηνιαίες δόσεις κάθε χρόνο, μετά την έξοδο από το Μνημόνιο, και αθροίζονται σε 1,2 δισ. ευρώ ή 0,6% του ΑΕΠ. Μέχρι σήμερα η Ελλάδα έχει λάβει μόλις μία εξαμηνιαία δόση αυτών των κερδών εξαιτίας των καθυστερήσεων που σημειώθηκαν από την προηγούμενη κυβέρνηση στην υλοποίηση των μεταμνημονιακών δεσμεύσεων.